Yaban hayvanı popülasyonlarının büyüklüğü 52 yılda ortalama yüzde 73 azaldı. Başlıca nedenler tarım, enerji ve küresel sermayenin sürdürülemez dağılımı. Bunu doğa koruma kuruluşu WWF-Bulgaristan duyurdu.
Veriler, WWF'in iki yılda bir yayımladığı kapsamlı gezegen durumu araştırması olan "Yaşayan Gezegen 2026 – Umut Bilimi" raporunun 16. baskısından geliyor. Rapor 1970-2022 döneminde 6 bin omurgalı türe ait yaklaşık 36 bin popülasyonun durumunu izliyor. Popülasyon durumu için hazırlanan "Yaşayan Gezegen" endeksi Londra Zooloji Derneği tarafından oluşturuluyor.
Veriler tatlı su ekosistemlerinde en güçlü düşüşü gösteriyor, -85 %. Karasal alanlarda düşüş -69 %, denizlerde ise -59 % olarak kaydedildi.
Biyoçeşitlilik kaybı eğilimleri yalnızca ekosistem düzeyinde değil, coğrafi bölge düzeyinde de farklılık gösteriyor, diye belirtiyor WWF-Bulgaristan. Farkın nedeni son 50 yılda doğa üzerindeki baskının farklı yoğunlukta olması. En keskin düşüşler Latin Amerika ve Karayipler, Afrika, Asya ve Pasifik bölgesinde gözleniyor, Avrupa ve Kuzey Amerika'da eğilim daha zayıf.
Gözlemlenen popülasyonlar için en sık gösterilen tehditler habitat kaybı ve bozulması. Aşırı sömürü, iklim değişikliği, kirlilik, istilacı türler ve hastalıklar diğer nedenler arasında yer alıyor.
Habitat kaybının temel nedeni tarım. Enerji sistemi iklim değişikliğini besliyor, finans sistemi ise doğaya zararlı faaliyetleri finanse ediyor.
Kuruluşa göre 2023'te doğaya zarar veren faaliyetlere yaklaşık 7,3 trilyon dolar yönlendirilirken, koruma için yalnızca 220 milyar dolar ayrıldı.
Uzun soluklu koruma çabalarının sonucu olarak yeşil deniz kaplumbağaları, kırmızı yüzgeçli tür, kaplanlar ve Güney Afrika fillerinin popülasyonlarında olumlu bir toparlanma eğilimi kaydediliyor.
WWF-Bulgaristan İcra Direktörü Veselina Kavrikova, rapor vesilesiyle doğanın insan koruması gerektirdiğini hatırlattı. Bulgar Anayasası'nın temiz çevre hakkını güvence altına aldığını, aynı zamanda onu koruma yükümlülüğünü de belirttiğini kaydetti.
Ağustos sonu itibarıyla WWF-Bulgaristan, son on yılda ülkede yasa dışı konulan zehirli yemler nedeniyle en sık olarak 100'den fazla nesli koruma altındaki yırtıcı kuş örneğinin kaybedildiğini açıkladı.
