İlerici Bulgaristan (Progressivna Balgariya) Parlamento Grubu Başkanı Petır Vitanov, 'İstekliler Koalisyonu'nun (Koalitsiyata na jelaeştite) Avrupa Birliği ve NATO'nun oybirliği gerektiren kararlarını baypas etmek amacıyla oluşturulmuş kurum dışı bir format olduğunu belirtti. Vitanov, bu açıklamayı BNT kanalında yayınlanan 'Panorama' programında yaptı.
Vitanov, Başbakan Rumen Radev'in Bulgaristan'ın bu aşamada koalisyonda yerinin olmadığı yönündeki pozisyonunu savundu ve dış politikada iki merkez olduğu iddialarını kesin bir dille reddetti. Ayrıca Botaş ile yapılan anlaşmanın yeniden müzakere edilmesi, 2026 yılı bütçe projesi ve hükümetin oligarşik modele karşı eylemleri hakkında da yorumlarda bulundu.
Vitanov'un bu açıklamaları, Dışişleri Bakanı Velislava Petrova'nın Ukrayna ile ilgili bir toplantıya katılımı ve orada kabul edilen deklarasyon etrafında dönen siyasi tartışmaların gölgesinde geldi. Başbakan Radev, söz konusu belgenin Bulgar bakan tarafından imzalanmadığını ve hükümetin pozisyonunun değişmediğini - Bulgaristan'ın ortak Avrupa kararlarına katıldığını ancak Ukrayna'ya silah ve mali yardım sağlamayacağını - ifade etmişti.
'İstekliler Koalisyonu' Oybirliğini Baypas Ediyor
Vitanov'a göre, bu tür siyasi formatlar AB veya NATO içinde tüm üye devletler arasında gerekli mutabakat sağlanamadığında oluşturuluyor. 'Bu kararların bir kısmı oybirliği gerektiriyor. Oybirliği sağlanamadığı için bu tür formatlar aranıyor,' dedi parlamento grubu başkanı.
Vitanov, bu tür girişimlerin ortak Avrupa pozisyonunu güçlendirmek yerine bölünmeye yol açabileceği uyarısında bulundu. 'Çoğu zaman bu tür formatlar Avrupa pozisyonunu parçalıyor. Bulgaristan 'İstekliler Koalisyonu'nun bir parçası değil ve 7. maddede bir barış anlaşmasının imzalanmasından sonraki faaliyetlerden bahsediliyor.'
Vitanov, şu anda böyle bir barış anlaşmasının bulunmadığını ve bu nedenle savaşın bitiminden sonra Bulgaristan'ın acil yükümlülüklerinden söz edilemeyeceğini vurguladı. 'Maalesef şu anda böyle bir barış anlaşması mevcut değil,' dedi.
Dış Politikanın Tek Bir Merkezi Var
İlerici Bulgaristan Parlamento Grubu Başkanı, Başbakan ile Dışişleri Bakanı arasında Ukrayna savaşına yaklaşım konusunda bir uyuşmazlık olduğu yönündeki iddiaları reddetti. 'Sorun ülkenin dış politikasını kimin yürüttüğü ve bir ya da iki merkez olup olmadığı ise, merkez tektir. Bu herkes için açıktır ve hiçbir şüphe yoktur,' dedi Vitanov.
Rumen Radev'in Paris'te ifade ettiği, Bulgaristan'ın 'İstekliler Koalisyonu'nda yerinin olmadığı yönündeki pozisyonuna atıfta bulunan Vitanov, 'Başbakan Radev son derece netti. Bulgaristan'ın bu aşamada bu koalisyonda yeri yok,' ifadelerini kullandı.
Vitanov'a göre, Dışişleri Bakanı'nın katılımı etrafındaki gerginlik önlenebilirdi ancak ülke herhangi bir yasal bağlayıcılığı olan taahhütte bulunmadı. 'Bir heyecan var mıydı? Vardı. Önlenebilir miydi? Muhtemelen önlenebilirdi. Ancak sonuçta hiçbir şey imzalanmadı ve herhangi bir yasal bağlayıcı unsur yok.'
Vitanov, Bulgaristan'ın diplomatik görüşmelerin bir parçası olmaya devam ettiğini, bunun otomatik olarak gayri resmi koalisyonun tüm kararlarına katılım anlamına gelmediğini ekledi.
Botaş Bulgaristan Lehine Yeniden Müzakere Ediliyor
Bulgargaz ile Türk şirketi Botaş arasındaki anlaşmayla ilgili olarak Vitanov, anlaşmanın ilk amacının enerji krizi ve Rus gazının doğrudan tedarikinin durdurulması bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Anlaşma 3 Ocak 2023'te imzalandı ve Bulgargaz'a Türk gaz taşıma şebekesine ve beş sıvılaştırılmış doğal gaz terminaline erişim sağladı. 13 yıl süreli olan anlaşma, yılda 1,5 milyar metreküpe kadar gaz taşınmasına imkan tanıyor.
'Sözleşme imzalandığında ana mesaj 'Rus gazının sonu'ydu. Ancak daha sonra bağlam değişti ve Rus gazı, aracılar aracılığıyla Bulgaristan da dahil olmak üzere Avrupa boru hatlarından akmaya devam etti,' dedi Vitanov.
Vitanov'a göre, ilk koşullar altında sözleşmenin karlı olma ihtimali vardı ancak rezerve edilen kapasitenin kullanılmamasıyla anlamı değişti. 'Kapasite kullanılmadığında sözleşme ilk mantığını kaybeder. Bu nedenle şimdi yeniden müzakere ediliyor ve bu yeniden müzakere ülkenin lehine,' dedi parlamento grubu başkanı.
Temmuz ayında sözleşmenin uygulanmasının 15 ay süreyle dondurulduğu ve bu dönemde Bulgar tarafının yalnızca fiilen kullanılan kapasite için ödeme yapacağı açıklandı. Vitanov, dondurmanın ücretlerde önemli bir indirimle birlikte geldiğini belirtti. 'Ücretler yarı yarıya düşürüldü. Bu, mevcut koşullar altında rotayı rekabetçi kılıyor,' dedi.
Vitanov'a göre bu düzenleme, Türkiye ile iki ülke arasında karşılıklı yarar sağlayan bir dizi anlaşmayı içeren daha geniş bir diplomatik sürecin parçası.
Bütçe Emekli Maaşları ve Maaşlarla Kısılamaz
Vitanov, hükümet tarafından önerilen ve GSYİH'nın %5,7'si oranında açık öngören 2026 yılı bütçesini savundu. Mali çerçeveye göre bu açığın 2027'de %3,8'e ve 2028'de %3 sınırına düşürülmesi planlanıyor.
İlerici Bulgaristan Parlamento Grubu Başkanı, açığın derhal %3'e düşürülmesinin kamu harcamalarında ağır kesintiler gerektireceğini söyledi. 'Hemen şimdi %3'e girmek, emekli maaşlarını, maaşları ve ücretleri düşürmek, firmalarla hesaplaşmamak ve işten çıkarmalara yol açmak anlamına gelir,' dedi.
Vitanov, böyle bir yaklaşımın teknik olarak mümkün olduğunu kabul etti ancak bunu ekonomik olarak gerekçesiz bulduğunu belirtti. 'Bütün bunlar yapılabilirdi ancak uygun olmazdı çünkü Bulgar ekonomisini bloke ederdi.'
Vitanov'a göre diğer bir seçenek de harcamaları gizleme veya erteleme uygulamalarını sürdürmekti. 'Harcamaları sonraki yıllara aktarabilir, harcamaları olduğundan düşük, gelirleri olduğundan yüksek gösterebilir veya vergileri peşin toplayabilirdik.' Ancak bu tür bir davranışı topluma karşı ahlaksız olarak nitelendirdi. 'Bu ne kendimize ne de Bulgar vatandaşlarına karşı dürüstçe olurdu,' diye vurguladı Vitanov.
