Bulgar Bağımsız Enerji Borsası (BNEB), enerji depolama tesislerini kolaylaştırmak için özel olarak geliştirilen spread blok ürünlerini uygulamaya koyacak.
Yaklaşık 7500 megavat (ENTSO-E platformunun kamuya açık verilerine göre) kurulu güneş ve rüzgar enerjisi kapasitesinin yanı sıra, Mayıs ayı itibarıyla 3500 MW'ın üzerinde elektrik enerjisi depolama sistemi (EEDS) ve onlarca yeni proje, elektrik piyasasının yapısını ve işleyiş biçimini değiştiriyor.
Buna rağmen, Bulgar Bağımsız Enerji Borsası'nın (BNEB) piyasa segmentlerinde işlem gören elektrik fiyatlarındaki önemli dalgalanmalar da devam ediyor.
YEK ve batarya projelerinin önündeki temel sorunlar altyapıyla, yani kapasite, bağlantı noktası ve kısmen de olsa özellikle YEK projeleri için hâlâ hantal olan idari süreçlerle ilgilidir. Kendilerine bağlı batarya olmayan yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen enerji, elektrik fiyatlarında daha yüksek oynaklığa yol açmaktadır.
Bu enerjinin üretimi değişken olduğundan ve doğrudan hava koşullarına bağlı olduğundan,
piyasa, aşırı arz dönemlerinden (sıfır veya negatif fiyatlarla) yenilenebilir enerji kaynaklarının çalışmadığı dönemlere geçiyor.
Bu durum mutlaka bir piyasa kusuru değildir. Negatif fiyat, belirli bir anda sistemin tüketebileceğinden, ihraç edebileceğinden, kısıtlayabileceğinden veya depolayabileceğinden daha fazla üretim olduğunun bir işaretidir.
İşte bu noktada elektrik depolama sistemlerinin rolü öne çıkıyor. Bir dereceye kadar, düşük fiyatlı saatlerde şarj olurken ek talep yaratıyorlar ve yüksek fiyatlı saatlerde elektrik verirken ek arz sağlıyorlar. Teorik olarak bunun dengeleyici bir etkisi olması, en düşük öğle fiyatlarının bir kısmını yükseltmesi ve en yüksek akşam fiyatlarını düşürmesi gerekir. Ancak her zaman bu tür gelişmeler görmüyoruz. Gerçek şu ki, zirve ve düşüşleri dengelemek için hem dengeleyici hem de temel ancak yeterince esnek üretim kapasiteleri gereklidir. Bu ihtiyaç sadece Bulgaristan için değil, tüm Avrupa için geçerlidir.
Fazla enerjiyi biriktirme ve daha sonra kullanma teknolojik yaklaşımı - düşük fiyatlarda şarj ederek ve yüksek fiyatlarda satarak - enerji sisteminde anahtardır. Ancak bu, tamamen kurulu ve entegre bir ağ ve bağlantı gerektirir.
15 dakikalık ticaret aralıklarına geçiş, piyasanın devam eden gelişiminde önemli bir andır. Bir saat içinde önemli sapmalar meydana gelebilirken, daha kısa aralık tüccarların ve üreticilerin tahminlerine ve ihtiyaçlarına göre daha esnek tepki vermelerine ve ticaret stratejilerini etkin bir şekilde yürütmek için sistemlerini ayarlamalarına olanak tanır.
Daha kısa teslimat aralıklarının yanı sıra, enerji borsasının uygulamaya koyacağı spread blok ürünleri bu ortamda özellikle önemlidir. Bunlar, enerji depolama tesislerini kolaylaştırmak için özel olarak geliştirilmiş blok ürünlerdir.
Spread bloklarda, batarya operatörü
bir blok alış teklifini bir blok satış teklifine bağlayabilir
ve işlemin ekonomik olacağı minimum fiyat farkını belirleyebilir. İki işlem birlikte yürütülür veya hiç yürütülmez. Bu, bataryanın gerekli minimum fiyat farkında satma fırsatı olmadan elektrik "satın alma" riskini en aza indirir.
Bölgesel pazarda Bulgaristan, depolama sistemlerinin uygulanmasında liderdir ve bu büyük bir avantaj olabilir. İyi enterkonneksiyon sayesinde ülke, bölgedeki günlük fazlanın bir kısmını alma ve artan tüketim saatlerinde elektriği geri verme potansiyeline sahiptir.
Resmi olarak Avrupa pazarı, 'Gün Öncesi' ve 'Gün İçi' piyasa birleşmeleri yoluyla zaten entegre edilmiştir. Bu gerçeğe rağmen,
Güneydoğu Avrupa belirli anlarda
fiyat adası gibi davranmaya devam ediyor.
Nedenleri teknik: yetersiz enterkonneksiyon kapasitesi, iç şebeke kısıtlamaları, bakım ve arızalar, farklı üretim yapısı ve esnek kapasite eksikliği.
Bu nedenle tek bir enerji pazarına yalnızca uyumlaştırılmış kurallar ve ortak fiyat hesaplama algoritması ile ulaşılamaz. Şebekelere gerçek yatırımlar, farklı teklif bölgeleri arasında daha fazla kullanılabilir enerji iletim kapasitesi, operatörler arasında daha iyi koordinasyon ve yeterli rekabet ve likidite gereklidir.
Şebekelerin iletim kapasitesinin artırılmasının yanı sıra bataryalar da çözümün önemli bir parçasıdır, ancak tek başına yeterli değildir. Ancak bunların küresel enerji endüstrisindeki giderek büyüyen teknolojik yükselişin temeli olduğunu inkar edemeyiz.
Güneş ve rüzgar enerjisi giderek daha hızlı gelişiyor ve Avrupa'daki enerji karışımının üçte birinden fazlasını sağlıyor. Bu, temiz enerjinin artan talebin ihtiyaçlarını karşılayacağı bir değişimin başlangıcıdır.
Özellikle yenilenebilir enerji kaynaklarına ve manevra kabiliyeti yüksek baz yük santrallerini destekleyecek elektrik depolama tesislerine yapılan yatırımlar, sabah ve akşam pik fiyatlarının sınırlandırılmasına yol açacaktır. Öte yandan, AB iletim şebekelerine yapılan yatırımlar, her AB üye ülkesi için Euphemia algoritması kullanılarak hesaplanan 'sosyal olarak kabul edilebilir fiyat' olarak adlandırılan fiyata ulaşan birleşik bir Avrupa elektrik piyasası hedefine ulaşmak için gereklidir.
