Mali Konsey, 2026 bütçesinde beş kritik nokta tespit etti ve devlet maliyesi planına ilişkin görüşünde bunları açıkladı.
● Büyük açık ve mali konsolidasyon eksikliği: 2026 yılı için konsolide devlet bütçesi açığının GSYİH'nın %5,7'si (7,19 milyar avro) olarak planlanması, ülkenin mali pozisyonunu kötüleştiriyor. Bütçe taslağı, Maastricht kriteri olan %3'ün kalıcı olarak aşılmasını meşrulaştırıyor.
● Gerçek yapısal reformların olmaması: Hükümet, kamu sektöründeki verimsiz harcamaları optimize etmek için yeterli reform yapmıyor. Eylül 2026'dan itibaren personel giderlerinde öngörülen %10'luk kesinti yalnızca 85 milyon avro tasarruf sağlıyor.
● Tutarsız sigorta reformu: Kişisel sigorta primlerinin devlet memurları ve yargı mensuplarına kısmen devredilmesi (80:20 oranında), maaşların brüt olarak tazmin edilmesi mekanizmasıyla birlikte geliyor. Bu, 2026 yılında mali etkiyi tamamen nötralize ediyor ve asıl yeniden yapılanmayı fiilen gelecek dönemlere erteliyor.
● Yükün iş dünyasına aktarılması: 2026 yılında vergi ve sigorta gelirlerindeki nominal artış, doğrudan reel ekonomiyi yükleyen gelir önlemlerinden kaynaklanıyor. Bunlar arasında azami sigorta gelirinin 2.300 avroya yükseltilmesi, sigorta eşiklerinin resen artırılması, özel tüketim vergisi takviminin hızlandırılması ve yol geçiş ücretlerine %30 zam yapılması yer alıyor. Kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınmasından elde edilecek rezervlerin hesaplamalarda abartıldığı belirtiliyor.
● Borç sarmalı: Cari harcamaları kısmayı reddetmek, yeni borç birikimine yol açıyor. Bu borcun 2028 sonunda 51,1 milyar avroya (GSYİH'nın %35,7'si) ulaşması bekleniyor. Faiz ödemeleri hızla artarak eğitim ve sağlık gibi kilit sektörlerden kaynak çekiyor ve borç yükünü bütçenin yapısal bir kusuruna dönüştürüyor.
Uzmanların nihai değerlendirmesine göre, 2026 Bulgaristan Devlet Bütçesi Kanunu taslağında kamu sektöründe gerekli yapısal reformların yapılmasına yönelik bir strateji bulunmuyor. Kesin konsolidasyon eylemleri yerine, taslak harcama düzeltmelerine ve borç finansmanına dayanıyor; bu da ülkenin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğini kötüleştiriyor ve kamu maliyesini tehlikeye atıyor.
