Milletvekilleri, petrol ve petrol ürünleriyle ilgili ekonomik faaliyetlerin idari düzenlenmesine ilişkin yasada yapılan değişikliklerle, Lukoil grubu şirketlerinde devlet tarafından atanan özel ticari yöneticinin denetimini, gemi ve havacılık yakıtı ticaretini de kapsayacak şekilde genişletti. Kabul edilen metinler "İlerici Bulgaristan" grubuna ait olup, DPS-YNN ve bir GERB milletvekilinin desteğini aldı. Bu düzenlemeyle, rafineride devlet tarafından atanan özel ticari temsilci, yalnızca ticaretle uğraşanlar da dahil olmak üzere Bulgaristan'daki gruptaki tüm şirketleri denetleyecek.
Değişiklikler, Anayasa Mahkemesi'nin kritik altyapı tesislerindeki özel yöneticiyle ilgili yasanın bazı hükümlerini anayasaya aykırı bulması nedeniyle gerekli görüldü.
Mevcut düzenlemeye göre, petrol, enerji ürünleri üretimi, işlenmesi, depolanması ve boru hatlarıyla taşınmasına yönelik kritik altyapı tesisleri, Ekonomi, Yatırım ve Sanayi Bakanı'nın denetimine tabi. Ancak bu düzenleme, ticaretin yapıldığı tesisleri kapsamıyor. Oysa "Lukoil - Bulgaristan Bunker" EOOD ve "Lukoil Aviation Bulgaristan" EOOD olmak üzere, işleme veya depolama yapmayan, yalnızca ticaretle uğraşan iki ayrı ticari şirket bulunuyor.
Daniel Parushev ve "İlerici Bulgaristan" milletvekilleri tarafından sunulan yasa değişiklikleriyle bu iki şirket de özel yöneticinin kapsamına girecek.
Aksi takdirde Lukoil'in sahibi kendi yöneticisini atama imkanına sahip olacaktı. Ayrıca Parushev, yasa tasarısını komisyonda sunarken, her iki şirketin de ABD ve İngiltere'nin muafiyetleri kapsamında olduğunu ekledi.
Yasa tasarısının ortak sunucularından Slavi Vasilev, "Bu yasa tasarısının kökeni, GERB ve DPS yönetimi sırasında 30 saniyede bir yasa tasarısını oylayan ve Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı almasına zemin hazırlayan enerji komisyonuna dayanıyor. Amaç, gemi yakıtı ve keroseni özel ticari temsilciye geri vermek" dedi.
"Lukoil Aviation Bulgaristan", Vasil Levski Havalimanı'nda yer hizmetleri operatörü olarak yüzde 85,71 pazar payına sahipken, Burgaz Havalimanı'nda bu oran yüzde 90. Benzer durum, Bulgaristan'da Karadeniz'deki Burgaz ve Varna limanlarının yanı sıra Tuna Nehri üzerindeki Rusçuk, Vidin, Lom ve Tuna Nehri'nin 1 millik bölgesinde ulusal kapsama alanına sahip olan gemi yakıtı ikmali konusunda ana oyuncu olan 'Lukoil - Bulgaristan Bunker' için de geçerli.
"Demokratik Bulgaristan" grubunun da yasa değişiklikleri vardı ancak bunlar gerekli desteği alamadı. Onlar, özel ticari yöneticinin işlevlerinin tek bir kişi yerine en fazla üç kişi tarafından yerine getirilmesini öneriyordu. Bir diğer değişiklik ise yetkilerinin süresinin altı ay olması ve uzatılabilmesiydi. Ayrıca, özel ticari yönetici atama kararına itirazın uygulamayı durdurmaması imkanının yeniden tesis edilmesi de öneriler arasındaydı.
Tartışmalar sırasında en aktif grup "Rönesans" oldu. Hatta liderleri Kostadin Kostadinov ile Petır Stoyçev arasında bir gerginlik yaşandı. Gerginlik, "Rönesans" üyelerinin birkaç kez Rumen Radev'i yalan söylemekle suçlamasının ardından patlak verdi. İkili arasında birkaç söz düellosu yaşandı ve Kostadinov'un "Bana öyle seslenme" dediği duyuldu. Meclis Başkanı Mihaela Dotsova, tansiyonun düşmesi için 30 dakika ara vermek zorunda kaldı.
Bu olaydan önce Kostadinov'un partisinden Boris Alacov, iki yasa tasarısını da desteklemeyeceklerini söyledi. Gerekçe olarak, özel ticari yönetici kurumunun Bulgar mevzuatından çıkarılmasını amaçlayan kendi tasarılarının bulunduğunu ve "devletin olağanüstü durumlarda yalnızca Burgaz rafinerisi gibi kritik altyapının parçası olan tesislerde özel ticari yönetici atama hakkına sahip olduğuna" karar veren anayasa şikayetlerini gösterdi. Alacov, "Mahkeme aynı zamanda özel ticari yöneticinin kontrolünü ticari şirketlere genişleten hükümleri anayasaya aykırı ilan etti. Kanunun kritik altyapı çerçevesinin dışına çıkmaması gerektiği yönündeki AYM kararına uymak yerine, sunucular tam tersini yapıyor - sadece 'ticaret' hukuki terimini ekleyerek onu atlatmaya çalışıyorlar" diye tepki gösterdi.
Kostadin Kostadinov, "Siz, Rumen Radev'in veto gerekçesinde, özel yöneticinin yetkilerinin kritik olmayan altyapıya genişletilmesinin mevzuat ve Cumhuriyet Anayasası ilkelerini ihlal ettiğini söylediğini iddia ediyorsunuz. Bunu Kasım 2025'te söyledi, şimdi ise grubu aynı şeyi öneriyor. Eğer durum böyleyse, bu Rumen Radev'in ya o zaman ya da şimdi yalancı olduğu anlamına gelir, çünkü her iki durumda da doğruyu söylemesi mümkün değil" dedi.
Boris Alacov buna, "Bay Kostadinov haklısınız ve tek kelimeyle özetlemek gerekirse Rumen Radev bir yalancıdır. Çünkü Bay Kostadinov, hem şimdi hem de 12 Kasım 2025'teki veto sırasında yaptırım koşulları altındaydık. Şimdiki koşullar o zamanki koşullardan hiçbir farklılık göstermiyor, bu yüzden onaylıyorum - Rumen Radev kesinlikle bir yalancıdır" yanıtını verdi.
Ancak bu sözleriyle Meclis Başkanı Mihaela Dotsova'dan uyarı cezası aldı. Bu, Dotsova'nın bugünkü ikinci cezasıydı; daha önce partisi "İlerici Bulgaristan"ın eleştirmenlerini kürsüden "yalancı ve manipülatör" olarak nitelendiren parti arkadaşı Stoyan Triçkov'u da cezalandırmıştı. Bunlar, 52. Halk Meclisi'nin başlangıcından bu yana verilen ilk iki ceza oldu.
"İlerici Bulgaristan" Parlamento Grubu Başkan Yardımcısı Slavi Vasilev, "Değişiklikleri oylamak zorundayız çünkü geçen yıl Kasım ayında, 28 saniyede çoğunluk söz konusu değişiklikleri kabul etti ve bunları öyle bir kabul etti ki AYM, 4 şirketten 2'si üzerindeki denetimi kaldırdı. Bu, devleti çok rahatsız ve tehlikeli bir duruma soktu çünkü yarın gemi ve havacılık yakıtımızın olmadığı ortaya çıkabilir. Biz de önceki kararların bıraktığı pisliği temizlemek zorunda kalıyoruz, sorumluluk bizde" diyerek önerilen değişiklikleri savundu.
