Kremlin ondan nefret ediyor, Fico onun gönderilmesini istiyor, Paris yetkilerinin kırpılmasını istiyor. İşte böyle. AB'nin Rusya'ya karşı sert bir dış politika şefine ihtiyacı var.
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitry Medvedev, Aralık başında bir Telegram gönderisinde Kaja Kallas'ı Ursula von der Leyen'le birlikte Ukrayna savaşını uzatmakla suçladığı "yarı akıllı kocakarılar" arasına aldı ve Kallas için daha kaba bir sıfat kullandı. Eski bir Rusya devlet başkanı olan Medvedev bu tür hakaretleri serbestçe savuruyor. Ancak bunu genellikle AB'nin dış politika şefine ismen yöneltmiyor. Aralık 2024'te bu görevi devralan eski Estonya başbakanı Kallas, 18 aydır tam da bu türden düşmanlar biriktiriyor ve bu koleksiyon, kimse onun başarısız olduğuna karar vermeden önce bakmaya değer.
AB başbakanları ve devlet başkanları arasında Robert Fico, Kallas'ın açık ara en sesli muhalifi. Slovak başbakanı Ocak ayında yerel bir yayıncı olan TA-3'e "Kallas Hanım'ı değiştirmeliyiz" dedi ve onu Avrupa'yı dünya işlerinde seyirci bırakmakla suçladı. Geçen yıl Slovakya'nın Ukrayna'ya askeri yardımını durduran Fico, Rusya'yı savaş yoluyla zayıflatma girişiminin işe yaramadığını savunuyor. Müttefiki, eski Macaristan başbakanı Viktor Orbán da Kallas'a eşit derecede karşıydı. Orbán hükümeti Ocak ayında 27 üye ülkenin ortak bildirisini engelleyince Kallas, bildiriyi 26 ülke adına yayımlayarak Budapeşte'nin vetosunu aştı; Mart ayında Orbán'ın Ukrayna kredisine ilişkin vetosunu kaldırmaması halinde Rusya'nın dondurulmuş varlıklarını kullanmak için bastırarak ona tekrar meydan okudu. Orbán işini kaybetti, Kallas görevde kaldı.
Reuters ve Financial Times'ın 11 Haziran'da bildirdiği gayriresmi bir Fransız notu, Kallas'ın rolünü yeniden düzenlemenin üç yolunu sıraladı ve bunlardan ikisi Yüksek Temsilci'nin yetkilerini Komisyon'a veya ulusal başkentlere devredecekti. Fransız yetkililer notu günler içinde yalnızca "keşfedici" olarak nitelendirdi. Geri adım geç geldi. Euronews'e isimsiz konuşan üst düzey bir diplomat, şikayetin haklı olduğunu kabul ederek Kallas'ın, bloğun dış politikasının fiilen kararlaştırıldığı Konsey'de "itti faklar kurmada pek iyi olmadığını" söyledi. Kallas onlara malzeme vermişti: Mart 2025'te başkentlerle önceden anlaşmadan Ukrayna için 40 milyar avroluk bir plan sunmuş ve bir zirvede başarısız olduğunu görmüştü.
Kallas sevilmek için özel bir çaba göstermedi. Mayıs ayında herhangi bir tarafsızlık pozisyonunu reddederek AB'nin Ukrayna ile Rusya arasında "asla tarafsız bir arabulucu olmayacağını" söyledi. Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Maria Zaharova günler içinde bu yoruma saldırarak bunu Brüksel'in bir taraf seçtiğinin kanıtı olarak nitelendirdi. Kallas Şubat ayında Euronews'e verdiği demeçte Kremlin'in masaya ciddi kimseyi göndermediğini söyleyerek aynı şeyi dile getirmişti.
Müzakere masasıEmmanuel Macron ve Friedrich Merz bahar aylarını, Kallas'ın engellemek istediği türden Moskova'yla doğrudan teması test ederek, İngiltere'yle birlikte bir müzakere kanalını açık tutmak için çalışarak geçirdi. Kallas bu fikri kapatmaya çalıştı ve başaramadı. Anlaşmazlık gerçek ve onun lehine olan argümanın merkezinde yer alıyor. İlk içgüdüsü Rusya'ya ucuz bir çözümü reddetmek olan bir baş diplomat, Kremlin'le yarı yolda buluşacak birinden daha çok bu ana uyuyor. Eleştirmenlerinin çoğu bunu açıkça söylemiyor, ancak daha yumuşak bir çizgi çoğunun peşinde olduğu şey.
Kallas'tan şikayet eden diplomatlar, bir sonraki nefeste onun işinin neredeyse imkansız olduğunu kabul etme eğiliminde. AB düzeyinde dış politika oybirliğiyle yürüyor, bu nedenle tek bir hükümet ortak bir pozisyonu batırabiliyor ve Yüksek Temsilci aynı anda hem Komisyon'a hem de 27 başkente karşı sorumlu. Bir diplomat, görevi yürüten herkesin başarısız olduğunu ve her halefinin de başarısız olacağını söyledi. Bunlar muhtemelen herkesi yenecek olan mekanizmanın kusurları. Polonya, Baltık ülkeleri ve Kuzey ülkeleri bu noktayı ortaya koyacak kadar sık onu destekliyor.
Rusya İçişleri Bakanlığı, Kallas'ı henüz Estonya'yı yönettiği Şubat 2024'te, Sovyet savaş anıtlarını kaldırması gerekçesiyle bir arananlar listesine koymuştu. Kallas bunu bir korkutma taktiği olarak nitelendirdi ve kendi deyişiyle susturulmayı reddetti. Artık onun gitmesini isteyenlerin listesi Medvedev, Fico ve Zaharova'yı ve daha yumuşak bir yaklaşımı tercih eden daha az sesli bir grup Batılı diplomayı kapsayacak şekilde uzadı. Bu, AB'nin memnun etmek için acele etmemesi gereken bir liste.
