Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, ikinci dört yıllık dönemi için bugün yapılacak oylamada Rusya ve İsrail'in direnişiyle karşı karşıya. Reuters'ın diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, Ukrayna savaşını ve İsrail'in Gazze'deki tutumunu sert bir dille eleştiren Avusturyalı diplomatın yeniden atanması tartışmalı.
Türk'ün görev süresi ekim ayında sona eriyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, daha önce kendisiyle yakın çalışmış olan Türk'e tam bir dönem daha verilmesini önerdi. Ancak Rusya, bu öneriye karşılık Türk'ün görev süresinin sadece 2026 sonuna kadar uzatılmasını içeren bir karşı teklif sundu.
Üç diplomat, İsrail'in de Türk'ün dört yıllık yeni bir dönem için atanmasına karşı olduğunu, ABD'nin ise tereddütlü olduğunu belirtti. Bu nedenle, beklenen oybirliği yerine tartışmalı bir oylama yapılması bekleniyor. Ayrıca bazı diplomatlar, Guterres'in halefinin bu konuda söz sahibi olması gerektiğini özel görüşmelerde dile getiriyor.
Rusya'nın BM Daimi Temsilciliği konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Bay Türk'ün dört yıllık bir dönem için yeniden atanması, yeni genel sekreterin bu önemli pozisyon için kendi seçimini yapma hakkını elinden alıyor. İnsan hakları sisteminin hassas doğası ve BM'deki rolü düşünüldüğünde bu tartışmalı bir fikir" ifadelerini kullandı. Rus temsilcilik, bu görüşün birçok BM üyesi tarafından paylaşıldığını ve yarın kaç ülkenin açıkça tavrını koyacağının görüleceğini ekledi.
Oylama BM Genel Kurulu'nda yapılacağı için, Rusya ve diğer dört daimi üyenin (Çin, ABD, İngiltere, Fransa) veto hakkı bulunmuyor. Şu ana kadar hiçbir BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri iki tam dönem görev yapmadı.
2014-2018 yılları arasında bu görevi yürüten Ürdünlü Zeid Raad el Hüseyin, daha uzun süre görevde kalmanın bağımsızlığı zedeleyebileceğini ve savunuculuk çalışmalarını olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
İsrail Dışişleri Bakanlığı, Guterres'in Türk için yaptığı atama teklifini X hesabından "ahlaki bir başarısızlık" olarak nitelendirdi ve bu kararın yeni genel sekretere bırakılması gerektiğini belirtti. ABD Dışişleri Bakanlığı ise konuyla ilgili henüz bir yorum yapmadı.
Türk'ün ofisinden bir sözcü, bu hafta yeniden atanmayla ilgili sorulan bir soruya, "Yüksek komiser göreve devam etmeye hazır" yanıtını verdi.
1993 yılında kurulan bu makam, otoriter rejimlerin demokrasi aleyhine güç kazandığı bir dönemde özgürlüklerin kısıtlanmasına karşı koymada kritik bir rol oynuyor.
