Stresli olduğumuzda elimiz istemsizce çikolataya, hamur işlerine veya tuzlu ve çıtır atıştırmalıklara gider. Bu tamamen tesadüf değil; bu tür besinler hızlıca haz ve rahatlama hissi verirken, beyinde dopamin salgılanmasını da tetikliyor. EatingWell dergisinin aktardığına göre, diyetisyenler 'zararlı' diye tamamen hayatımızdan çıkarmamamız gereken ve stresli dönemlerde menüye rahatça dahil edebileceğimiz yedi popüler gıdayı sıraladı.
Diyetisyen Gabrielle Kirsch, 'Stresliyken hızlı enerji ve haz veren besinlere yönelmemiz son derece normal' diyor. Uzmanlara göre önemli olan, bu haz hissini besin değeri ve dengeyle birleştirebilmek.
1. Kuru yemiş ve bitter çikolata
En iştah açıcı kombinasyonlardan biri, bir avuç ceviz ile bitter çikolata parçaları ya da çikolata kaplı hazır yemişler. Kirsch, cevizin beyin sağlığı için kritik olan omega-3 yağ asitleri ve antioksidanlar içerdiğini belirtiyor. Bitter çikolata ise haz hissini artırıyor; bu yüzden insanlar stres anında içgüdüsel olarak onu arıyor. Araştırmalar, çikolatanın gerçekten de insanların ruh hallerini iyileştirmek ve stres anında duygusal rahatlama sağlamak için yöneldikleri besinler arasında yer aldığını gösteriyor.
2. Bir tabak makarna
Makarna da kötü şöhretini hak etmiyor. EatingWell'in aktardığı bir araştırma, makarna tüketimi ile duygular arasında güçlü bir bağ olduğunu ve bu yemeğin pozitif duygularla ilişkili bulunduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlar daha dengeli bir beslenme için makarnaya sebzeler ve tavuk eti gibi bir protein kaynağı eklenmesini, tercihen tam buğdaylı makarna kullanılmasını öneriyor. Böylece sevilen bu rahatlatıcı yemek daha fazla lif ve protein sağlarken, tokluk hissini de uzatıyor.
3. Bir fincan kahve
Kahve severler için de müjdeli bir haber var. Diyetisyen Lisa Moskowitz, 'Son araştırmalar, orta düzeyde kafein tüketiminin stres seviyelerini yönetmeye yardımcı olabileceğini ve ruh hali bozukluklarına karşı koruyabileceğini gösteriyor' diyor. Kafein, beyindeki çeşitli nörotransmitter sistemlerini etkiliyor ve ölçülü tüketildiğinde uyanıklığı ve ruh halini destekleyebiliyor. 2024 yılında yapılan bir bilimsel derleme de orta düzeyde kahve tüketiminin stresle daha iyi başa çıkmayla ilişkili olabileceğini belirtiyor; ancak hassas kişilerde aşırı tüketimin ters etki yaratarak kaygıyı artırabileceği konusunda da uyarıyor.
4. Cips ve guacamole
Bazen çözüm canımızın çektiği yemeği yasaklamak değil, yanına faydalı bir şeyler eklemek. Kirsch, 'Atıştırmalığınızın veya öğününüzün besin değerini artırmak için yanına neler ekleyebileceğinizi düşünün' tavsiyesinde bulunuyor. Canınız cips çekiyorsa, bunu guacamole ile birleştirmenizi öneriyor. Avokado doymamış yağlar açısından zengindir ve bu ikili atıştırmalığı çok daha doyurucu hale getiriyor. Kirsch, 'Farklı besin gruplarını birleştirdiğinizde daha çabuk tokluk hissi yaşamanız ve aşırı yemeyi önlemeniz daha olası' diye açıklıyor.
5. Yağsız kırmızı et
Kırmızı et de listede yer alıyor, ancak uzmanlar seçimin önemli olduğunun altını çiziyor. Moskowitz, 'Kırmızı et B grubu vitaminler, demir, çinko ve protein açısından temel bir kaynaktır. Oksidatif stresle savaşmaya ve kan şekeri seviyelerini dengelemeye yardımcı olur' diyor. Tavsiye, doymuş yağ içeriği daha düşük olan daha yağsız kesimleri tercih etmek. Bu sayede et, yemeği çok ağır hale getirmeden değerli besin öğelerini sağlayabiliyor.
6. Sütlü gevrek
Bir kase gevrek ve süt fazla sıradan görünse de listede kendine sağlam bir yer edinmiş durumda. Moskowitz, tam tahıllı karbonhidratların serotoninle ilgili süreçlerde rol oynadığını, sütün ise protein ve kalsiyum sağladığını açıklıyor. Daha iyi bir seçim için lif oranı yüksek ve ilave şekeri çok fazla olmayan gevrekler tercih edilmeli. Karbonhidrat ve protein kombinasyonu daha uzun süre tokluk sağlıyor; bu da stres nedeniyle sürekli bir şeyler atıştırma isteği duyduğumuz günlerde özellikle faydalı.
7. Patlamış mısır
Son olarak, film gecelerinin en sevilen atıştırmalığı patlamış mısır var. Hızlı, yapımı kolay ve zamanınız kısıtlıyken hoş bir çıtır atıştırmalık olabiliyor. Patlamış mısır aslında tam tahıllı bir besin. En iyi seçenek, orta miktarda yağla hazırlamak, tuz veya ağır soslarla abartmamak. Çeşitli otlar, baharatlar veya biraz rendelenmiş peynirle lezzetlendirilebilir. Uzmanlar, zaman baskısı altındaki insanların daha sık hemen yiyebilecekleri şeyler aradığına dikkat çekiyor. Patlamış mısır tam da bu noktada avantaj sağlıyor: hızlı hazırlanıyor, haz veriyor ve kolayca daha dengeli bir atıştırmalığa dönüştürülebiliyor.
