Influencer'lar, bronzlaşmak için güneşin altında bitkin düşene kadar yatmayı "ne kadar havalı" diye tanıtıyor. Uzmanlar, bu trendin toplumu güneşin sağlık açısından ne kadar tehlikeli olduğu konusunda bilinçlendirmek için onlarca yıldır verilen çabaları anlamsız kılabileceğinden endişe ediyor.
Yaşlı nesiller, yazın aşırı bronzlaşmanın çok moda ve prestijli olduğu dönemi iyi hatırlar. Bu, hem tatil hem de mali açıdan deniz kıyılarında uzun süre geçirecek imkânlara sahip olunduğu anlamına geliyordu ve bronzluk cinsel çekicilikle eş anlamlıydı. O zamanlar birçok kadın için en önemli şey "fark olmaması", yani bronzluğun tüm vücutta eşit olmasıydı; bu nedenle nüdist plajlar (sosyalist kampın Evi ve Adamov plajları) yaygınlaştı. Aşırı beyaz ve hassas ciltleri yüzünden haşlanmış yengeç gibi kıpkırmızı olmuş insanların trajikomik manzaralarından bahsetmiyorum bile.
Ardından ayılma geldi ve saatlerce kavurucu güneş ışınları altında yatmanın hiç de masum olmadığı, hatta tehlikeli olduğu anlaşıldı. Özellikle iklim değişikliğinin sonuçları belirginleştikçe güneş ışınları daha da acımasız hale geldi. Doktorların "kızartma" konusunda dikkatli olunması ve plaja gidilecek en sıcak saatlerden kaçınılması gerektiğini anlatmaları yıllar aldı. Diğer zamanlarda ise güneş koruyucu ürünler kullanılmalıydı. Çabalar boşa gitmedi ve yazın aşırı bronzlaşmış cilt, kişinin kendi sağlığına karşı akılsızca ve sorumsuzca bir davranış olarak görülmeye başlandı.
Z Kuşağı, cilt kanseri uyarıları ve güneş korumasının önemiyle büyüdü. Ancak son aylarda sarkaç ters yöne döndü. Görünüşe göre "tenmaksing" yazı geldi ve bazı gençler bronz cilt arayışında aşırılıklara bile gidiyor. TikTok, UV indeksini takip etmek için uygulamalar kullanan, güneşe maruz kalmalarını belgeleyen ve sağlık kurumları tarafından onaylanmayan "bronzlaşma hapları" deneyen genç "bronzfluencer"larla dolu. Uzmanlar, bu yeni trendin gençleri güneşin tehlikeleri konusunda bilgilendirme çabalarını yavaşlatmasından endişe ediyor.
"Bu korkunç," diyor New Yorklu dermatolog Dr. Sheryn Taymur. "Bronz ten kültürü Z Kuşağı tarafından yeniden markalanıyor."
Peki tanmaxxing nedir ve Z Kuşağı neden buna ilgi duyuyor? Gençlerin bronzlaşmış vücutlarını göstermek, solaryum seanslarını paylaşmak ve bronzlaştırıcı çıkartmalar kullanmak için #TanTok etiketiyle yayınladıkları videolar söz konusu.
New Jersey'li 25 yaşındaki Ariel Sinisin için sahilde geçen mükemmel bir yaz günü her zaman sörf, smoothie ve tabii ki bronzlaşmaktan oluşuyordu. Trendin "kesinlikle genç kızların güneş kremi kullanmamasına yol açabileceğini" söylüyor. Ariel, USA Today'e verdiği demeçte, "Bu sadece kültürel bir fenomen: bronz olmak kendini güzel hissetmekle eşdeğer," dedi.
Kontrollü güneşe maruz kalma ve solaryum kullanımı 15-16 yıl önce bir halk sağlığı başarısı olarak kutlanırken, şimdi bazı gençler arasında yeniden canlanıyor. Bronzlaştırıcı sprey gibi daha güvenli alternatiflerin pazarı genişlese bile, giderek daha fazla genç, güneşte veya solaryumda kalmanın verdiği otantik bronzluğun riske değer olduğunu düşünüyor. Otobronzlaştırıcılar cildin üst katmanını boyar; bu da yanlış uygulanırsa turuncu veya çizgili bir görünüme yol açabilir. Oysa UV ışınları bu tür izler bırakmaz, onların inancı bu yönde.
DSÖ, kapalı alan bronzlaşma cihazlarını ve ultraviyole radyasyonu kanserojen olarak sınıflandırmaktadır. Kurum bunları sigarayla aynı kategoriye koymaktadır. Amerikan Dermatoloji Akademisi'ne göre her 5 Amerikalıdan en az 1'i hayatı boyunca cilt kanserine yakalanmaktadır.
"Güvenli bronzluk diye bir şey yoktur," diyor Dr. Taymur.
Amerikalı dermatologların güneş koruma alışkanlıkları üzerine yaptığı yakın tarihli bir araştırma, Z Kuşağı katılımcıların %64'ünün güneş koruyucu ürünler hakkında çevrimiçi olarak yanlış bilgiyle karşılaştığını ortaya koydu. Araştırma ayrıca minimum SPF konusunda en düşük farkındalığı gösterirken, katılımcıların %20'si bronzlaşmanın cilt kanserini önlemekten daha önemli olduğunu belirtti. %21'i ise güneş yanığı olmanın umurlarında olmadığını ifade etti.
UV maxxing, carrotmaxxing, bronzermaxxing ve sunmaxxing gibi isimlerle de ortaya çıkan bu trend, fiziksel çekiciliği en üst düzeye çıkarmak için aşırı önlemlerle ilişkilendirilen tartışmalı looksmaxxing topluluğundan köken alıyor. "Bronzluk neredeyse bir güzellik rutini ve sağlıklı yaşam alışkanlığı olarak sunulmaya başlandı, oysa aslında öyle değil," diye ekliyor Taymur. "Cildiniz kelimenin tam anlamıyla 'Beni incitiyorlar, korunmak için daha fazla pigment üreteyim' diyor."
Dermatolog, Z Kuşağı'nın cilt bakımı için gerekeni öğrenmek amacıyla sosyal medyayı kullanma konusunda "muhtemelen en eğitimli" kuşak olduğunu ancak buna rağmen çürütülmüş mitler de dahil olmak üzere yanlış bilgilerin çevrimiçi ortamda kontrolsüzce yayıldığını gözlemlediğini söylüyor. Hatta bazı bronzluk meraklıları, bronzlaşmaya yardımcı olduğu iddia edilen ve "Barbie peptidleri" olarak da bilinen haplar ve burun spreyleri de dahil olmak üzere ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanmamış ürünleri internetten satın alıyor. Taymur, insanların bunlardan uzak durması konusunda uyarıyor. "Gençler bu ürünleri çevrimiçi görüyor ve bunların sadece başka bir besin takviyesi olduğunu ve zararsız olduğunu varsayıyor," diye belirtiyor uzman. "Zararsız olduğunu düşünerek bunları kullanmaları gerçekten endişe verici ve korkutucu."
Ultraviyole (UV) indeksi, güneş yanığına neden olan UV radyasyonunun gücünü ölçmek için uluslararası bir standarttır. İndeks, cilt ve göz hasarından kaçınmak için aşırı güneşe maruz kalma riskini belirtmek üzere 0 ile 11+ arasında bir ölçek kullanır.
