Yeni Delhi, Hindistan'da düzenlenen BRICS üye ülkelerinin 18. zirvesi sona erdi. Toplantıya Brezilya'yı dışişleri bakanı Mauro Vieira'nın başkan Lula da Silva'nın yerine temsil ettiği, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'nın yanı sıra Mısır, Etiyopya, Endonezya, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri katıldı. Zirve, ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaş, Rusya-Ukrayna çatışması ile bu çatışmalar ve uluslararası hukukun sürekli ihlali nedeniyle küresel enerji arzı, ticaret ve taşımacılıkta yaşanan aksamalar ortamında gerçekleşti.
Bu ziyaret, Çin devlet başkanının yedi yıl aradan sonra Hindistan'a yaptığı ilk ziyaret oldu ve iki büyük Asya ülkesinin ilişkileri 2020'de tartışmalı Himalaya sınırında yaşanan ve 20 Hintli ile dört Çinli askerin öldüğü askeri çatışmanın ardından ciddi şekilde bozulduktan sonra kademeli olarak onarma sürecinde gerçekleşti.
Şi Cinping, "Zamanımızın sorumluluklarını üstlenmek" başlıklı önemli bir konuşma yaptı. Konuşmasıyla hem katılımcıların hem de tüm uluslararası toplumun dikkatini çekti ve akıl dışı davranışlara son verilmesi, asıl önemli konulara odaklanılması çağrısında bulundu. Kendi üslubuyla bu yıl BRICS çerçevesindeki iş birliğinin başlangıcının 20. yılına gelindiğini kaydetti.
Başkan, hem örgüt hem de çağdaş dünya için şekillenen en önemli zorlukları sıraladı ve son yirmi yılda örgütün iş birliği mekanizmasının istikrarlı şekilde geliştiğini, büyük bir canlılığa sahip olduğunu ve günümüzde yükselen pazarlar ile gelişmekte olan ülkeler arasındaki en etkili iş birliği platformuna dönüştüğünü vurguladı. Dinamik bir dünyada hiçbir şeyin garanti olmadığı, son yüzyılda görülmemiş hızda değişimlerin yaşandığı ve Küresel Güney'in dikkat çekici yükselişinin görüldüğü bir ortamda BRICS ülkelerinin uluslararası düzeni daha adil ve akılcı hale yönlendirmesi ve ortak kader topluluğu inşa etmek için birlikte çalışması gerektiğini söyledi. Bu söylemle Avrupa Birliği'ni ya da Batı'yı kışkırtmak istemediğini, Çin'e özgü bilgelik ve felsefeyle dünyanın diğer büyük güçlerinin gözlerini açmayı amaçladığını belirtti.
Şi Cinping, BRICS ülkelerinin inovasyonla desteklenen kalkınmayı teşvik etmede öncü olması, girişim alması, yapay zekâ alanında iş birliğini güçlendirmesi, ortak çalışmayı teşvik etmesi ve pratik iş birliğini yeni ufuklara taşıması gerektiğini savundu. Ancak dünyanın şu anda en çok ihtiyaç duyduğu şeyin barışı sağlamak, korumak ve yeni askeri çatışmaların körüklenmesini önlemek olduğunu vurguladı.
Çin başkanı istikrardan, ortak, kapsayıcı, iş birliğine dayalı ve sürdürülebilir güvenlik vizyonuna bağlılıktan, Soğuk Savaş zihniyetini ve blok çatışmasını reddederek tarihten ders alınmasından söz etti. Üye ülkelerin diğer devletlerin egemenliğine yönelik tecavüzlere ve iç işlerine karışmaya karşı çıkması ve sıcak çatışma konularının yapıcı şekilde çözülmesine katılmasını istedi. Pekin'in BRICS üyeleriyle birlikte Orta Doğu ve Basra Körfezi bölgesinde barış ve istikrarın sağlanması için uygun rol oynamaya hazır olduğunu ifade etti.
"Savaş bölgedeki nüfusa ciddi kayıplar yaşattı ve uluslararası toplumun çıkarlarına hizmet etmiyor", diye belirtti Çin lideri ve tarihte her zaman doğru tarafın barış tarafı olduğunu, herkesin çatışma tarafı yerine onu seçmesi gerektiğini yineledi.
Örgütün sürekli yeni üyeler çektiğini ve giderek daha fazla ülkenin parçası olmak istediğini de dile getirdi.
"Genişletilmiş BRICS", gelişmekte olan pazarlar ve Küresel Güney ile olan derin bağlarından kaynaklanan gücünü kullanmalı, karşılıklı fayda ve karşılıklı yarar sağlayan sonuçlar için açıklık ve iş birliğini savunmalı, istikrarlı ve engelsiz endüstriyel zincirler ve tedarik zincirleri sürdürmeli ve entegre pazarları teşvik etmeli, kararlıydı. Devlet başkanı, "genişletilmiş BRICS"in inovasyon platformları kurması, geleneksel sektörleri modernleştirmesi, yeni ortaya çıkan endüstrileri geliştirmesi ve geleceğin endüstrileri için öngörülü planlar geliştirmesi gerektiğini, böylece yükselen teknolojilerin ortak refaha giden yolu aydınlatmasını açıklıkla belirtti.
Şi, Çin'in 15. beş yıllık ekonomik ve sosyal kalkınma planının sadece ülke kalkınması için bir plan olmadığını, tüm dünyaya iş birliği için bir dizi fırsat sunduğunu kaydetti.
Birçok kez vurguladığı gibi, medeniyetler arasında karşılıklı tanışma ve zenginleşmenin teşvik edilmesi, evrensel insan değerlerinin savunulması ve medeniyetler arasında değişim, karşılıklı öğrenme ve uyumlu bir arada yaşamanın sağlanması gerektiğini söyledi. Dünya genelinde görülen bazı örneklerin aksine, yerli nüfusun yok edilme girişimleri, asimilasyon çabaları ya da bir ideolojiyle çeliştiğinde halkların iradesinin göz ardı edilmesi söz konusu olmamalı.
Şi Cinping'e göre BRICS ülkeleri küresel yönetişimin reformu ve iyileştirilmesinde de öncü olmalı, uluslararası ilişkilerin daha fazla demokratikleşme eğilimine uymalı, daha adil ve eşitlikçi bir küresel yönetişim sistemi inşa edilmesini teşvik etmeli ve Birleşmiş Milletler'in otoritesini savunmalı. Bu dönemde BM'de alınan kararların görmezden gelindiği ve küçümsendiği bir ortamda bu savunma önem taşıyor.
Şi Cinping, Çin'in tüm ülkelerle uzlaşma sağlamaya ve birlikte gelecek inşa etmeye hazır olduğunu vurgulayarak örgütün iş birliğinde üçüncü "Altın On Yıl"ın başlangıcını ilan etti ve refah ile ilerleme için parlak perspektifler oluşturdu. Pekin'in gelecek yıl 19. BRICS zirvesine ev sahipliği yapacağı belirtildi.
