Bulgaristan'da PNR verilerinin usulsüz kullanımı skandalı büyüyor. Uzmanlar, İçişleri Bakanı İvan Demerdzhiev'in kişisel verileri ifşa ederek yetkilerini aştığını ortaya koydu.
Eski İçişleri Bakan Yardımcısı Filip Gunev, verilerin toplanması ve ardından kamuya açıklanmasının yasal dayanağı olup olmadığını sert bir dille sorguladı. Gunev, "Kişisel verilerin kamuya açıklanması her halükarda kişisel veriler yasasının ihlalidir" dedi. Ona göre asıl önemli soru, incelemenin neden yapıldığı ve belirli bir suçun soruşturulmasıyla bağlantılı olup olmadığı.
Gunev, "Kimin kiminle ve ne zaman uçtuğuna dair verilerin açılabilmesi için bir ceza soruşturması yürütülüyor olması gerekir" diye konuştu. Sözlerine göre yasa, bu tür bilgilerin hangi ağır suçlar kapsamında kullanılabileceğini açıkça belirliyor.
Demerdzhiev'in, Peevski ve Atanasova'nın seyahatleri hakkında bilgi aldığı Ulusal Birim'in kayıtlarına hangi gerekçeyle erişildiği henüz netlik kazanmış değil. Bu birim, havayoluyla taşınan yolcuların ve uçak ekiplerinin rezervasyon verilerini alıp işliyor.
Söz konusu kayıtta her yolcu için 19 ayrı başlıkta bilgi saklanıyor. Ancak bu kayıt gelişigüzel kullanılamıyor. Veriler, "bilme gerekliliği" ilkesine göre sağlanıyor ve ancak Devlet Ulusal Güvenlik Ajansı (DANS) Yasası'nda tek tek sayılan suçlara yönelik gerçek bir tehdit durumunda kullanılabiliyor. Bunlar arasında cumhuriyete karşı suçlar, kaçakçılık, kara para aklama ve cinayet gibi suçlar yer alıyor.
Demerdzhiev birkaç kez, Peevski ile ilgili ihbarlar üzerine bazı incelemeler yapıldığını, özel uçak seyahatlerinin, bu seyahatler için kullanılan kaynakların ve kiminle seyahat ettiğinin araştırıldığını açıkladı. Ancak hangi suçun arandığı ve bu kişilerin soruşturulmasının yasal dayanağı belirtilmedi.
Eski İçişleri Bakanı Veselin Vuchkov, dün BNR'ye verdiği röportajda, "Kesin veriler olmalı, gerekçeli bir talep sunulmalı ve DANS'ın ilgili yöneticisi PNR verilerine erişime izin vermelidir. Bu veriler sağa sola dağıtılamaz. Sonuçta bu kişisel bilgidir" dedi. Vuchkov, "Demerdzhiev'in bilgisi Ulusal Polis Genel Müdürlüğü (GDBOP) tarafından hazırlanıyor. Önemli bir ayrıntı var: Bakan, yolcu verilerine kendi başına erişim talep edemez. Bu, ancak bir ceza davası kapsamında savcı ve soruşturma makamı ya da bir operasyonel dosya kapsamında yapılabilir. Sanırım şu anda GDBOP'ta bir operasyonel dosya var, ceza davası yok" diye ekledi.
Nova TV stüdyosunda Gunev'e ulusal güvenlik uzmanı Slavço Velkov da eşlik etti. Velkov, PNR verilerinin hem DANS Yasası'nda hem de Avrupa mevzuatında belirlenen katı kurallara göre işlendiğini vurguladı. Uzman, "Bu verilerin işlenmesi, alınması, saklanması ve sağlanmasının kendi yasal çerçevesi var" dedi. Ayrıca bu tür bilgilerin kullanım gerekçeleri arasında terörizm ve ağır organize suçların yanı sıra yolsuzluğun da yer aldığını belirtti.
İkili, İçişleri Bakanı'nın bilgileri sunma şekli nedeniyle açık duruma düşüp düşemeyeceğini de değerlendirdi. Velkov bu ihtimali dışlamadı.
Her iki konuk da olayla ilgili daha fazla şeffaflık gerektiği konusunda hemfikirdi: hem verilerin toplanmasının yasallığı hem de incelemelerin hangi gerekçelerle yapıldığı ve belirli seyahat bilgilerinin kamuya açıklanması konusunda.
