Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İspanya'nın Kuzey Afrika'daki özerk bölgesi Ceuta'da yaşanan göç krizine ilişkin sosyal medya hesabı X üzerinden bir açıklama yaptı.
Von der Leyen, paylaşımında şu ifadelere yer verdi: "Ceuta'dan gelen görüntüler kabul edilemez. Hiç kimsenin kurallarımıza uymadan Birliğimize girmesine izin veremeyiz. Tehlikeli sınır geçişleri derhal durdurulmalıdır. İnsan kaçakçılığı ağları çökertilmelidir. Göçmenlerin geri gönderilmesi ise kurallarımızın izin verdiği ölçüde hızlı bir şekilde gerçekleşmelidir."
Avrupa Komisyonu Başkanı, durumu kontrol altına alma çabalarını desteklemek üzere iki komiseri görevlendirdiğini de duyurdu. Von der Leyen, "Magnus Brunner halihazırda İspanya ile yakın işbirliği içinde çalışıyor ve kritik noktalara seyahat etmeye hazır. Kendisi, Frontex aracılığıyla da dahil olmak üzere İspanya'ya ek operasyonel destek sağlanması için çalışacak. Dubravka Šuica ise Faslı mevkidaşıyla temas halinde. Fas ile olan yakın ortaklığımızın somut sonuçlar elde edilmesine yardımcı olacağına inanıyorum." dedi.
İspanya'nın Kuzey Afrika'daki özerk bölgesi Ceuta'daki gerilim tırmanırken, Fas'tan yaklaşık 60 bin kişinin bölgeye akın etmesiyle yaşanan olaylarda can kaybı 24'e yükseldi. Ancak yeni bilgilere göre, temmuz sonundaki benzer bir olayda yaklaşık 50 bin kişi Ceuta'ya kara ve deniz yoluyla girmeyi başardı ve en az 67 kişi hayatını kaybetti. İspanyol yetkililer, 500 metre uzunluğunda yüzer bir bariyer kurarak sınır güvenliğini artırdı.
Kriz nedeniyle İtalya Başbakanı, ülkesinin İspanya sınırından serbest geçişi öngören Schengen Anlaşması'nı geçici olarak askıya almayı değerlendirdiğini açıkladı. İtalya, bir ay süreyle İspanya'dan hava ve deniz yoluyla gelen üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik kontroller başlattı. İtalya ve Danimarka, 22 ülkenin desteğiyle Avrupa Birliği'ne dış sınırların güçlendirilmesi ve insan kaçakçılığı ağlarıyla mücadele için acil önlemler çağrısında bulundu.
Büyük göç dalgasının nedeninin, İspanya Yüksek Mahkemesi'nin bu ay başında aldığı bir karar olduğu tahmin ediliyor. Karara göre, deniz yoluyla İspanya'ya gelen göçmenlerin derhal ülkelerine geri gönderilmesi zorunlu değil. Mahkeme, 8 Temmuz'da aldığı kararla, Ceuta veya Melilla'ya yüzerek ulaşmaya çalışırken denizde yakalanan göçmenlerin prosedürsüz geri gönderilemeyeceğine hükmetti. Karar, sınır dışı etmeyi yasaklamıyor ancak yasal sürecin işletilmesini, avukat hakkı ve uluslararası koruma talebinde bulunma hakkını tanıyor.
Yasadışı geçişlerdeki ani artışa tam olarak neyin sebep olduğu ve Fas makamlarının bunu önlemek için ne ölçüde çaba gösterdiği henüz netlik kazanmış değil. İspanyol bir yetkili durumu "sınırın tamamen çökmesi" olarak tanımladı. Gazeteci Muhammed Halef, krizin ardında yoksulluk ve daha iyi yaşam arzusunun yanı sıra İspanya, Fas ve Cezayir arasındaki tehlikeli bir siyasi oyun olduğunu öne sürdü. Halef'e göre, Fas yönetimi Batı Sahra konusundaki anlaşmazlık nedeniyle göçü bir baskı aracı olarak kullanıyor ve Madrid'in değişken politikalarına tepki gösteriyor.
İspanya İçişleri Bakanlığı, insan kaçakçılığı ağlarının bu durumu "yasadışı göçmen akışını teşvik etmek" için kullandığını öne sürdü. İspanyol yetkililer, kaçakçılık şebekelerinin mahkeme kararlarını sınırın açık olduğu şeklinde yorumladığını belirtti. Geçiş yapan birçok kişi, sosyal medyadaki videolar ve mesajlarla yanıltıldıklarını, geldiklerinde yiyecek, barınak ve Avrupa'ya devam etme imkânı bulamadıklarını anlattı.
İspanyol yetkililer, denizde yapılan aramalarda daha fazla ceset buldu ve Ceuta'daki İspanyol İçişleri Bakanlığı temsilcisi Miguel Angel Pérez Triano, Fas-İspanya sınırındaki krizde hayatını kaybedenlerin sayısının 72'ye yükseldiğini açıkladı. Görüntüler, göçmenlerin Fas'ın kıyı kenti Fnidek'ten Ceuta'ya ulaşmak için kullandığı çok sayıda can yeleği ve araba lastiğini gösterdi. Resmi tahminlere göre bu hafta 50 bin ila 60 bin kişi, çoğunlukla Çarşamba ve Perşembe günleri olmak üzere Ceuta'ya yasa dışı yollardan girdi. İspanyol hükümeti, neredeyse tamamının daha sonra Fas'a döndüğünü bildirdi.
Fas'ın kuzey kıyısında yer alan Ceuta, anakara İspanya'dan Cebelitarık Boğazı ile ayrılıyor ve uzun süredir Avrupa'ya ulaşmaya çalışan göçmenler için önemli bir geçiş noktası konumunda bulunuyor.
