Bulgaristan Parlamentosu'nda 2026 yılı bütçesi görüşülmeye başlandı. Milletvekilleri, emekli maaşları, ücretler, sosyal yardımlar ve belediyelere ayrılacak fonlar gibi kilit kararlar için oy kullanacak. Bütçe ve Finans Komisyonu, dün öğle saatlerinde başlayıp bugün 01:30'dan sonra sona eren olağanüstü toplantısında, bütçeyi ikinci okumada kabul etti.
Birinci ve ikinci okuma arasında sunulan ve yüzde 5,7 oranında açık öngören bütçe taslağına ilişkin değişiklik önerilerinin sayısı 69'u buldu. Muhalefet partileri tarafından sunulan değişiklik önerilerinin büyük bir kısmı, başta ailelere destek olmak üzere sosyal ödemelerin artırılmasıyla ilgiliydi. İktidar çoğunluğu, iki okuma arasında sunulan yardım ve tazminatların artırılmasına yönelik tüm önerileri reddetti. Yöneticiler, tartışmalar sırasında sosyal önlemlerin 2027 yılı bütçesine ekleneceğini açıkladı.
Dün öğle saatlerinde başlayıp bugün 01:30'dan sonra sona eren toplantının başında Bütçe ve Finans Komisyonu, GERB-SDS ve "Değişime Devam" (PP) tarafından sunulan, çalışan ebeveynler için çocuk vergi indirimlerinin artırılmasına yönelik önerileri reddetti. Tartışma sırasında Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı Galab Donev, vergi indirimi miktarının artırılmasının bu yıl için değil, gelecek yıl yani 2027 bütçesiyle değerlendirildiğini söyledi.
Muhalefetin, dosya komisyonunun bağımsız bir birim olarak kalması ve Devlet Arşiv Ajansı'na devredilmemesi yönündeki önerileri de reddedildi. Galab Donev, komisyonun faaliyetinin fiziksel olarak kapatılması söz konusu olmadığını, arşiv ve faaliyetlerinin Devlet Arşiv Ajansı'na devredildiğini belirtti.
GERB-SDS ve PP tarafından sunulan, İş Kanunu'nda kıdemin saatlik olarak hesaplanmasını öngören değişikliklerin iptaline yönelik öneriler kabul edilmedi. Çalışma ve Sosyal Politika Bakanı Nataliya Efremova, bu önlemin kayıt dışı ekonomiyi azaltmayı ve ülkede eşitliği sağlamayı hedeflediğini, böylece çalışanların yaptıkları işe göre hak kazanacaklarını söyledi.
PB'den Slavi Vasilev, bu önlemin, bir kişinin resmi olarak 4 saatlik iş gününde görünmesine rağmen tam gün çalışıp maaşının bir kısmını elden alması gibi kötü uygulamaları engelleyeceğini belirtti.
Asen Vasilev'in önerisi üzerine bütçe komisyonu, İş Kanunu'ndaki değişikliklerin bu yılın 1 Eylül'ü yerine gelecek yılın başından itibaren yürürlüğe girmesini onayladı. Bu tarihe kadar kıdem ve ilgili haklar mevcut usule göre belirlenecek.
Komisyon, PP ve DPS'nin, tasarıda öngörülen dinlere verilen sübvansiyonun 20 levadan 7,7 avroya düşürülmesini engellemeye yönelik önerilerini reddetti.
PP'nin, bakanlık ve ajanslardaki devlet memurlarının brüt ücretinin bir bakanın ortalama aylık maaşını aşamaması yönündeki önerisi kabul edilmedi. DB'nin, devlet memurlarının yıllık temel maaşlarının yüzde 20'sini aşan ek ücretlerinin, yalnızca İdari Reform Konseyi'nin kararıyla ödenmesi yönündeki önerisi de reddedildi.
Galab Donev, Konsey'in devlet memurlarının ücretleri hakkında bireysel kararlar alamayacağını söyledi. Donev'e göre, reform amacıyla devlet idaresindeki maaşların analiz edilmesi gerekiyor, çünkü şu anda büyük dengesizlikler var; örneğin daire başkanlarının bakanlardan daha yüksek maaş aldığı durumlar mevcut.
Bütçe tasarısı ayrıca, Mali Denetim Komisyonu Kanunu'ndaki, başkan ve diğer üyelerin iç ücret kurallarına göre belirlenen performans primi almasına ilişkin maddenin iptalini öngörüyor.
Bütçe komisyonu, DPS'nin askeri personel, Ulusal Güvenlik Servisi ve İçişleri Bakanlığı çalışanlarının ücretlerinin belirlenmesinde otomatik mekanizmaların korunması yönündeki önerisini reddetti. Ayten Sabri, DPS'nin bu önlemi önerdiğini, çünkü bu sektörlerdeki çalışanların maaşlarının güncellenmesi için uzun süre beklediklerini ve her gün sahada olup vatandaşların normal yaşamını sağladıkları için güveni hak ettiklerini belirtti.
Komisyon, PP'nin gelecek yıl 1 Ocak'tan itibaren KDV kaydı eşiğini 51.130 avrodan 85.000 avroya çıkarma önerisini kabul etmedi. Asen Vasilev, bu önlemin küçük işletmeleri rahatlatacağını ve ekonomiyi kayıt altına alacağını söyledi.
Maliye Bakan Yardımcısı Lyudmila Petkova, Maliye Bakanlığı'nın bu öneriyi desteklemediğini, çünkü eşiğin yükseltilmesinin bütçe gelirlerini azalttığını ve daha yüksek eşiğin, KDV'den kaçınmak için işletmelerin yapay olarak birçok ayrı şirkete bölünmesini teşvik ettiğini söyledi. GERB-SDS'den Temenujka Petkova, mevcut KDV kaydı eşiğinin kanıtlanmış bir şekilde çalıştığını ve bütçeye ek gelir getirdiğini belirtti. Asen Vasilev, devleti aldatmak isteyenin daha düşük eşikte de aldatacağını, PP'nin önerisinin küçük işletmeler üzerindeki baskıyı kaldırmayı hedeflediğini söyledi. Venko Sabrutev, önerilen eşiğin günlük yaklaşık 232 avro ciro olduğunu, yani mikro işletmeleri etkilediğini ekledi.
DB'den Martin Dimitrov, KDV kaydı eşiğinin yükseltilmesinin girişimciliği teşvik ettiğini ve küçük şirketler için bir destek olduğunu söyledi. Ona göre, başlangıçta böyle bir önlemin uygulanmasından bütçe gelirlerinde düşüş beklenebilir, ancak uzun vadede bütçe gelirleri için olumlu olacaktır.
"Vızrajdane"den Dimo Drençev de KDV kaydı eşiğinin yükseltilmesinin küçük ve mikro işletmeleri teşvik edeceğini, bu nedenle partisinin PP'nin önerisini desteklediğini söyledi.
Bütçe komisyonu, PB'den Stefan Belçev ve bir grup milletvekilinin, kamu işletmelerinin yönetim kurulları ve denetim kurullarındaki üye sayısının beşten üçe düşürülmesini öngören önerisini onayladı. Onaylanan metne göre, Bakanlar Kurulu veya Belediye Meclisi kararıyla, kamu işletmesinin büyüklüğü, faaliyet konusu ve/veya stratejik önemi gerekçesiyle yönetim kurulu veya denetim kurulu üye sayısı beş olarak belirlenebilecek.
Çoğunluk temsilcileri, kamu işletmelerinin yönetim kurulu üyelerinin ücretlerine bir bakanın maaşına kadar tavan getirilmesini önermiş ancak bu öneriyi geri çekmişti. Belçev'in açıklamasına göre, Ekonomi Bakanlığı ile yapılan görüşme sonucunda, faaliyetlerinin uzmanlığı nedeniyle tüm kamu işletmeleri için tek tip bir ücret tavanı belirlenmesinin uygun olmadığı anlaşıldı. Gelecekte, kamu işletmelerinin yönetim kurulu ücretlerinin nasıl belirleneceğine dair bir yönetmelik hazırlanması için analiz yapılması bekleniyor.
Asen Vasilev, kamu şirketlerinin yönetimlerindeki maaşlara bir tavan getirilmesi gerektiğini, eğer ücretlerin farklı olması gereken birkaç stratejik işletme varsa, bunların yasa metinlerinde istisna olarak eklenmesi gerektiğini söyledi.
Asgari ücretin yeni bir belirleme mekanizması oluşturulana kadar 620 avro olarak belirlenmesine ilişkin olarak, "Vızrajdane"den Tsonço Ganev, yeni bir formül sunulmadan gelecekte büyük sorunlar yaratılabileceğini söyledi.
KNSB'den Lyuboslav Kostov, bunun "iş dünyası için bir hizmet zaferi" olduğunu belirtti. Mevcut asgari ücretin, geriye dönük dört çeyreğin ortalamasının yüzde 50'si olduğunu ve bunun yasalardaki otomatizmlerden değil, bir AB direktifinden kaynaklandığını ekledi.
Kostov'a göre, asgari ücret yükseldikçe işsizlik azalıyor. "Ne ahlaki, ne ekonomik ne de sosyal olarak bu metni kaldırmak için hiçbir argümanınız yok" diyen Kostov, asgari ücretin belirlenmesi için yeni bir formül oluşturulana kadar değişiklik yapılmaması gerektiğini söyledi.
KRİB'den Boyan Mitrakiev, otomatizmin kaldırılmasının büyük bir bütçe açığı koşullarında gerçekleştiğinin dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Çalışma ve Sosyal Politika Bakanı Nataliya Efremova, asgari ücrete ilişkin AB direktifinin, biri ülkemizde doğrudan hesaplama kriteri olarak uygulanan yeterlilik değerlendirme kriterleri belirlediğini, ancak direktifin asgari ücretin müzakere edilmesini tavsiye ettiğini vurguladı.
Ona göre, bu direktifin amacı, asgari ücretin toplu pazarlık düzeyini artırmaktır. "Biz gerçekten ulusal mevzuatın etkinliğini artırmayı hedefliyoruz, içinde yanlış kriterler bulunan yanlış kullanılan bir formülü uygulamayı değil" dedi Efremova. "Kesinlikle asgari ücretin dondurulması söz konusu değil. Mevzuatın iyileştirilmesi söz konusu" diye ekledi.
DB'den Martin Dimitrov, otomatizmin asgari ücrette hızlı artışlara yol açtığını ve bunun ülkedeki küçük yerleşim yerleri için sorun olabileceğini belirterek bir çözüm bulunması gerektiğini söyledi.
Ayten Sabri, DPS'nin mekanizmanın iptalini desteklemeyeceğini, çünkü bunun en düşük ücretli işçileri etkilediğini ve mekanizma kaldırılmadan önce bir formül hazırlanması gerektiğini söyledi.
PP'nin, 2027-2030 dönemi için eğitim sistemindeki bina fonu ve maddi altyapının genişletilmesi ve iyileştirilmesine yönelik bir program oluşturulması önerisi kabul edilmedi. Galab Donev, bu tür programların 2027 yılı bütçesi hazırlanırken görüşülmesi gerektiğini, 2026 bütçesinde peşinen mali taahhütler üstlenilmemesi gerektiğini belirtti. "2 ay sonra 2027 yılı bütçe kanunu taslağına sahip olacaksınız, bu program orada yazılacak ve değerlendirilecek" dedi Donev.
PP'nin, 2026-2030 dönemi için Sofya'da anaokulu ve kreş inşasına yönelik bir program önerisi de bütçe komisyonu tarafından kabul edilmedi. Bu program, bu amaçlar için özel mülklerin kamulaştırılması için fon sağlanmasını da öngörüyordu. Galab Donev, şu anda Sofya'da anaokulu ve kreş inşası için 13 milyon avro tahsis edildiğini ancak Sofya Belediyesi'nin proje hazırlığının olmadığını ve bu faaliyet için bir avro bile talep etmediğini söyledi.
PP'nin, birinci sınıftan sekizinci sınıfa kadar tüm öğrenciler için bir defaya mahsus yardım yapılması önerisi komisyon tarafından reddedildi. GERB-SDS'den Krasimir Vılçev, bu mali desteğin eğitim için kullanılacağına dair bir garanti olmadığı için bu öneriyi desteklemediğini, çünkü paranın ebeveynlere aktarıldığını söyledi. PB'den Milen Trifonov, bunun PP tarafından önerilen ve çoğunluğun aileleri desteklemek istemediği izlenimini vermeyi amaçlayan bir sol önlem olduğunu, yöneticilerin yakında 2027 bütçesinde sosyal önlemlerini göstereceklerini söyledi.
GERB-SDS'nin, çocuk yardımlarının her yıl yıllık ortalama enflasyon ile yıllık ortalama brüt maaş artışından yüksek olanı kadar güncellenmesi önerisi de reddedildi. Galab Donev, hükümetin otomatik mekanizmaları kaldırmaya çalıştığı bir dönemde bu metinlerin aslında yeni bir otomatizm yaratacağını söyledi.
PP tarafından sunulan doğum izni ücretlerinin iki katına çıkarılması önerisi komisyon tarafından kabul edilmedi. Çalışma ve Sosyal Politika Bakanı Nataliya Efremova, bunun gerçekleşen bir riskle ilgili sigorta hakları olduğunu ve bir sigorta hakkı karşılığında iki kat hak talep edilemeyeceğini belirterek, mevcut mevzuatta ikiz doğumları için tek seferlik bir tazminat öngörüldüğünü hatırlattı.
Komisyon, PB'den Konstantin Prodanov ve parlamentodaki tüm partilerden bir grup milletvekilinin, Batı Trakya Bilim Enstitüsü'ne 51.100 avro tutarında finansman sağlanmasını öngören önerisini onayladı.
PB'nin, Şipka Tepesi'ndeki Özgürlük Anıtı'nın onarımı için 2 milyon avro sağlanması önerisi komisyon tarafından kabul edildi.
İkinci okumada kabul edilen 2026 yılı bütçe tasarısı, 49,6 milyar avro gelir, yardım ve bağış ile 56,8 milyar avro toplam harcama öngörüyor. Tasarı, yüzde 2,6 ekonomik büyüme ve uyumlaştırılmış tüketici fiyatları endeksine (HICP) göre yıllık ortalama yüzde 4,3 enflasyon beklentisiyle hazırlandı.
Projeye göre, 2026 yılında üstlenilebilecek maksimum yeni devlet borcu 10,1 milyar avro. Bu tutara, savunma sanayisini güçlendirmek için Avrupa'nın Güvenlik Önlemleri (SAFE) aracı kapsamında 3,261 milyar avroya kadar kredi dahildir. Devlet borcunun 37,7 milyar avroya veya GSYİH'nın yüzde 30,1'ine ulaşması bekleniyor.
