İnovasyon ve Dijital Dönüşüm Bakanı İvan Vasilev, WEBIT 2026'da robotlardan oluşan danışma konseyi kurdu
İnovasyon ve Dijital Dönüşüm Bakanı İvan Vasilev, ülkemizde tamamen yapay zekalı robotlardan oluşan ilk resmi olmayan danışma konseyinin temelini attı. Bu, Ulusal Kültür Sarayı'nda düzenlenen uluslararası WEBIT 2026 konferansının sahnesinde gerçekleşti. Bakan, konseyin ilk "üyeleri" olarak humanoid robotlar Robert ve Sofia'yı davet etti. Robert daveti kabul etti ve yapay zeka ile robotiğin her ekonomik sektörü etkileyeceğini, Bulgaristan'ın ise ön sıralar için mücadele etme şansı olduğunu belirtti.
"Gelecek, teknolojilerden korkmayanları değil, onları bir dönüşüm aracı olarak kullanan ulusların olacak" diyen Vasilev, yeni konseyin insanların yerini almayacağını, bunun yerine robotik ve yapay zekanın yönetim ve toplumdaki uygulamaları için bir "vizyon diyalogu" platformu olarak hizmet edeceğini vurguladı. Amacın, dijital dönüşümü hızlandırmak ve teknolojik çözümlerin yönetim ile iş dünyasında daha geniş çapta yayılmasını sağlamak olduğu belirtildi.
Uyumayan ve Lobici Olmayan Robot
Robert ve Sofia, yeni resmi olmayan konseyin ilk üyeleri oldu ancak Vasilev'e göre tek üye olarak kalmayacaklar. Bakanlık, devletin uzun vadeli konuları üzerinde düşünmeye katılmak üzere diğer akıllı sistemlere de kapıyı açıyor. "Robert ve Sofia'yla başlıyoruz ama bu konseyin büyümesini arzuluyorum. Bu nedenle diğer akıllı sistemleri de bakanlığın geleceğe yönelik düşünme sürecine katılmaya davet ediyoruz" dedi bakan.
Fikir ilginç çünkü yapay zekayı bir gösteri elektronik oyuncağı olarak değil, ek bir bakış açısı aracı olarak konumlandırıyor. Vasilev bu formatı asla yorulmayan, özel çıkar gözetmeyen ve siyasi korku olmadan rahatsız edici sorular sorabilen bir danışman olarak tanımladı.
Bu, robotların devleti yöneteceği anlamına gelmiyor. Bakan tam da bu ayrımı yaptı - konseyin karar alma yetkisi olmayacak, insanların çalıştığı uzman müdürlüklerin yerini almayacak. Rolü ufku genişletmek, daha fazla seçenek sunmak, analizle yardımcı olmak ve idarenin gözden kaçırabileceği sorulara yönlendirmek olacak.
İnovasyon Bakanlığı Deney Yapmazsa Kim Yapar?
Vasilev bu deneyi, adında inovasyon ve dijital dönüşüm geçen bir kurum için doğal bir görev olarak savundu. "İnovasyon Bakanlığı yeni teknolojilerle deney yapmazsa, bunu kim yapacak?" dedi. Bakan, bunun "sorumlu ve akıllıca", bürokrasi hızında değil iş dünyası hızında yapılması gerektiğini ekledi.
Yeni yapay zeka konseyi tam da bu profile uyuyor - teknolojiden sadece bahsetmeyen, onu kendi işinde deneyen bir bakanlık. Farkı ise burada sıradan bir elektronik hizmetten değil, devletin stratejik düşünmesine yardımcı olma yönteminden bahsediyor olmamız.
Vasilev'e göre yön her zaman insan tarafından belirlenecek. Yapay zeka destekleyebilir, mantığı kontrol edebilir, senaryolar önerebilir ve sorunlar ortaya koyabilir ancak sorumluluk siyasi, yönetsel ve insani olarak kalır.
Veriler Kırmızı Çizgi Olarak Kalıyor
Bakan, bu tür projelerde en sık görülen korkuya da yanıt vermeye çalıştı - kişisel verilere ne olacak? Vatandaşların verilerinin koruma ve anonimleştirme olmadan kullanılamayacağı ilkesini ortaya koydu. Bu önemli bir şart çünkü güven, yapay zekanın kamu sektörüne girmesindeki en zayıf noktadır.
Ancak Vasilev, teknolojik ilerlemenin güven olmadan değeri olmadığını savunuyor. Bu nedenle yeni konsey algoritmaların gücü olarak değil, insan uzmanlığına ek bir araç olarak tanıtılmalı. Pratikte bu bir sınır anlamına geliyor: Robotlar sorabilir, önerebilir ve seçenekleri karşılaştırabilir ancak kararları imzalayamaz, politikaları yönetemez veya bakan ve idarenin yerine sorumluluk taşıyamaz.
Sigma Uygulamasında Yeni Dönem: Kamu İhaleleri Takip Edilecek
WEBIT 2026 sahnesinden yapılan bir diğer önemli duyuru ise dijital yönetim araçlarıyla ilgiliydi. Bakan Vasilev, forum kapsamında ülkedeki finansal kaynakların hareketini izleyen "Sigma" uygulamasının gelişimini de tanıttı. Mevcut haliyle geçen yılki finansal hareketleri gösteren sistemin, bir sonraki versiyonunda kamu ihalelerinin takibi ve kontrolü işlevlerinin de yer alacağı açıklandı.
WEBIT Sahnesinden Devlet Çalışmasına
WEBIT 2026, Ulusal Kültür Sarayı'nda farklı ülkelerden girişimcileri, şirket ve start-up yöneticilerini, kurum temsilcilerini, akademik camiayı, yatırımcıları, yenilikçileri, bilim insanlarını ve mucitleri bir araya getirdi. Bu arka planda Robert ve Sofia'ya yapılan davet sadece seyirciye yönelik etkili bir sahne değil. Devletin teknolojiyi sadece hizmetler, formlar ve platformlar için değil, daha iyi planlama için de kullanabileceğini gösterme girişimi.
İnovasyon ve Dijital Dönüşüm Bakanlığı, Mayıs 2026'da inovasyon, dijital dönüşüm, elektronik kimlik ve siber güvenlik politikalarının birleştirilmesiyle oluşturuldu. Bakanlığın resmi misyonu, Bulgaristan'ın inovasyon, bilgi ve yapay zeka ekonomisinde geriden takip eden bir gözlemci değil, aktif bir katılımcı olmasıdır.
İnsan Başta Kalıyor
Vasilev, devleti yönetecek robotlar aramadığını açıkça belirtti. Kendi deyimiyle, kurumların daha net ve daha tarafsız düşünmesine yardımcı olacak teknolojiler arıyor. Projenin ince çizgisi tam da burada. Bulgaristan yapay zekayı daha iyi sorular sormak için kullanabilir ancak siyasi sorumluluğu bir makineye devredemez.
Yeni konsey kimsenin yerini almayacak. Devletin uzun vadeli konularında bakış açıları ekleyecek ve yardımcı olacak resmi olmayan bir danışma formatı olacak. İlk danışmanlar belli - Robert ve Sofia. Sıradaki soru ise devletin bu sıra dışı başlangıcı iyi bir sahneden daha fazlasına dönüştürüp dönüştüremeyeceği. Çünkü yapay zeka çağında bazen en önemli şey makinenin bir cevabı olup olmadığı değil, insanın ona hangi soruyu soracağını bilmesidir.
