Bulgaristan Ulusal Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (NOİ) nakit ödeme ve garantili alacakları ödeme yönteminde önemli bir değişiklik 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Artık vatandaşlar bu ödemeleri sadece Bulgaristan'daki bir ödeme hizmeti sağlayıcısındaki kişisel hesaplarına değil, aynı zamanda Avrupa Ekonomik Alanı'na (AEA) üye başka bir ülkede yerleşik bir sağlayıcıdaki hesaplarına da alabilecek.
Yeni kural, geçici iş göremezlik ve analık ödenekleri, işsizlik ödenekleri ve işverenin iflası durumunda garanti altına alınan alacaklar gibi ödemeleri kapsıyor. Halihazırda ödemelerini Bulgar hesabına alan ve bunu değiştirmek istemeyen kişilerin herhangi bir işlem yapmasına gerek yok.
Eski kısıtlama kalktı
31 Temmuz'a kadar yasa, kişisel ödeme hesabının Bulgaristan Merkez Bankası (BNB) tarafından lisanslanmış bir sağlayıcı veya Bulgaristan topraklarında faaliyet gösteren bir sağlayıcının şubesi tarafından yönetilmesini şart koşuyordu. 2026 yılı Devlet Sosyal Güvenlik Bütçesi Kanunu'nun kabul edilmesiyle bu kısıtlama kaldırıldı. Sosyal Güvenlik Kanunu'nda artık açıkça, hesabın Bulgaristan'da veya Avrupa Ekonomik Alanı'ndaki başka bir ülkede yerleşik bir ödeme hizmeti sağlayıcısı tarafından yönetilebileceği, ancak euro cinsinden kredi havaleleri ve doğrudan borçlandırmalara ilişkin Avrupa kurallarına uygun olması gerektiği belirtiliyor. Kanun 28 Temmuz'da Resmi Gazete'de yayımlandı ve söz konusu değişiklikler 1 Ağustos'ta yürürlüğe girdi.
Pratikte bu, özellikle AEA'daki başka bir ülkede yaşayan, çalışan veya ödeme hesabı bulunduran ve NOİ'den ödeme alma hakkına sahip Bulgarlar için seçenekleri genişletiyor.
Yeni rejime hangi ülkeler dahil?
Avrupa Ekonomik Alanı, Avrupa Birliği ülkelerinin yanı sıra Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn'ı da içeriyor. Dolayısıyla, bu ülkelerdeki uygun bir sağlayıcıdaki kişisel ödeme hesabı, euro cinsinden ilgili havalelere ilişkin gereklilikleri de karşılıyorsa NOİ'ye bildirilebilecek. Ancak önemli bir sınır var: Bir ülkenin Avrupa ödeme mekanizmalarına katılması yeterli değil. Kanun açıkça sağlayıcının Bulgaristan'da veya AEA'daki başka bir ülkede yerleşik olmasını şart koşuyor. Bu nedenle, Birleşik Krallık, İsviçre, Sırbistan, Karadağ, Arnavutluk ve Kuzey Makedonya Cumhuriyeti gibi AEA dışındaki ülkelerdeki sağlayıcılardaki hesaplar yeni rejimin kapsamına girmiyor.
Mevcut hesabın değiştirilmesi gerekmiyor
Değişiklik yeni bir fırsat sunuyor ancak kimseyi bundan yararlanmaya zorlamıyor. Bir kişi halihazırda ödeneğini Bulgaristan'daki kişisel hesabına alıyorsa, ödemeler bu hesaba devam edecek ve yeni bir başvuru yapmasına veya başka bir hesap açmasına gerek yok. NOİ, euroya geçişle bağlantılı olarak, mevcut ödeme hesaplarının sırf para birimi nedeniyle değiştirilmemesi gerektiğini de hatırlatıyor. 1 Ocak 2026'dan itibaren tüm sigorta ödenekleri ve garantili alacaklar euro cinsinden ödenecek ve mevcut Bulgar hesapları için yeni bir hesap açılması gerekmeyecek.
Değişiklik işverenin iflasında da geçerli
İşverenin iflası durumunda işçi ve çalışanların garantili alacakları için de aynı genişleme yapıldı. Bunlar, işverenin iflas etmesi ve aleyhine iflas davası açılması durumunda NOİ bünyesindeki fon tarafından ödenmemiş ücretler ve belirli tazminatlar yerine ödenen paralardır. 2026 yılı için garantili alacağın azami aylık tutarı 1.550,50 eurodur. Ödemenin ardından NOİ'nin bölge müdürlüğü, kararın alınmasından itibaren yedi gün içinde parayı beyan edilen kişisel ödeme hesabına aktarır. Bir kişinin NOİ'ye ödeme hesabını bildirme veya değiştirme usulü değişmiyor. 1 Ağustos'tan itibaren yeni olan şey, uygun sağlayıcıların daha geniş kapsamı ve paranın doğrudan AEA'daki başka bir ülkedeki uygun bir kişisel hesaba gönderilebilmesi imkanıdır.
