"Bulgar halkı tarihinden çok uzun süre koparıldı. O, çok uzun süre iktidarla çok sıkı bağlı çok az insanın malı haline getirildi." Tarihçi Aleksandır Stoyanov, Bulgaristan Ulusal Radyosu BNR’ın jürisi ve halkın binlerce oyuyla Yılın Uyanışçısı 2026 seçildikten sonra ödülü bu sözlerle kabul etti.
Onun sözlerine göre ülkedeki yeni kuşak tarihçiler, tarihin Bulgarların kalplerinde ve zihinlerinde yer bulması için yoğun şekilde çalışıyor, çünkü "o bize ait".
Stoyanov, çağdaşların günümüz kuşağının öğretilen ve portreleri asılan uyanışçılardan daha az değerli olduğunu düşünmemesi gerektiğini kaydetti.
"Günümüz Bulgarının kendi uyanışçı atalarından daha iyi olmadığı yönünde bir kompleksle yaşıyoruz ama bu doğru değil. Onlar kadar iyiyiz. Kendi zamanımıza bakabilmek için zamanın mesafesine sahip olmamamız, bugün Rakovski, Levski ve Karavelov olacak insanların yaşamadığı anlamına gelmez. {...} Onlar yaptıkları işin anlamlı olacağını umuyorlardı. Benim de eminim ki bugün yaptığımız iş 100-150 yıl sonra anlamlı olacak."
"İnsanlar bu Bulgar toplumunun katharsis dönemine ders kitaplarında döndüklerinde, bugün yaşayan bizlerin bu halkı 1400 yıl boyunca otoriter yönetim altında ve henüz kırk yıldan az süredir demokraside tutulan bu halkın sonunda medeni normal dünyaya yer bulması için gösterdiği çabayı saygıyla eğilerek karşılayacaklar" dedi Stoyanov.
Diğer adaylara teşekkür eden Stoyanov, ödülün bir yarışma olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. "Bu, Bulgaristan’ı daha iyi yapma mücadelemiz" diye belirtti tarihçi.
"Romalıların 'res publica'sı vardı, Yunanlıların 'politeia'sı var, İngilizlerin 'commonwealth'i var. Tüm bu sözcükler aynı şeyi ifade ediyor ama bizde Bulgarca böyle bir sözcük yok. Kuşağımın karşılıklı yardımlaşma, etkileşim, ortak fayda ve karşılıklı sorumluluğun herkes için öncelik ve yükümlülük olduğunu söyleyebileceğimiz bir sözcük yaratmasını diliyorum" diye temenni etti Stoyanov.
Stoyanov, heykeltıraş Aleksandır Proynov’un yaptığı heykelciği aldı. Ödülün bir parçası olarak tarihçiye, Nikola Rahnev ve "Gorata.bg" girişimi tarafından sağlanan Sliven Balkan’daki 21 bin metrekarelik asırlık meşe ormanı tahsis edildi. Rahnev, ormanın kesilmek üzere satışa sunulduğunu ancak örgütünün onu korumak için satın aldığını anlattı.
"Biz bu ormanın çocuklarımız için yaşamayı seçtiğimiz gibi, o da tarihin hepimiz için yaşamayı seçiyor" dedi Rahnev, ödül alan tarihçiye hitaben.
Kampanyanın 13. edisyonundaki on finalist arasında bilim ve bilim insanlarının tanıtımındaki çalışmasıyla tanınan Lyubov Kostova, totaliter rejimin baskılarının hafızasının yeniden kurulmasındaki çalışmalarıyla aday gösterilen Dimitar Kotsev-Şoşo ve Hristo Hristov, tiyatro ve sinema yönetmeni Yavor Girdev, "Halk Kütüphaneleri" vakfının direktörü Yuriy Vılkovski yer aldı. Gümrük Ajansı'nda uzun yıllar görev yapan Stefan Bakalov, gençleri uyuşturucu ve kumar bağımlılığından korumaya yönelik "Yalnız değilsiniz" kampanyasıyla aday gösterildi; "Elini uzat" vakfı ise çocuklara, ailelere, yaşlılara ve engellilere sosyal ve sağlık desteği, burslar ve entegrasyon girişimleriyle adaylar arasındaydı. Finalistler arasında "Birlikte iyilik için" vakfının kurucusu Dimitar İvanov ve zihinsel engelli ve Down sendromlu kişilerin spora erişimi için çalışan Uyarlanmış Fiziksel Aktivite Federasyonu’nun kurucusu ve başkanı Slav Petkov da vardı. İşaret dilinin tanıtımı ve sağırların bilgi ve kültüre erişiminin iyileştirilmesi çalışmaları için sosyal girişim "Stray Sheep"in eş kurucusu Boris Bındev de finalistler arasındaydı. Her biri adaylıkları için birer berat aldı.
Ceremoninin başında BNR Genel Müdürü Milen Mitev’in verdiği özel "Yılın Birleştiricisi" ödülünün de açıklandığı duyuruldu. Ödül, Eurovision’daki zaferi nedeniyle şarkıcı Dara’ya verildi.
