NATO'nun Ankara'daki zirvesi, örgüt için en çalkantılı yıllardan birinin ardından bugün başlıyor. ABD, 37 üye ülkeyi savunma harcamalarını artırmaya zorlarken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin önünde, defalarca ittifaktan ayrılmakla tehdit eden öngörülemez Başkan Donald Trump'ı yönetmek gibi zorlu bir görev var.
Bazı müttefik ülkelerin İran savaşı sırasında üslerini kullandırmak istememesi, askeri yatırımlarını GSYİH'lerinin %5'ine çıkarmayı reddetmeleri ve Tahran'la istikrarsız ateşkes, Cumhuriyetçi liderle diyaloğu bozabilecek faktörlerden sadece birkaçı.
Ankara zirvesi öncesinde Trump, diğer üyelerden 'sadakat' talep etti ve Orta Doğu'daki çatışmada yardım eksikliği nedeniyle İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve İspanya'yı eleştirdi.
NATO, Trump'ın desteğini ve ilgisini çekmek için zirveyi onun ilgisini çekecek şekilde formüle etti; ana gündem maddesi para olacak.
Rutte pazartesi günü yaptığı açıklamada, 'Müttefikler, örgütün harcama hedeflerine ulaşmak için net, somut ve güvenilir planlar sunmalı. Başkan Trump, tüm müttefiklerin derhal %5 yoluna girmesini ve bunu acilen yapmasını bekliyor' dedi.
Rutte, geçen yıl GSYİH'lerinin %3,5'ini 2035'e kadar savunmaya harcama taahhüdünde bulunan müttefiklerin o zamandan beri büyük bir fon dalgası başlattığını Trump'a kanıtlamaya çalıştı. Geçen ay Washington ziyaretinde, 'Trump'ın Trilyonu' başlıklı bir tablo sundu. Rutte, 2025'ten bu yana müttefiklerin savunmaya fazladan 139 milyar dolar harcadığını söyledi.
Ankara'daki NATO zirvesine eşlik eden bir etkinlikte, müttefikler ayrıca kamu ihale sözleşmelerinde çift haneli milyarlarca dolarlık taahhütte bulunacak.
Türkiye'nin NATO nezdindeki Büyükelçisi Basat Öztürk, 'Bu, şimdiye kadarki en büyük savunma sanayii forumu olacak - duyurulacak projeler açısından' dedi. Ayrıca, Türkiye'nin başkentindeki iki günlük zirvede, müttefiklerin bu yıl ve gelecek yıl Ukrayna'ya büyük ölçüde sembolik 70 milyar euroluk askeri yardım sağlamayı kabul etmesi bekleniyor.
Son olarak, müttefikler Avrupa'nın savunmasının sorumluluğunu üstlenmeye devam etme taahhüdünde bulunacak. ABD, mayıs ayında NATO askeri planlarından uçak, bombardıman uçağı ve muhrip kapasitesini azalttıktan sonra, diğer ülkeler kendi güçlerinden daha fazlasını teklif ederek devreye girdi.
Bulgar heyetine, dün Ankara'ya gelen Başbakan Rumen Radev başkanlık ediyor. Radev daha önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir görüşme yaptı; görüşme sonucunda Bulgaristan'ın Bulgargaz ve Türkiye'nin Botaş şirketleri arasındaki sözleşmenin 15 ay süreyle dondurulmasına yönelik bir protokol imzalandı. Bu süre zarfında Bulgar tarafı, iyileştirilmiş koşullarla yalnızca kullanılan kapasite için ödeme yapacak.
