**Bulgaristan'ın 'Küçük İsviçre' lakaplı Çavdar köyünde, altı yıldır ücretsiz sağlık taraması yapılıyor.** GEOTECHMİN Grubu'nun 'Bulgar Erdemleri' programı ve Çavdar Belediyesi iş birliğiyle hayata geçirilen proje sayesinde uzman doktorlar hastaları evlerinde ziyaret ediyor.
Öğleden sonra geç saatlerde Çavdar'daki çocuk oyun alanlarından biri çocuk sesleriyle yankılanıyor. Slavka Stoilova'nın torunu da diğer çocuklarla birlikte çıplak ayak koşuyor. "Hiç endişelenmiyorum. Burası tertemiz ve bakımlı," diyor Stoilova gülümseyerek.
Yıllar önce böyle bir hayatı olacağını tahmin etmezmiş. Neredeyse yarım yüzyıl Sofya'da yaşamış. Emekli olduktan sonra eşiyle birlikte Çavdar'a yerleşmeye karar vermişler. "Sessiz bir tatil yeri olur diye düşünmüştük ama **yaşamak için harika bir yer** olduğunu gördük," diyor. Müzik eğitimi alan Stoilova, köy kültür merkezindeki koroda şarkı söylüyor. Ona göre Çavdar'ı 'Küçük İsviçre' yapan sadece güzel parklar değil, günlük hayatı kolaylaştıran detaylar: temiz sokaklar, bakımlı yeşil alanlar, evlerin önündeki ayrıştırma konteynırları, ot bitmeyen kaldırımlar. En çok da sayısız çocuk oyun alanının her zaman temiz ve güvenli olması dikkatini çekiyor. "Torunum çıplak ayakla oynuyor. Temiz ve güvenli olduğunu biliyorum. Bu her şeyi özetliyor," ifadelerini kullanıyor.
Stoilova, tüm bunların insana verilen önemin bir göstergesi olduğunu düşünüyor. Aynı yaklaşımı, köylülerin artık hayatın doğal bir parçası olarak gördüğü ücretsiz sağlık taramalarında da görüyor.
Çavdar Belediyesi'nin öncülüğünde ve GEOTECHMİN Grubu'nun 'Bulgar Erdemleri' programının bağışıyla hayata geçen proje altı yıldır kesintisiz devam ediyor. Farklı branşlardaki doktorlar köye geliyor, böylece hastalar Pirdop veya Panagyurişte'deki hastanelere gitmek zorunda kalmıyor.
Altı yılda tam **1785 koruyucu muayene** yapıldı. Yaklaşık 1250 nüfuslu bir belediye için etkileyici bir rakam olan bu sayı, köylülerin projeye duyduğu güveni gözler önüne seriyor.
"Eşim ve ben her yıl katılıyoruz. Gerçekten uzman doktorlar geliyor. Bizi tanıyorlar, sağlık durumumuzu takip ediyorlar. Bu gerçek bir ilgi," diyor Stoilova.
Petranka Dimitrova da her yıl düzenli olarak taramalardan faydalanıyor. Muayene sonrası doktoru sağlık durumunun iyi olduğunu söyleyerek içini rahatlatıyor. "Muayenelerden çok memnunum. Özellikle yaşlılar için paha biçilmez bir hizmet. Otobüse binip başka şehre gitmek zorunda kalmıyorsunuz," diye konuşuyor.
Çavdar'da uzman doktora ulaşmak her zaman kolay değil. En yakın hastane Pirdop'ta, bazı özel branşlar içinse Panagyurişte veya Sofya'ya gitmek gerekiyor. Yaşlılar için bu yolculuk tam bir gün kaybı anlamına geliyor. Bu yüzden ücretsiz taramalar, köyde yılın en çok beklenen etkinliklerinden biri haline gelmiş.
Aziz Kiril ve Metodiy İlkokulu öğretmenlerinden Hristina Pankova da bu yıl iki uzmana muayene oldu. "Doktorların yaklaşımı beni çok etkiledi. Aceleleri yok, dikkatle dinliyorlar ve her şeyi ayrıntılıca anlatıyorlar. Özellikle **yaşlılar için çok değerli** bir hizmet. Pirdop'a gitmek herkes için kolay değil. Girişimin daha popüler hale gelmesi iyi olurdu, örneğin emekli kulübünde toplantılar yapılabilir, çünkü bazı insanlar çok geç öğreniyor," dedi.
Yıllardır girişime katılan dahiliye uzmanı Dr. Georgi Lazarov, en büyük değerin erken teşhis olduğunu söylüyor. "Doktor hastaya yakın olduğunda birçok hastalık zamanında tespit edilebiliyor. Artık insanlar koruyucu hekimliğin önemini anlıyor. Erken teşhis sadece zaman ve paradan değil, insan hayatından da tasarruf sağlıyor," diye vurguluyor.
Dimitrina Geçeva da bu özel günleri her yıl sabırsızlıkla bekliyor. 42 yıl Elatsite-Med'de çalışmış, eşi de GEOTECHMİN Grubu şirketlerinde görev yapmış. Muayeneleri belediye ve emekli kulübündeki duyurulardan öğrenmişler. "Hemen kayıt yaptırdık. Doktorlar son derece ilgiliydi. Tahlil yazdılar, tedavimi yeniden düzenlediler. Gerçek bir yardım eli uzattılar," diyor.
"Çavdar Belediyesi'ne, GEOTECHMİN Grubu ve Yöneticisi Prof. Tsolo Vutov'a bu programa verdikleri destek ve biz emeklilere gösterdikleri ilgi için çok teşekkür ederim. Sadece ben ve eşim değil, birçok komşumuz da çok memnun. Bu gerçekten hissedilen bir ilgi," şeklinde konuşuyor.
Göz hastalıkları uzmanı Dr. Lüsila Meşkova'ya göre bu taramalar çocuklar için hayati önem taşıyor. Çavdar'daki ziyaretleri sırasında, aileler daha farkına varmadan öğrencilerde görme bozuklukları tespit etmiş. "Sorun ne kadar erken fark edilirse tedavi de o kadar başarılı oluyor. Koruyucu hekimliğin anlamı budur," diyor.
Çavdar, Avrupa fonlarının bir bölgeyi nasıl dönüştürebileceğinin güzel bir örneği. Ancak köylüler iyi bir yaşamın sadece güzel sokaklar ve parklarla ölçülmediğini biliyor. **Asıl önemli olan, ihtiyaç anında yardımın yanı başında olduğunu hissetmek.**
İşte bu bilinçle belediye, yıllar içinde Srednogorie bölgesinin ekonomik kalkınmasına katkı sağlayan firmalarla güçlü bir ortaklık kurdu. Bu firmalar yüzlerce aileye iş imkanı sunarken, eğitim, kültür, spor, sosyal hizmetler ve sağlık alanında birçok projeyi de destekliyor. Bunlardan biri de GEOTECHMİN Grubu'nun 'Bulgar Erdemleri' programı kapsamında altı yıldır başarıyla yürütülen ücretsiz sağlık taramaları.
