Avrupa Birliği, İspanya'nın Kuzey Afrika'daki özerk kenti Ceuta'da yaşanan göçmen krizine ilişkin olarak acil bir video konferans toplantısı düzenleyecek. İrlanda Başbakanı Micheál Martin, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, AB Adalet ve İçişleri Konseyi'nin salı günü video konferans yoluyla olağanüstü toplanacağını duyurdu. 27 AB üyesi ülkenin içişleri bakanlarının katılacağı toplantı, bu hafta Ceuta'ya yönelik kitlesel göçmen akını nedeniyle gerçekleştirilecek.
Toplantı kararı, İtalya ve Danimarka'nın girişimiyle 22 AB üyesi ülke liderinin, aralarında Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev'in de bulunduğu, İrlanda Dönem Başkanlığı, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e hitaben bir mektup kaleme almasının ardından geldi. Mektupta, Ceuta'daki olaylardan duyulan ciddi endişe dile getirilirken, insan kaçakçılarının AB'nin dış sınırlarının bütünlüğünü tehlikeye atmasını engelleme kararlılığı vurgulandı. Liderler, 'Kitlesel ve kontrolsüz sınır geçişlerine, göçün bir silah olarak kullanılmasına veya diğer hibrit tehditlere izin veremeyiz' ifadelerine yer verdi.
22 Avrupalı lider, yasa dışı göçle mücadelede AB çerçevesinde koordineli eylemler, sınırların güçlendirilmesi ve 'yasa dışı göçmenler için çekim faktörü olarak hizmet edebilecek politikaların tartışılması' gerektiğini belirtti. Mektupta, bu politikalar arasında çok sayıda göçmene düzenli statü verilmesi uygulamasına da eleştiri yöneltildi. Bu ifadelerle, Başbakan Pedro Sanchez liderliğindeki İspanya'nın sosyalist hükümetine dolaylı bir eleştiri yapıldı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İspanya'ya çağrıda bulunarak yasa dışı göçmenlerin Avrupa kıtasına ulaşmasına izin vermemesini istedi. Merz, Fas'ın da bu göçmenleri 'derhal geri kabul etmesi' gerektiğini vurguladı. İtalya dün yaptığı açıklamada, İspanya'ya yönelik Schengen Anlaşması'nın askıya alınmasını talep etti. İtalya'nın bu talebine Finlandiya ve Danimarka da destek verdi. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni konuya ilişkin yaptığı açıklamada, 'Şu anda yetkili makamların katılımıyla bir toplantı hazırlığı içindeyiz ve İspanya'ya yönelik Schengen Alanı'nın askıya alınması gibi olağanüstü önlemler de dahil olmak üzere her türlü müdahaleye hazırız' dedi.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise AFP'ye yaptığı açıklamada, 'Avrupa Birliği'nin tüm gerekli önlemleri alması ve Schengen iş birliğinin sonlandırılması da dahil olmak üzere tüm olası seçenekleri değerlendirmesi son derece doğaldır. Kontrolsüz göç, hem Avrupa hem de Danimarka için bir tehlikedir' ifadelerini kullandı. Ceuta'daki göçmen krizine ait görüntüleri 'şok edici' olarak nitelendiren Frederiksen, Giorgia Meloni ile görüştüğünü de sözlerine ekledi. Danimarka Başbakanı, 'Durumu görüşmek üzere Avrupa liderlerinin katılımıyla bir zirve toplantısı düzenlenecek' bilgisini paylaştı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise İspanyol makamlara 'her türlü gerekli desteği vermeye' hazır olduklarını belirterek, İspanya sınırındaki kontrollerin artırılması çağrısında bulundu. İngiltere Başbakanı Andy Burnham da olası bir yardım sağlamak amacıyla İspanyol makamlarla iletişimde olduklarını duyurdu. Burnham, 'Bu mesele İspanya hükümetinin yetki alanına giriyor, ancak mevcut durum yine de endişe verici' değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan Ceuta'ya yönelik göçmen akını, 2021 yılında yaşanan krizi akıllara getirdi. İki gün içinde yaklaşık 50 bin kişinin Ceuta'ya geçtiği belirtilirken, Madrid yönetiminin verilerine göre bunlardan 48 binden fazlası daha sonra Fas'a geri döndü. İspanya, Ceuta'ya gelenlerin serbestçe ülkenin anakarasına veya AB topraklarına geçemeyeceğini vurguladı. İspanyol yetkililer, bazı göçmenlerin kara sınırını deniz yoluyla aşma girişimlerine karşı kıyıya 500 metrelik yüzer bir bariyer yerleştirdi. Madrid, durumun istikrara kavuştuğunu ancak Avrupalı ortakların ortak önleyici tedbirler geliştirilmesinde ısrar ettiğini bildirdi.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez de acil bir Avrupa toplantısı talep ederken, bazı hükümetlerin tepkilerini bencilce, bölücü ve hukuki dayanaktan yoksun olarak nitelendirdi. Sanchez, İspanya'nın eylemlerini savunarak sınır kontrolünün 48 saatten kısa sürede yeniden sağlandığını belirtti. Kriz, Madrid ile Roma arasındaki ilişkileri de gerdi; İtalya, İspanya'dan hava ve deniz yoluyla gelen AB dışı vatandaşlar için geçici hedefli kontroller başlattı. Ceuta'daki bu gelişmeler, yalnızca bir göç sorunu olmanın ötesine geçerek, dış sınırların güvenliği ve Avrupa'da serbest dolaşımın geleceği konusunda ciddi bir siyasi tartışmaya dönüştü.
