Bulgaristan Parlamentosu, yıl sonuna kadar geçerli olacak bütçe tasarısını ilk okumada kabul etti. Muhalefetteki tüm partiler, bütçeye yönelik sert eleştirilerde bulundu. Eleştirilerin ana nedeni, yüzde 5,7 gibi yüksek bir bütçe açığı öngörülmesi.
Hükümete göre bu durum, önceki yönetimlerden kalan ağır bir miras. Açığın aslında yüzde 7,4'e kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Milletvekilleri, 2026 yılı Devlet Bütçesi yasa tasarısını ilk okumada, Bakanlar Kurulu'nun görüşüyle birlikte oylayarak kabul etti. Oylamada 145 milletvekili kabul, 79 milletvekili ret oyu kullanırken, 1 milletvekili çekimser kaldı. Bütçenin yeniden oylanması sonucunda ise 143 kabul, 81 ret oyu çıkarken, çekimser oy olmadı. Bu oylamadan önce milletvekilleri, Yüksek Yargı Konseyi (VSS) projesini de içeren devlet bütçesini oylamıştı. Bu öneriye 204 kişi karşı çıktı ve ilk teklif kabul edilmedi.
Maliye Bakanı, bütçe planını milletvekillerine daha önce sunmuştu. Meclis binasına Başbakan Rumen Radev de girdi. En tartışmalı konu, yüzde 5,7'lik bütçe açığı. Bu yıl sonuna kadar kamu borcunun GSYİH'nın yüzde 30'unu aşması bekleniyor. Ekonomik büyümenin GSYİH'nın yüzde 2,8'i olması, yıllık ortalama enflasyonun ise yüzde 3,5 olması öngörülüyor.
Maliye Bakanı Galab Donev, önceden üstlenilen taahhütler ve bu yıl için peşin tahsil edilen gelirlerin, bütçe açığını 4 milyar avronun üzerine çıkardığını, bunun da aslında yüzde 5,7'lik açığın yüzde 3,4'ünü oluşturduğunu açıkladı. Donev, bu ağır miras olmasaydı gerçek açığın yaklaşık yüzde 2,3 olacağını söyledi.
Galab Donev şu değerlendirmelerde bulundu: "Biz bütçedeki aşırı açıktan açıkça söz etmeye başlamadan önce, bir kısmınız gizli açık konusunda rahatça sessiz kalıyordu. 2024 yılından bu yana bütçeler gizli açıktan mustaripti ve bugün bizi eleştiren sizler bunun farkındasınız. 2025 yılında dengesizliğin derinleştiğini ve mali yükün sonraki bütçe yıllarına aktarıldığını görüyoruz. Bu gizli bir açıktır ve belediyeler ile bakanlıkların ödenmemiş veya faturalandırması ertelenmiş 2,2 milyar avro tutarındaki projelerinde açıkça ifadesini bulmaktadır. Gerçeklik budur."
Maliye Bakanı ayrıca, yanılsamalara dayalı kararların kriz yarattığını, gerçekliğe dayalı kararların ise istikrar sağladığını belirtti. Donev, tüm suçlamalara rağmen bu bütçede aslında hırs ve cesaret olduğunu söyledi: "Kamu maliyesinin durumunu, hile ve numaralar olmadan, yanlış beklentiler yaratmadan olduğu gibi sunma cesareti ve mali disiplin ile istikrarı, önlemler, reformlar ve kamu parasının aktığı görünür muslukları ve görünmez kaçakları durdurarak elde etme hırsı. Bu, ne korkuya ne de gerçekleri görmezden gelme veya çarpıtma cazibesine teslim olan bir bütçedir. Gerçekler neyse odur. Ve öyledir çünkü şimdiye kadar böyle bir politika izlenmiştir. Bu, işleri gerçek adlarıyla çağıran ve onları değiştirmeye başlamaktan korkmayan cesur bir bütçedir."
Donev, bunun cesur ama pervasız bir bütçe olmadığını vurguladı: "İkiyüzlü kararlılık çağrılarına boyun eğmeyeceğiz, çünkü korktuğumuzdan değil, pervasız politikanın bedelini milyonlarca Bulgar vatandaşının ödemesine izin vermeyeceğiz. Bu bütçe, istikrar, öngörülebilirlik ve bütçe dengesine doğru atılmış önemli ve ilk adımdır." Maliye Bakanı sözlerini şöyle tamamladı: "Yüzde 5,7 bizim hükümetimizin açığı değil. Bu, son yıllarda kamu maliyesi yönetiminde biriken açıkların bir ifadesi olan bütçe açığıdır."
İlk okuma kritik öneme sahip çünkü bu aşamadan sonra, birinci ve ikinci okuma arasında yasa tasarılarına değişiklik önerileri sunulabilecek. Gelirleri artırma önlemleri arasında azami sigorta matrahının 2.300 avroya yükseltilmesi de yer alıyor. Belirli ekonomik faaliyetler ve meslekler için asgari sigorta eşiklerinde de artış planlanıyor. Ayrıca otoyol geçiş ücretlerine (vinyet) yüzde 30 zam yapılması ve sigara özel tüketim vergisinin artırılması öngörülüyor. Asgari ücret ise 620 avro olarak belirlendi.
