ÖZET: Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Sırbistan'a resmi ziyarette bulundu ve Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ile görüştü. İki lider, ekonomik ilişkilerin genişletilmesi, Avrupa Birliği ile ilişkiler ve güvenlik konularını ele aldı. Zelenskiy, Vucic'in Avrupa entegrasyonuna ilişkin skeptiğini anladığını ancak Ukrayna'nın böyle bir lüksü olmadığına dikkat çekti. Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic, Ukrayna'nın Avrupa entegrasyonuna ilişkin yolunda her zaman desteğini sürdüreceğini belirtti.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 8 Ağustos'ta Sırbistan'ın başkenti Belgrad'a gerçekleştireceği resmi ziyaret öncesinde gece saatlerinde 'Nikola Tesla' Havalimanı'na iniş yaptı. Zelenskiy'yi havalimanında Sırbistan Madencilik ve Enerji Bakanı Dubravka Handanovic karşıladı. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'in basın servisi tarafından yapılan açıklamada, bu ziyaretin Zelenskiy'nin göreve başlamasından bu yana Sırbistan'a yaptığı ilk ziyaret olduğu belirtildi.
Varışının ardından Telegram hesabından bir paylaşımda bulunan Zelenskiy, 'Ekibimle birlikte Sırbistan'a geldim. Bugün ve yarın için önemli görüşmeler planladık; Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ve Başbakan ile bir araya geleceğiz' ifadelerini kullandı ve görüşmelerin başladığını duyurdu. Zelenskiy, ekonomik ilişkilerin genişletilmesi, Avrupa Birliği ile ilişkiler, güvenlik ve karşılıklı ilgi alanına giren diğer konuların ele alınacağını vurgulayarak, Kiev'in yapıcı bir şekilde ve karşılıklı saygı ruhu içinde çalışmaya hazır olduğunu belirtti.
Vucic ile bir akşam yemeğinde bir araya gelen Zelenskiy'nin bu buluşması, Sırbistan Cumhurbaşkanı tarafından Instagram hesabından paylaşıldı. Bugün başlayacak resmi programın ilk etabında Zelenskiy için resmi tören düzenlenecek, ardından iki lider baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirecek. Liderlerin öğle saatlerinde kameraların karşısına geçerek ortak basın açıklaması yapması bekleniyor.
Ziyaretin somut çıktılarından biri olarak, Sırbistan Tarım, Orman ve Su Ekonomisi Bakanlığı ile Ukrayna Gıda Güvenliği ve Tüketici Koruma Devlet Servisi arasında hayvan sağlığı ve gıda güvenliği alanlarında işbirliğini öngören bir Mutabakat Zaptı imzalanacak.
Sırbistan'ın geleneksel olarak Moskova ile yakın ilişkiler sürdürmesi ve Rusya'ya yaptırım uygulamamasına rağmen AB'ye üyelik hedefi göz önüne alındığında, Zelenskiy'nin bu ziyareti dikkat çekici bir anlam taşıyor. Vucic ve Zelenskiy en son temmuz ortasında Kiev'de düzenlenen Ukrayna-Güneydoğu Avrupa Zirvesi'nde bir araya gelmişti. O zirvede Vucic, Ukrayna'ya yönelik siyasi, askeri ve mali desteğin sürdürülmesi ve Rusya üzerindeki baskının artırılması çağrısında bulunan ortak bildiriyi imzalamayan tek katılımcı olduğunu doğrulamıştı.
Söz konusu bildiride, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yasa dışı, provokasyonsuz ve haksız saldırganlığı kınanıyor, savaşın derhal durdurulması ve tüm Ukrayna topraklarından asker ve askeri teçhizatın tam ve koşulsuz olarak çekilmesi talep ediliyordu.
Avrupa Birliği'ne aday ülke statüsünde olan Sırbistan, yaklaşık beş yıldır yeni bir müzakere faslı açamadı. Ukrayna savaşının başlamasından iki ay sonra bir sonraki üyelik müzakereleri faslı açılmış olsa da Sırbistan, dış politikasını AB ile uyumlu hale getiremedi ve Rusya'ya yaptırım uygulamadı. Bu durum, o dönemde katılım müzakerelerinin duraklamasının temel nedeni olarak gösterilirken, ülkede hukukun üstünlüğü alanında da gerileme yaşandı.
Ukrayna'nın eski Avrupa ve Avrupa-Atlantik Entegrasyonundan Sorumlu Başbakan Yardımcısı Taras Kaçka da kısa süre önce Belgrad'ı ziyaret etti. Zelenskiy'nin kendisine yakın zamanda Ukrayna'nın Brüksel'deki AB misyonunun başına geçmesini teklif ettiği Kaçka, Vucic ile ekonomik işbirliğinin güçlendirilmesi ve serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin sürdürülmesini görüştü.
Kaçka ile görüşmesinden bir gün önce Vucic, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ile telefon görüşmesi yaptı. Görüşmenin ardından Vucic, Sırbistan ve Ukrayna'nın 'diyalog yoluyla ilişkileri iyileştirme konusunda kararlı olduğunu' açıkladı.
Her iki ülke de Avrupa Birliği'ne aday ülke konumunda bulunuyor. Vucic, uluslararası toplantılarda Zelenskiy ile birkaç kez bir araya gelirken, Ukrayna'yı da birkaç kez ziyaret etti. Ukrayna Devlet Başkanı'nın eşi Olena Zelenska, mayıs 2024'te dönemin Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba ile birlikte Sırbistan Cumhurbaşkanı'nın eşinin daveti üzerine Belgrad'ı ziyaret etmişti. Ukrayna Parlamentosu Başkanı Ruslan Stefançuk da bu yıl temmuz ayında Sırbistan Meclis Başkanı Ana Brnabiç'in davetiyle Belgrad'a giderek AB'ye aday ülkeler konferansına katılmıştı.
Zelenskiy, Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic ile gemeinsam basın açıklaması sırasında, Vucic'in Avrupa entegrasyonuna ilişkin skeptiğini anladığını ancak Ukrayna'nın böyle bir lüksü olmadığına dikkat çekti. İki lider, ayrıca Ukrayna ve Sırbistan arasında serbest ticaret anlaşması müzakerelerine ilişkin ilerlemeyi de duyurdular.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic, Zelenskiy ile gemeinsam basın açıklaması sırasında, Sırbistan'ın Ukrayna'nın Avrupa entegrasyonuna ilişkin yolunda her zaman desteğini sürdüreceğini belirtti. Vucic, ayrıca iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine ve ticaretin artırılmasına ilişkin görüşmelerde bulunulduklarını ve bu alanda önemli adımlar atılacağına dikkat çekti.
Vucic, Sırbistan'ın Ukrayna'ya karşı desteğinin sürekliliğini vurgulayarak, 'Ukrayna'nın Avrupa yolunda her zaman yanındayız ve desteğimiz sürecek' ifadelerini kullandı. İki lider, ayrıca güvenlik konularına ilişkin de görüşmelerde bulunarak, gelecekteki olası işbirliği alanlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Zelenskiy, Vucic ile gemeinsam basın açıklaması sırasında, Ukrayna'nın savaş nedeniyle zor bir durumda olduğunu, ancak Avrupa Birliği'ne üyelik hedefinden vazgeçmeyeceğini belirtti. Zelenskiy, 'Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne üyelik hedefi nettir ve bu yolda ilerlemeye devam edeceğiz' dedi.
Zelenskiy, ayrıca Sırbistan'ın Ukrayna'ya yardım etmeye devam edeceğini ve iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine ilişkin görüşmelerde bulunulduğunu belirtti. Zelenskiy, 'Sırbistan'ın Ukrayna'ya yardım etmeye devam edeceğini ve iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine ilişkin görüşmelerde bulunulduğunu memnuniyetle karşıladığımızı belirtmek isterim' dedi.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic, Zelenskiy'yi Palance of Serbia'de resmi törenle karşıladı. İki lider, baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi. Vucic, Sırbistan'ın Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü ve Birleşmiş Milletler Şartı'nı desteklediğini belirtti. Zelenskiy, Sırbistan'ın desteğine teşekkür etti ve iki ülke arasındaki yeni bir yardım paketinin duyurusunu yaptı.
