Guatemala Kültür Bakanlığı'nın açıklamasına göre, arkeologlar Maya uygarlığına ait bir astronom ve matematikçinin tam adını ilk kez çözmeyi başardı. AFP'nin haberine göre, 'Beyaz Göğüslü Tilki' olarak bilinen bu bilim insanının adı, Meksika sınırındaki San Bartolo-Xultun arkeolojik kompleksinde bulunan duvar yazıtları sayesinde ortaya çıkarıldı.
M.Ö. 400 ile M.S. 900 yılları arasına tarihlenen bu antik kentte, araştırmacılar 'tam bir matematiksel ve astronomik formül' keşfetti. BTA'nın aktardığına göre, Kültür Bakanı Luis Mendez düzenlediği basın toplantısında, formülün yazarının Sak Taan Waaks olduğunu açıkladı. Bakan Mendez, bu ismin İspanyolcaya 'Zorro de Pecho Blanco', Bulgarcaya ise 'Beyaz Göğüslü Tilki' olarak çevrilebileceğini belirtti.
Bakan Mendez, bunun Maya uygarlığının klasik dönemine ait belirli bir matematikçiye atfedilen ilk ve tek başarı olduğunu vurguladı. Klasik dönem olarak adlandırılan M.S. 250 ile 900 yılları arası, Mezoamerikan uygarlığının en parlak dönemini temsil ediyor. Bakan, formülün 2010 yılında, Maya elitlerinin 'taaj' olarak bilinen sınıfına ait olduğu düşünülen bir yapıda bulunan yazıtların parçası olduğunu ekledi.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, 'Bu çözüm, duvara yazılmış 50'den fazla matematiksel ve astronomik mikro metnin epigrafik analizi sayesinde mümkün oldu' denildi. Toplamda 11 sembolün çevrildiği belirtildi.
Bakan Mendez, 'Bu gliflerin, sanatın bilim, matematik ve astronomiyle iç içe geçtiği ve tüm bunların günlük yaşamla birleştiği bir bağlamda ortaya çıkması da ayrıca dikkate değer' ifadelerini kullandı.
Maya uygarlığı, M.S. 900 yılından sonra gerilemeye başladı ve klasik sonrası döneme girdi. Uygarlık, 16. yüzyılın başlarında İspanyolların bölgeye gelmesiyle tamamen çöktü.
