Petrol fiyatları Asya piyasalarında hafif bir gerileme yaşasa da, ABD ile İran arasındaki devam eden çatışma ve Orta Doğu'daki tedarik aksaklıkları nedeniyle üst üste ikinci haftalık yükselişini kaydetmeye hazırlanıyor.
Brent petrol vadeli işlemleri, bir önceki seansta yüzde 2,4 değer kazandıktan sonra 23 sent yani yüzde 0,3 düşüşle varil başına 93,55 dolara geriledi. ABD hafif ham petrolü WTI ise Perşembe günkü yüzde 2,3'lük artışın ardından 33 sent yani yüzde 0,4 değer kaybederek varil başına 86,50 dolara düştü.
Son beş seansta Brent petrol yüzde 7'nin üzerinde, WTI ise yüzde 8'in üzerinde değer kazandı. Her iki petrol türü de 24 Temmuz'dan bu yana en yüksek seviyelerini gördü.
Piyasalarda, bir yanda ABD ve İsrail ile diğer yanda İran arasında süren savaşın; Suudi Arabistan, Irak, BAE ve Kuveyt gibi büyük üreticilerden gelen tedarikte çok daha ciddi kısıtlamalara yol açacağı endişesi hakim.
Küresel tedarik açısından bir diğer büyük risk ise dünyanın en önemli petrol rotalarından biri olan Hürmüz Boğazı. Kpler verilerine göre, boğazdan dün sadece yedi yük gemisi geçti; bu sayı bir önceki günün yarısına tekabül ediyor. Boğazdan geçen gemilerin arasında çok büyük bir petrol tankeri veya sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) gemisi bulunmadığı belirtildi.
Çatışma başlamadan önce, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne bağlayan bu boğazdan, küresel tüketimin yaklaşık beşte birine eşdeğer miktarda petrol geçiyordu. Tedarik zincirindeki bu aksamaların kalıcı olabileceğine dair uyarılar da geliyor; Kpler, bölgesel tedarikte normalleşmenin 2027'nin başından önce beklenmediği konusunda uyarıda bulundu.
Yemen'deki Husilerin düzenlediği saldırılar nedeniyle Kızıldeniz'de de ticarete yönelik baskı artıyor ve bu durum enerji hammaddelerinin taşınmasını daha da zorlaştırıyor.
IG analisti Tony Sycamore konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, "Her iki taraf da kendi pozisyonlarında diretiyor ancak ham petrol fiyatlarının sürekli arttığı bir ortamda uzun süre bekleyecek lüksleri yok" dedi.
Fitch Solutions'ın bir alt kuruluşu olan BMI ise Brent petrol fiyatı tahminini bu ay yeniden gözden geçireceğini açıkladı. Kurumun analistlerine göre, mevcut riskler yeni bir fiyat artışına işaret ediyor. Jeopolitik krizin devam etmesi halinde analistler, petrol fiyatlarının varil başına 100 dolar sınırını yeniden test etme ihtimalini de göz ardı etmiyor.
Gerginlik, BAE'nin ikinci bir emre kadar İran ile tüm finansal ve ekonomik işlemleri durdurmasının ardından daha da arttı. Öte yandan, önceki geçici ateşkes anlaşmasının süresi doldu ve müzakerelerin yeniden başlatılacağına dair net bir işaret yok. ABD Başkanı Donald Trump ise İran'ı destekleyen ülkelere ekonomik yaptırımlarla tehdit savurdu.
Çatışmanın devam etmesi halinde piyasalar özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği yakından takip edecek. Deniz taşımacılığına yönelik herhangi bir ek kısıtlama, küresel petrol fiyatlarını hızla etkileyebilir.
