Bulgar Ulusal Fırıncılar ve Pastacılar Birliği Başkanı Mariana Kukuşeva, Bulgar ekmeğinin ülkedeki en istikrarlı ve uygun fiyatlı gıda maddelerinden biri olmaya devam ettiğini belirtti. BNR'ye konuşan Kukuşeva, elektrik, iş gücü, yakıt ve lojistik maliyetlerinin yüksek olmasına rağmen ekmek fiyatının diğer birçok ürün gibi her hafta değişmediğini ve piyasa koşullarına göre şekillendiğini ifade etti.
Kukuşeva, konuyu beklenen güçlü tahıl hasadı, ulusal gıda güvenliği ve devletin üreticilerin uzman görüşlerine kulak vermesi gerektiğiyle ilişkilendirdi. BNR'nin aktardığı güncel verilere göre, 2026 yılında ekim alanları önceki yıllara göre yaklaşık 2 milyon dekar daha az olmasına rağmen 6,5 ila 6,8 milyon ton arasında buğday hasadı bekleniyor.
Ekmek Bir Güvenlik Meselesi, Sadece Fiyat Değil
Kukuşeva, tahıl üreticilerine göre beklenen hasadın son derece iyi kalitede olduğunu ve yıllardır kışlık ekmeğin bu kadar iyi durumda olmadığını vurguladı. Çiftçilerin Bulgaristan hasadını toplamayı başarmasını umduğunu belirten Kukuşeva, tahılın sadece piyasa için değil, halkın güvenliği için de temel olduğunu söyledi.
Kukuşeva, "Tahıl, özellikle içinde bulunduğumuz savaş zamanlarında insanları güvende ve zengin kılar" dedi. Bu açıklama, savaş, istikrarsız piyasalar ve yüksek üretim maliyetleri karşısında ekmeğin sadece mağaza etiketinden ibaret görülemeyeceğini ortaya koyuyor.
En Ucuz Ekmek, Ucuz Üretim Anlamına Gelmiyor
Kukuşeva, özellikle beyaz ekmek, tip ekmek ve "Dobruca" ekmeği gibi halkın yaklaşık üçte ikisinin tükettiği ürünlerde Bulgar ekmeğinin Avrupa Birliği'nde kaliteye oranla en ucuz ekmek olduğunu söyledi. Bulgaristan'da halihazırda 78'den fazla ekmek çeşidi bulunduğunu ancak kamuoyunda neredeyse her zaman yaygın tüketilen ekmeklerin konuşulduğunu belirtti.
Perakende zincirleri aracılığıyla Avrupa sofralarında yer alan Bulgar ekmeğinin kaliteli, sağlıklı ve rekabetçi olduğunu ifade eden Kukuşeva, bunun teknolojik seviye, kontrol ve güvenin bir kanıtı olduğunu söyledi. "Ekmek, tüketicinin ödediği değeri her hafta değiştirmeyen tek gıda maddesi olmaya devam ediyor ve bu takdir edilmeli" dedi.
İş Gücü Maliyeti Neredeyse Un Kadar Ağır
Kukuşeva, BNR'ye yaptığı açıklamada her bir ekmek ve pastacılık ürününün değerinin yaklaşık %40'ının insan emeğinin maliyeti olduğunu belirtti. Bu, ekmekle ilgili tartışmanın çoğu zaman sadece tahıl ve una indirgendiği ancak gerçek maliyetin çok daha geniş olduğu anlamına geliyor.
Maaşlar, gece çalışması, tedarik, yakıt, makineler ve elektrik her fiyatın bir parçası. Kukuşeva, Bulgaristan'da işletmeler için elektrik fiyatlarının Avrupa'daki en yüksek seviyelerden biri olduğunu ve bunun her gün çalışan ve ara verme hakkı olmayan üreticileri doğrudan etkilediğini hatırlattı.
Kayıt Dışı Ekonomi Dürüst Üreticilere Darbe
Kukuşeva, üreticilerin üstlendiği iş gücü ve yakıt maliyetlerinin işletmelerin kârlılığını düşürmesinin yanı sıra kayıt dışı ekonominin büyümesi gibi tehlikeli bir etkiye daha yol açtığı konusunda uyardı. Bu nedenle denetim organlarını acımasız olmaya çağırdı.
Bu çağrı bir ayrıcalık talebi değil, dürüst rekabetin korunması talebidir. Bazı üreticiler maaş, sigorta, vergi, enerji öder ve gereksinimleri karşılarken, diğerleri kuralları esnetiyorsa fiyat artık piyasa fiyatı değil, çarpıtılmış bir fiyattır.
Tüketicinin yararına olan şey, sadece bugün ekmeğin ucuz olması değil, yarın da onu üretebilecek dürüst bir sektörün var olmasıdır. Yasal üreticiler kayıt dışı uygulamalar nedeniyle piyasadan silinirse, faturayı sadece iş dünyası değil, aileler, kalite ve tedarik güvenliği de ödeyecek.
Euro Yasası Titizlikle Uygulanıyor
Kukuşeva, ekmek üreticilerinin euro yasasına uyduğunu kesin bir dille ifade etti. Bu, tek para birimine geçişin haksız fiyat artışları için kullanılabileceği yönündeki kamuoyu endişeleri karşısında önemli bir sinyal.
Kukuşeva'nın bu tutumu sektörü düzen ve öngörülebilirlik tarafında konumlandırıyor. Ekmek, fiyatındaki herhangi bir değişikliğin haneler tarafından hemen hissedildiği bir ürün olduğu için üreticilerin istikrarlı davranışının sosyal bir değeri var.
Sektör Ayrıcalık Değil, Şeffaflık İstiyor
Kukuşeva, Temsili Çıkarlarda Şeffaflık Yasası'nın uygulanmasıyla ilgili şeffaflık kaydı yönetmeliği taslağı hakkında da yorum yaptı. Derneğin görüşünün Çarşamba günü kamuoyu tartışması sayfasında yayınlanacağını duyurdu.
"Sektör örgütleri ayrıcalık değil, şeffaflık, diyalog ve yasaların hazırlanmasında uzmanlık sağlama fırsatı arıyor" dedi. Bu vurgu, karanlık lobicilik ile yasa yapma sürecine uzmanların açık katılımı arasındaki sınırı çiziyor. Kukuşeva'ya göre sektör örgütlerinin temel görevi, devlet politikalar oluştururken görüş hazırlamak ve bunları uzmanlıkla sunmaktır.
Ekmek söz konusu olduğunda bu kurumsal bir heves değil, her gün Bulgar aileleri için gıda üreten bir sektördür. Devlet ekmeğin fiyatını ve erişilebilirliğini etkileyen kuralları tartışıyorsa, bu fiyatın tarlalardan değirmenlere, fırınlardan raflara nasıl oluştuğunu bilen insanları dinlemelidir.
Ekmeğin Sorumluluğu Kimde?
Kukuşeva'nın sözlerinde daha geniş bir toplumsal anlam var. Bulgaristan'ın iyi bir hasadı, kaliteli tahılı ve yaygın ekmeği uygun fiyatlı tutan üreticileri var. Ancak bu, bir sektörün yüksek enerji maliyetleri, yüksek iş gücü maliyetleri, lojistik ve kayıt dışı ekonomi baskısı gibi dış şokları ne kadar süre kaldırabileceği sorusunu ortadan kaldırmıyor.
Bu nedenle güçlü duruş tüketiciye karşı değil, tüketiciyi koruma amaçlıdır. Ekmek ucuz ve kaliteli kalmalı, ancak bu ancak adil kurallar, gerçek denetim ve üreticilerle diyalog ile mümkündür. İstikrarlı bir ekmek isteyen bir devlet, sadece fiyatı değil, ekmeği yapan insanları da korumalıdır.
