Elatsite-Med AD İnsan Kaynakları Direktörü ve Geotechmin Grubu yöneticisi Milena Hristova, çalışanlarının yüzde 80'inden fazlasının bölge halkından olduğunu belirterek, madencilik sektörünün ekonomi için stratejik bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Hristova, "Elatsite-Med'e işe giren herkes kendi profesyonel gelişim yolunu bulsun istiyoruz. Çalışan ile işveren arasındaki bağ sadece maaşla kurulmaz. En önemlisi gencin gerçek bir şans bulmasıdır" dedi. Şirketin yetenekli öğrenciler için burs programları geliştirdiğini ve ikili eğitimin okul ile gerçek meslek arasındaki en doğrudan köprülerden biri olduğunu kaydeden Hristova, teknik ve mühendislik kadrolarının en çok aranan personeller arasında yer aldığını sözlerine ekledi.
Bölgedeki madencilik sektörünün geleceğini nasıl görüyorsunuz?
Geleceği giderek daha teknolojik ve modern bir sektör olarak görüyorum, ancak her şeyden önce insanla bağlantılı bir gelecek olarak. Madencilik sektörü ekonomi için stratejik bir öneme sahiptir çünkü enerji, sanayi, inşaat ve yeni teknolojilerin gelişmesi için gerekli hammaddeleri sağlar. Bu önem, yeşil ve dijital geçiş için gerekli hammaddelere olan ihtiyaç nedeniyle daha da artacaktır. Aynı zamanda madencilik sektörü çok hızlı bir şekilde değişiyor. Otomasyon, dijitalleşme ve yeni teknolojiler artık günlük işlerin bir parçası. Bunlar daha verimli olmamızı sağlamanın yanı sıra güvenliği artırmamıza ve kaynakları daha sorumlu kullanmamıza olanak tanıyor. Bu nedenle, teknolojiyi insanlara yapılan yatırımlarla birleştirmeyi başaran şirketlerin geleceğe hükmedeceğine inanıyorum. En modern ekipmana sahip olabilirsiniz, ancak onun arkasında her zaman iyi yetişmiş uzmanlar vardır.
Elatsite-Med'de çalışanların ne kadarı bölgeden?
Çalışanlarımızın yüzde 80'inden fazlası bölge halkından oluşuyor. Bu, bizim için son derece önemli bir gösterge çünkü bu rakamın arkasında aileler, mesleki kaderler ve insanların memleketlerinde hayat kurma imkanı var. Bir işletme on yıllar boyunca sürdürülebilir istihdam sağladığında, etkisi sadece iş sayısı kadar değil, çok daha büyük oluyor. Yerel ekonomiyi destekliyor, mesleki gelenekler yaratıyor ve gençlere büyük şehirlerin dışında da iyi bir geleceğe sahip olabilecekleri güvenini veriyor.
Şirket, bölge halkına uzun vadede hangi mesleki gelişim perspektiflerini sunuyor?
Amacımız, birinin Elatsite-Med'e sadece bir iş için gelmemesi, burada bir mesleki yol inşa etme fırsatı görmesidir. Bu, işe girişten itibaren eğitim, mentorluk, ek nitelik kazanma, teknik ve dijital becerilerin geliştirilmesi ve içeride yükselme imkanları anlamına geliyor. Uzmanlık pozisyonlarından başlayıp daha sonra uzmanlık ve yöneticilik sorumluluklarını üstlenen çalışanlarımız var. Bizim için en değerli modellerden biri kendi insanımızı geliştirmek ve onlara perspektif sunmaktır.
Her şirket çalışanları elde tutmaktan bahseder. Sizde 20 ve 30 yıllık kıdemi olan insanlar var. Bu kadar uzun süre kalmalarını sağlayan şey nedir?
İşte bu insanlar, çalışan ile işveren arasındaki bağın sadece ücretle kurulmadığının en güçlü kanıtıdır. Rekabetçi ve adil bir ücretlendirme çok önemlidir. Ancak insanlar kendilerini güvende, saygı görmüş ve ait hissettikleri yerde kalırlar. İş koşulları ve güvenliği, ekipteki ilişkiler, başarıların takdir edilmesi, gelişim imkanı ve şirketin bir geleceği olduğuna dair inanç önemlidir. Bu yıl da şirketimizde 20 ve 30 yıllık çalışma yılını kutlayan meslektaşlarımız var. Bugünün dinamik iş piyasasında bu çok etkileyici. Bu insanların yıllar içinde bize verdiği güveni göstermesi açısından bizim için büyük bir sorumluluk aynı zamanda.
Bölgeden olup memleketinde kalmakta kararsız kalan bir gence ne söylemek istersiniz?
Gelişmek için mutlaka memleketini terk etmen gerektiğini varsayılmış bir gerçek olarak kabul etme derdim. Günümüzün modern madencilik sektörü, gençlerin bir kısmının hala sektöre dair sahip olduğu klişe imajlardan çok farklı meslekler sunuyor. Mühendisler, teknik uzmanlar ile dijital ve analitik yetkinliklere sahip insanlar arıyoruz. Modern ekipmanlar, otomatik sistemler, veri ve teknolojilerle çalışıyoruz. En önemlisi, gencin mesleki yolculuğuna başlamak, deneyimli uzmanlardan öğrenmek ve ailesinin ve çevresinin yakınında kademeli olarak bir kariyer inşa etmek için gerçek bir şans bulabilmesidir.
Gençleri somut olarak nasıl çekiyorsunuz?
Gencin önce mezun olmasını ve ancak o zaman onunla tanışmayı beklemiyoruz. Bağları daha eğitim sürecindeyken kurmaya çalışıyoruz. Staj, burs ve pratik programlarının yanı sıra ikili eğitim modeli geliştiriyoruz. Bunlar bizim için ayrı girişimler değil, genç yetenekleri keşfetmek, hazırlamak ve elde tutmak için bütüncül bir politika. Stajlar özellikle çok önemli. Bir öğrenci üniversitede çok şey öğrenebilir ama gerçek üretim ortamı ona farklı bir şey verir; bilginin nasıl çözüme dönüştüğünü görme, profesyonellerle çalışma ve mühendislik mesleğinin arkasındaki sorumluluğu anlama fırsatı.
Bu programlardan ölçülebilir sonuçlar aldınız mı?
Evet ve bunlar programa yatırım yapmaya devam etmemiz için en iyi argüman. Staj programlarını yürüttüğümüz süre boyunca 500'den fazla öğrenci Elatsite-Med'den geçti ve bunların 75'inden fazlası daha sonra şirketimizde mesleki olarak kendine yer buldu. Yetenekli öğrenciler için bir burs programı da yürütüyoruz. Son birkaç yılda bu programla 22 öğrenciyi destekledik ve bunların beşi şu anda meslektaşımız. Bunlar, şirkete ilk kez öğrenci olarak giren, mesleğe dokunma şansı bulan ve ardından geleceklerini bu meslekle bağlamayı seçen gençler.
Elatsite-Med'de en çok aranan uzmanlar kimler?
Teknik ve mühendislik kadroları geleneksel olarak en çok arananlar arasında. Ancak teknolojilerin gelişmesiyle birlikte uzman profilleri de değişiyor. Ciddi bir teknik eğitim ile dijital becerilerin kombinasyonu giderek daha değerli hale geliyor. Geleceğin mühendisi sadece makineleri ve teknolojik süreçleri bilmekle kalmamalı, aynı zamanda otomatik sistemler, dijital izleme ve veri analizi ile de çalışabilmelidir. Bu yüzden sadece belirli bir niteliği değil, sürekli öğrenme ve gelişme arzusu olan insanları arıyoruz.
Nitelikli kadro bulmakta zorlanıyor musunuz?
Evet. Teknik ve mühendislik uzmanları açığı gerçek ve bu sadece madencilik sektörünün sorunu değil. Hazırlıklı insanlar için rekabet giderek artıyor. Bizim cevabımız sadece işgücü piyasasına güvenmek değil, geleceğin kadrolarının hazırlanmasına bizzat katılmak. Bu yüzden meslek liseleri ve üniversitelerle çalışıyor, ikili eğitim, staj ve burs programları geliştiriyoruz. Bunun yanı sıra, zaten şirketin parçası olan insanlara nitelik kazandırma, yeniden nitelendirme, eğitim ve içeride gelişim imkanları sunarak yatırım yapıyoruz. Nesiller arası bilgi aktarımı da çok önemli. Muazzam pratik tecrübeye sahip meslektaşlarımız ve yeni bilgiler ile dijital becerilerle gelen gençlerimiz var. Bu iki nesli bir ekipte birleştirdiğimizde hem insanlar hem de şirket kazanır.
Çalışanlara hangi eğitim olanaklarını sunuyorsunuz?
Bizim için eğitim sürekli bir süreçtir çünkü hem teknolojiler hem de mesleklere yönelik gereklilikler sürekli değişiyor. Mesleki ve teknik eğitimler, yetki belgesi alma ve koruma eğitimleri, iş sağlığı ve güvenliği programları, yönetim ve liderlik yetkinlikleri ile dijital beceri gelişimleri düzenliyoruz. Çalışanlar ayrıca özel seminerlere, konferanslara ve mesleki forumlara katılıyor. İş başında eğitim bizim için çok önemli. Mentorluk ve nesiller arası pratik bilgi aktarımının yerini hiçbir kitap tutamaz.
Meslek liseleriyle nasıl çalışıyorsunuz ve ikili eğitim size ne sağlıyor?
İkili eğitim, okul ile gerçek meslek arasındaki en doğrudan köprülerden biri. Gençlerin daha eğitimleri sırasında modern bir sanayi işletmesinde işin nasıl yürüdüğünü anlamalarını, iş alışkanlıkları geliştirmelerini ve pratikten öğrenmelerini sağlıyor. İşletme için de faydası büyük; geleceğin uzmanlarının hazırlanmasına katılma ve onlara teknik mesleklerin gerçek perspektiflerini gösterme imkanımız oluyor. Ancak daha geniş bir etkisi de var. Okul ve işletme birlikte çalıştığında, eğitim ekonominin gerçek ihtiyaçlarına daha yakın hale geliyor ve gençler gelecekleri için çok daha bilinçli bir seçim yapıyor.
Üniversitelerle ortaklıkların rolü nedir?
Son derece önemli. Modern sanayinin akademik bilgi ile pratik arasında çok daha sıkı bir bağa ihtiyacı var. Stajlar, pratikler, burslar ve çeşitli ortak girişimler aracılığıyla öğrenciler gerçek bir üretim ortamına erişim kazanırken, biz de geleceğin mühendisleriyle daha eğitimleri sırasında tanışma fırsatı buluyoruz. İşletme sadece hazır kadroların tüketicisi olmamalı. Eğitimin aktif bir ortağı olmalıdır. Bulgar sanayisinin beş, on ve daha fazla yıl sonra ihtiyaç duyacağı uzmanları hazırlamanın tek sürdürülebilir yolu budur.
Otomasyon genellikle teknolojilerin işleri elinden alacağı korkusu yaratır. Madencilik sektöründe ne oluyor?
Teknolojilerin işleri elinden aldığından ziyade, işleri değiştirdiğini söylerdim. Otomasyon ve dijitalleşme, rutin, ağır ve riskli faaliyetlerin bir kısmının sınırlandırılmasına olanak tanır. Bu hem verimlilik hem de insanların güvenliği için olumlu bir değişimdir. Ancak aynı zamanda yeni bilgilere olan ihtiyaç da ortaya çıkıyor. Otomatik ekipmanlar, uzaktan kumanda, dijital izleme ve veri analizi giderek daha fazla kullanılıyor. Bu nedenle bazı meslekler dönüşüyor, diğerleri ise daha yeni gelişecek. İşveren için meydan okuma, insanları bu değişimi kovalamaya bırakmak değil, onları bu değişime hazırlamaktır. Bu nedenle eğitim ve yeniden nitelendirme, önümüzdeki yıllarda en önemli önceliklerimiz arasında yer alacak.
Bölge sakinlerine Elatsite-Med'in yerel ekonomideki yeriyle ilgili mesajınız nedir?
Elatsite-Med bölgenin hayatının bir parçasıdır ve bu bağ yıllar içinde inşa edilmiştir. Çalışanlarımızın yüzde 80'inden fazlasının bölge halkından olması, bunun ne kadar doğrudan olduğunu en iyi şekilde gösteriyor. Amacımız, şirketin nitelikli istihdam yaratan, insanları geliştiren ve gelecek nesillere perspektif sunan istikrarlı bir işveren olmaya devam etmesidir. Bir işletmenin sürdürülebilir gelişimi sadece üretim göstergeleriyle ölçülmez. İnsanların geleceklerini burada görüp görmediği, gençlerin üniversiteden sonra dönüp dönmediği, ailelerin güvende olup olmadığı ve biriken bilginin bölgede kalıp kalmadığı ile de ölçülür.
Beş yıl sonrasına bakacak olursak, Geotechmin Grubu'nun bir parçası olan Elatsite-Med'i bir işveren olarak nasıl hayal ediyorsunuz?
Daha da teknolojik bir şirket olarak, ama aynı zamanda insanın merkezde kaldığı bir şirket olarak. Beş yıl sonra dijitalleşme ve otomasyon çok daha güçlü olacak. Mesleklere yönelik yeni gereklilikler ve yeni yetkinlikler olacak. Ancak teknolojiler tek başına bir işvereni başarılı yapmaz. Asıl rekabet avantajı, iyi uzmanları çekme, geliştirme ve elde tutma yeteneğimiz olacaktır. Bu da rekabetçi bir ücretlendirme, güvenlik, güvenli ve iyi bir çalışma ortamı, eğitim ve kariyer gelişimi imkanları ve her kişinin katkısının takdir edilmesi anlamına geliyor. Beş yıl sonra bölgeden bir gencin Elatsite-Med'e bakıp "Burada başlayabilirim. Burada gelişebilirim. Geleceğimi burada inşa edebilirim" demesini istiyorum. Benim için işveren olarak başarımızın en önemli ölçütü budur.
Elatsite-Med stajyerleri ne paylaşıyor?
Georgi Voykov: Etropole temiz ve düzenli
Georgi, Etropole yakınındaki Elatsite madeninde yaz stajını yapmak için Varna şehrinden geliyor. Bu yıl Sofya Üniversitesi "Aziz Kliment Ohridski"nde "Jeoloji ve Paleontoloji" yüksek lisansını bitiriyor. Jeoteknik Departmanında geçirdiği bir ay içinde Georgi, haritalama, drone fotogrametrisi, maden şevlerinde çalışma ve GPS ile nokta alma konularında zaten pratik tecrübe kazandı. Onu en çok çeken şey saha çalışması. Genç, "Mentorlarımdan hem teorik hem de pratik olarak çok şey öğrendim" diye paylaşıyor. Ancak staj Georgi'ye beklenmedik bir keşif daha sunuyor; staj yaptığı süre boyunca yaşadığı küçük kasaba Etropole'yi tanıyor. Varna'dan gelen ve ardından yıllarca Sofya'da yaşayıp okuyan biri için küçük bir dağ kasabası ciddi bir değişiklik gibi görünebilir. Ancak durum tam tersi çıkıyor. "Şehri çok beğendim, buradaki sakin hayatı da öyle. Her şey çok temiz ve düzenli" diye anlatıyor Georgi. Küçük kasabada bir şeyin eksikliğini hissedip hissetmediği sorusuna verdiği cevap ise oldukça anlamlı: "Burada genç birinin ihtiyacı olan her şey var." Boş zamanlarını bölgeyi tanımak için kullanıyor. Etropole Manastırı'nı çoktan ziyaret etti ve doğadan, ormandan ve kasabadaki sosyal hayattan etkilendi. Ayrıca Etropole'deki açık hava sinemasındaki film gösterimlerini sık sık ziyaret ediyor ve inşaatın Elatsite-Med sayesinde olduğunu öğrenmekten mutluluk duydu.
Katrin Todorova şirkette çalışmayı hayal ediyor
22 yaşındaki Katrin Todorova Etropole şehrinden ve Kimya Teknolojileri ve Metalurji Üniversitesinde okuyor. Elatsite-Med Madencilik Kompleksindeki "Arıtma Tesisleri" atölyesinde stajyer ve onun yöneticisi ile mentörü Müh. Stanimir Gergov. Onun için bu ilk staj ve üniversite bilgilerini gerçek becerilere dönüştürme fırsatı. Staj ona şimdiden pH metrelerin kalibrasyonu, numune alma ve üniversite laboratuvarından önemli ölçüde farklı olan metodolojiler üzerinde çalışma bilgileri verdi. Mentoru Müh. Stanimir Gergov'dan öğrendiklerinin bir kısmını şu anda yazmakta olduğu diploma tezinde bile kullanmayı başarıyor. Katrin Todorova, mezun olduktan sonra şirkette işe başlamak istiyor, çünkü bunu bir sonraki adım olarak görüyor.
