Bölgesel Kalkınma Bakanı İvan Şişkov, 2018-2020 dönemindeki yönetimi yol yapımını seçilmiş firmalara avans finansmanı sağlama şemasına dönüştürmekle suçladı. Bakan, bir emir değişikliğiyle 1 milyar levanın üzerinde avans ödemesinin önünün açıldığını, oysa Hemus Otoyolu'nun bazı bölümleri için projelerin, kamulaştırmaların ve inşaat izinlerinin bile hazır olmadığını belirtti.
Bakan, devletin önce ödeme yaptığını, ardından nasıl inşa edeceğini düşünmek zorunda kaldığını ifade etti. Bölgesel Kalkınma ve Bayındırlık Bakanlığı'nın (MRRB) Hemus ve Vidin-Botevgrad yolu sözleşmelerinin kronolojisini göstermesinin ertesi günü Şişkov, işte o zaman "devletin boynundaki ilmik sıkılaştı" uyarısında bulundu.
Bir gün, 1 milyar levanın üzerinde maliyet
Bakanın en ağır suçlaması, avans ödeme kurallarındaki değişiklikle ilgili. Şişkov'a göre, dönemin Bakanı Petya Avramova'nın emri başlangıçta sözleşme bedelinin yüzde 20'sine ve en fazla 100.000 leva avansa izin veriyordu. Ancak 12 Eylül 2018'de belge değiştirildi ve bakana bildirilmesi koşuluyla bu sınırların aşılması mümkün hale geldi. Ardından Yol Altyapısı Ajansı Yönetim Kurulu, Hemus Otoyolu'nun ilk altı bölümü için yüzde 35 avans ödemesi belirledi.
"Ne oldu? Bir teklif sunuldu, emir değiştirildi ve avansın önemli ölçüde daha büyük olmasının önü açıldı. Bir günde - ve bu bir gün bize 1 milyar levanın üzerinde maliyet çıkardı" dedi Şişkov.
Aynı modelle Aralık 2019'da Hemus'un 7, 8 ve 9. bölümleri için de yüzde 35 avans belirlendi ve 2020'de bu şema Vidin-Botevgrad hızlı yolu için de uygulandı.
Firmaları geliştirdiler, Bulgaristan'ı değil
Bakana göre, hızlandırılmış inşaat sloganı altında devlet aslında sınırlı sayıda şirkete büyük bir kamu kaynağı aktardı. "Devlet o zaman iyi niyetlerle, altyapı tesislerini geliştireceğini düşünerek aslında Bulgaristan'ın altyapısını değil, firmaları geliştirmeye karar verdi" dedi.
Şişkov, devlet şirketi "Avtomagistrali"nin ihale usulü olmadan yaptığı in-house prosedürlerle sözleşme alan birkaç büyük inşaat firmasından söz edildiğini belirtti.
"Avtomagistrali" - en büyük inşaatçı
Bakana göre, "Avtomagistrali" ülkenin en büyük inşaat şirketi haline geldi. Şirket sözleşmeleri devletten alıyor, ardından malzeme, ekipman ve uygulama için özel firmalarla sözleşmeler yapıyordu.
Ona göre sorun, güzergahların büyük bir kısmının henüz gerçek inşaata hazır olmamasıydı. "Devlet büyük bir avans veriyor ama inşaat yapılacak alan vermiyor. Firmaları haklı çıkarmıyorum ama onlar da alan olmadığını biliyordu."
Sözleşmeler "boyunda taş" oldu
Şişkov, mevcut hükümetin tüm sözleşmeleri feshedemeyeceğini kabul etti. "Sözleşmeler olmasaydı çok kolay olurdu. Bunlar devletin boynunda bir taş" diye açıkladı.
Ona göre, MRRB şu anda şirketlerin inşaat sahalarına dönmesi ve fiilen çalışmaya başlaması için zorlu müzakereler yürütüyor.
Bakan, kalite ve süreler üzerinde sıkı denetim sözü verdi ve firmaların gerçek inşaat şirketleri olup olmadıklarını yoksa sadece devletin büyük avanslarını kullanmak için mi kurulduklarını kanıtlamaları gerektiğini vurguladı.
Paralar nerede?
Bölgesel Kalkınma Bakanı, savcılığın Hemus Otoyolu'nun beşinci bölümüyle ilgili soruşturmayı tamamlamasını umduğunu ifade etti. "Bu davanın devam etmesini ve hepimizin paraların nerede olduğunu öğrenmesini umuyorum. Bölgesel Kalkınma Bakanı paraların nerede olduğunu bilemez" diye itiraf etti Şişkov.
Ayrıca bakanlığın, "Avtomagistrali" sözleşmelerindeki prosedürler tamamlandıktan sonra yeni taşeronların nasıl ortaya çıktığını analiz edeceğini duyurdu. "Hiçbir şeyi gizlemek istemiyoruz. Firmaların mağdur mu yoksa katılımcı mı olduğunu soruşturma belirleyecek. Kollarımızı bükemezler ama her iki tarafın da dürüst olması halinde işbirliği yapacağız" diye sözlerini tamamladı bakan.
