Bulgaristan'ın Rodop Dağları, Balkan Yarımadası'nda bir benzeri daha bulunmayan eşsiz bir bitkiye ev sahipliği yapıyor. Orfe'nin Çiçeği olarak tanınan silviryak, bu dağların simgesi haline gelmiş gerçek bir doğa hazinesi.
Bu nadir bitki, 1834 yılında Macar bilim insanı Imre Frivaldszky tarafından keşfedildi. Bilimsel adı Haberlea rhodopensis olan bitkiye bu isim iki kaynaktan türetildi: Frivaldszky'nin hocası botanikçi Haberle ve bitkinin yurdu Rodoplar.
Silviryak, endemik bir bitkidir. Arda Nehri vadisindeki kireçtaşı kayalık yarıklarında, Şeytan Köprüsü mevkiinde, Yagodina Mağarası çevresinde, Kırcaali ve Studen Kladenets barajları yakınlarında ve Ardino bölgesinde doğal ortamında yetişmektedir.
Antik çağlardan bu yana efsaneler bu bitkinin etrafında dolaşmaktadır. Rivayete göre Trakyalılar, silviryakın şifalı özelliklerini keşfetmiş ve onu sağlık, güç ile ebedi gençlik veren kutsal içecek ambrosia'nın bir bileşeni olarak kullanmıştır. Rahiplerin ise kehanette bulunmak amacıyla bitkinin yanan saplarından yükselen dumanı kokladıkları anlatılmaktadır.
Silviryakın şifa verici özellikleri eski Romalılar tarafından da biliniyordu. Bazı araştırmacılara göre Romalılar bu bitkiyi madeni paralara bile işledi. Daha yakın dönemde ise halk hekimliğinde hayvanlarda şap hastalığının tedavisinde kullanıldı.
Bitkiyle en güçlü bağ, efsanevi Trakya ozanı Orfe'ye aittir. Bir efsaneye göre silviryak, Orfe'nin Bakha rahibelerince parçalanması sırasında dökülen kan damlalarının toprağa değdiği yerlerde filizlendi. Bir başka Rodop efsanesine göre ise çiçek, Orfe'nin sevgilisi Eurydike için döktüğü gözyaşlarından doğdu.
Yüzyıllar boyunca bitki; Orfe Çiçeği, Ölümsüz Çiçek, Rodopka, Gitar, Stiraka ve Şapiçe gibi pek çok halk adı edindi. Bugün silviryak, yalnızca Rodoplar'ın simgesi değil; bilimi, tarihi ve antik efsaneleri bir arada taşıyan, Bulgaristan'ın en değerli doğal hazinelerinden biri olarak kabul görüyor.
