Binalar, sanayi ve ulaşım için yeni yeşil hedefler getiriliyor, gelecekteki çatı santralleri için teşvik fiyatları durduruluyor
Elektrikli araç artık sadece ulaşım için değil, aynı zamanda tekerlekli bir batarya olarak da kullanılabilecek ve bundan para kazanılabilecek. Aracın sahibi, belirli koşullar altında elektriği satabilecek. Aynı durum evde kurulu bataryalar için de geçerli olacak. Bu, hükümetin parlamentoya sunduğu Yenilenebilir Enerji Kaynakları Kanunu'ndaki ilginç değişikliklerden biri.
Ancak vatandaşlar elektriği borsada bizzat satamayacak
Bunun daha çok, yüzlerce veya binlerce küçük bataryayı, elektrikli aracı ve güneş enerjisi tesisini birleştiren bir şirket olan sözde toplayıcı (agregatör) aracılığıyla yapılması muhtemel. Elde edilen gelir, sözleşme koşullarına göre sahipler arasında dağıtılacak.
Sadece satılan enerji miktarı için değil, hazır bulunma için de ödeme yapılacak. Tüketim aniden artarsa, toplayıcı binlerce aracın şarjını kısa süreliğine durdurabilecek. Bu tek başına şebeke yükünü azaltıyor. Gerektiğinde bağlı bataryaların bir kısmı elektrik verebilecek.
Tasarı, ev tipi bataryalar ve elektrikli araçlar da dahil olmak üzere küçük ve mobil sistemlerin aşırı yük yönetimine, dengelemeye ve esneklik hizmetleri sunmaya katılmasını öngörüyor.
Sistemin çalışması için aracın çift yönlü şarjı desteklemesi gerekiyor. Bu özellik tüm araçlarda mevcut değil. Ayrıca, sadece araca elektrik vermekle kalmayıp aynı zamanda onu güvenli bir şekilde elektrik şebekesine geri gönderebilen özel bir şarj istasyonu da gerekiyor. Bunun yanı sıra akıllı elektrik sayacı, verilen ve alınan enerjinin hassas ölçümü, uzaktan iletişim, arıza durumunda koruma ve bir tüccar veya toplayıcı ile sözleşme yapılması gerekecek.
Ayrıca şebeke ücretleri, gelirin vergilendirilmesi, dengesizliklerin sorumluluğu ve batarya aşınmasının tazmini gibi konuların da düzenlenmesi gerekiyor.
Bu nedenle yasa bu tür bir ticarete kapı aralıyor ancak her elektrikli araç veya ev bataryası sahibinin, yasanın yayımlanmasının hemen ardından elektrik satmaya başlayabileceği anlamına gelmiyor.
Yasadaki diğer değişiklikler ise şunları öngörüyor:
2030 yılına kadar binalardaki nihai enerji tüketiminin en az yüzde 49'unun yenilenebilir kaynaklardan karşılanması
Yeni binaların inşasında ve büyük onarım, yeniden yapılanma veya dönüşüm sırasında, teknik, ekonomik ve işlevsel olarak mümkün olduğunda asgari düzeyde yenilenebilir enerji kullanımı öngörülmesi gerekecek. Bu gereklilik fotovoltaik paneller, sıcak su için güneş enerjisi sistemleri, ısı pompaları, jeotermal sistemler, akıllı ısıtma ve soğutma ile şebekeden alınan enerji yoluyla yerine getirilebilecek.
Kamu binaları örnek teşkil etmeli. Devlet ve belediyeler, çatı ve cephelerini üçüncü kişilere yenilenebilir enerji tesisi kurmaları için tahsis edebilecek.
Bir diğer önemli değişiklik ise 30 kilovata kadar olan yeni çatı ve cephe santrallerinden üretilen elektrik için teşvik fiyatı uygulanmayacak olması. Hükümet bu değişikliği, fotovoltaik tesislerin ucuzlamasına ve ürettikleri enerjinin artık piyasada rekabetçi olabilmesine dayandırıyor. Ayrıca teşvikli alımın, gerekçeye göre Avrupa Komisyonu'nun onayı olmayan bir devlet yardımı teşkil ettiği belirtiliyor. Yeni metinler, yenilenebilir kaynaklardan hızlı kapasite inşası için sözde öncelikli bölgelere ilişkin kuralları genişletiyor. Bu bölgelerde izin prosedürlerinin bir kısmının daha kısa sürede, yani 6 ay veya en fazla bir yıl içinde tamamlanması gerekiyor. Bölgelerin yeterince homojen olması ve doğa üzerindeki etkileri açısından önceden değerlendirilmiş olması gerekiyor.
Planlara, korunan hayvan türlerini korumaya yönelik somut önlemler dahil edilecek. Önlemler test edilmeli ve izlenmeli, etkisiz olmaları halinde derhal değiştirilmelidir. Rüzgar santralleri için bağlantı görüşlerinin geçerlilik süresi, ilgili teminatın verilmesinden sonra dokuz aya kadar uzatılacak.
Ulaşım sektörü için de yeni gereklilikler getiriliyor. Bu alanda nihai tüketimdeki zorunlu yenilenebilir enerji payı yüzde 14'ten yüzde 29'a çıkarılıyor. Motorin en az yüzde 6 biyokatkı maddesi, benzin ise en az yüzde 9 biyoetanol veya biyokütle eteri içermeli.
Ayrıca benzin, motorin, doğalgaz ve ulaşım amaçlı elektrik tedarikçilerine yükümlülükler getiriliyor. Her biri, bir önceki yıl tedarik ettiği enerji miktarına göre bireysel bir yıllık hedef alacak. Şarj istasyonu işletmecileri, elektrikli araçların şarjında kullanılan yenilenebilir kaynaklardan elde edilen elektrik için kredi alabilecek. 1 kilovatsaat için bir kredi verilecek ve bu kredi 12 ay geçerli olacak.
Geleneksel yakıt tedarikçileri, yeşil hedeflerinin bir kısmını yerine getirmek için kredi satın alabilecek. Böylece şarj istasyonu işletmecileri ek gelir elde edebilecek.
Sanayide yenilenebilir enerji payının ise yılda ortalama en az yüzde 1,6 oranında artması gerekiyor. 2030 yılına kadar sanayide kullanılan hidrojenin en az yüzde 42'si yenilenebilir kaynaklardan sağlanmalı. 2030 ile 2035 yılları arasında bu hedef yüzde 60'a çıkarılıyor. Yenilenebilir enerji ve yeşil hidrojen teknolojilerini uygulayan işletmelere mali teşvikler ve yatırım desteği sağlanması öngörülüyor. Ayrıca, üretimlerinde ne kadar yenilenebilir enerji kullanıldığını gösteren endüstriyel ürün etiketleri oluşturulabilecek.
Tasarı, odun biyokütlesinin kullanımı için sözde kademeli prensibi getiriyor. Öncelikle odun, ürün imalatında kullanılmalı, ardından ömrü uzatılmalı, yeniden kullanılmalı ve geri dönüştürülmelidir. Enerji üretimi daha alt sıralarda yer alıyor. Tomruk, kaplama tomruğu, endüstriyel yuvarlak odun, kütük ve köklerden enerji üretimine mali destek sağlanmayacak. Ayrıca, atıkların ayrı toplanması yükümlülüklerine uyulmaması halinde atıkların yakılması yoluyla enerji üretimine yönelik destek de yasaklanıyor.
Isıtma şirketleri, belirli koşullar altında harici tedarikçileri bağlamak zorunda kalacak. Örneğin, ısı yayan bir veri merkezi, fabrika veya büyük ticari bina, bu ısıyı ısıtma şebekesine sağlayabilecek. Kapasite yetersizliği, teknik gerekliliklere uyumsuzluk veya bağlantının müşteriler için aşırı fiyat artışına yol açması durumunda işletmeci reddedebilecek.
Enerji ve Su Düzenleme Kurumu (KEVR), yenilenebilir elektrik enerjisi için uzun vadeli satın alma anlaşmalarının önündeki düzenleyici ve idari engelleri değerlendirmek zorunda kalacak. Bu anlaşmalar, bir işletmenin veya başka bir büyük tüketicinin, uzun bir süre boyunca doğrudan bir üreticiden elektrik satın almasına olanak tanıyor. Kredi garantileri, finansal riskin azaltılması, izinlerin kolaylaştırılması ve gerekli şebeke ve depolama altyapısının geliştirilmesi için önlemler öngörülüyor.
