ABD Başkanı Donald Trump, Grönland'ın Danimarka'nın değil, ABD'nin kontrolünde olması gerektiğini bir kez daha dile getirdi. Reuters'ın aktardığına göre Trump, "Grönland Danimarka'ya hiçbir şekilde faydalı değil. Danimarka da Grönland'a gerçekten yardım edecek kadar harcama yapmıyor. Ancak ABD için son derece önemli ve etrafı Çin ile Rus gemileriyle çevrili. Buna izin vermeyeceğiz. Eğer kabul etmezlerse, onları Rusya'ya karşı korumak için bu kadar para harcamak zorunda değiliz. Tüm askerlerimizi Avrupa'dan çekebiliriz" dedi.
Trump'ın bu açıklamaları, Ankara'da düzenlenen NATO zirvesi kapsamında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşme sırasında geldi. Zirve, resmi bir resepsiyonla başladı.
Trump, Washington'ın Grönland'ı satın alması ya da kontrol etmesi gerektiği yönündeki tutumunu yineledi. Grönland, Danimarka'ya bağlı yarı özerk bir bölge. Trump'ın bu söylemleri daha önce ABD ile NATO'nun kurucu üyelerinden Danimarka arasında gerginliğe ve Avrupa'da endişeye yol açmıştı. Konu sonrasında daha çok diplomatik görüşmelerin gündeminde kaldı.
Trump gazetecilere yaptığı açıklamada, "Grönland ABD tarafından kontrol edilmeli, Danimarka tarafından değil" ifadelerini kullandı. Trump'a göre ada üzerindeki anlaşmazlık, kendisi ile NATO arasındaki ilişkilere de zarar verdi.
Ankara'daki zirveye katılan Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Trump'ın sözlerine dolaylı olarak yanıt verdi. Frederiksen, Trump'ın bu konudaki tutumunun bilindiğini ancak Grönland'ın satılık olmadığını ve ABD'ye devredilmeyeceğini net bir şekilde ifade etti. Başbakan, bu konuyu zirvede görüşme niyetinde olmadığını da sözlerine ekledi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte daha önce yaptığı açıklamada, Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın toplam değeri en az 50 milyar dolar olan silah anlaşmaları imzaladığını duyurmuştu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, haziran ayında Washington, Danimarka ve Grönland arasındaki görüşmelerin her ay devam ettiğini söylemişti.
Bu gelişmeler yaşanırken Danimarka, Arktik ve Kuzey Atlantik'teki gözetim kapasitesini artırmak için ABD'den iki adet Boeing P-8A Poseidon deniz devriye ve denizaltı savunma uçağı satın alma planını açıkladı. DPA'nın haberine göre, yolcu uçağı Boeing 737-800 temel alınarak geliştirilen bu uçaklar, geniş deniz alanlarının izlenmesi ve düşman denizaltılarının tespiti için özellikle uygun.
Danimarka Savunma Bakanlığı, yeni uçakların Grönland'ın savunmasında kilit rol oynayacağını vurguladı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, "Yeni deniz devriye uçaklarıyla Danimarka'nın egemenliğini koruma ve bölgede gözetim yapma kabiliyeti önemli ölçüde artacak" denildi. Bakan Jeppe Bruus, BTA'nın aktardığına göre, "Ayrıca bu satın almayla NATO çerçevesindeki ortak sorumluluğumuzu ciddiye aldığımıza dair net bir sinyal gönderiyoruz" ifadelerini kullandı.
Danimarka, satın alma kararından önce Norveç'ten benzer uçakları kiralamayı ya da aynı amaçla İsveç yapımı uçaklar satın almayı da değerlendiriyordu.
