Avrupa Parlamentosu üyesi Elena Yoncheva, Bulgaristan İçişleri Bakanlığı'nın PNR sistemini ve uluslararası polis işbirliği mekanizmalarını siyasi amaçlarla kötüye kullanması nedeniyle Europol ve Interpol'e resmi bir şikayette bulundu.
Yoncheva'nın açıklamasına göre, Bulgaristan İçişleri Bakanı tarafından yakın zamanda kamuoyuyla paylaşılan resmi belgeler, bu araçların AB hukukunun belirlediği katı yasal çerçevenin dışında, siyasi güdülerle kullanıldığına dair ciddi endişeler yaratıyor.
Bakanlığın kamuoyuna açıkladığı belgeler, Bulgaristan Organize Suçlarla Mücadele Genel Müdürlüğü'nün (GDBOP), Bulgaristan Parlamentosu'nun bir üyesi ve başka kişilerin uluslararası seyahatleriyle ilgili operatif bir soruşturma başlattığını gösteriyor. Yayınlanan bilgilere göre, bu soruşturmanın amacı belirli bir terör suçunu veya başka bir ağır suçu araştırmak değil, daha çok seyahatler, kişisel temaslar, ticari faaliyetler ve mali hareketlerle ilgili veri toplamak ve analiz etmekti.
Belgelere göre, Bulgar makamları 15 Haziran 2018 ile 15 Haziran 2026 arasındaki dönemi kapsayan PNR kayıtlarını talep etti ve işledi, aynı zamanda uluslararası polis işbirliği kanallarını da devreye soktu. Dahası, belgelerde 'Operatif-soruşturma faaliyetleri ve gelen bilgilerin analizi halen devam etmektedir' ifadesi yer alıyor.
Özellikle endişe verici olan nokta, kamuoyuna açıklanan belgelerde bu tür hassas kişisel verilerin toplanması ve işlenmesi ya da uluslararası polis işbirliği kanallarının harekete geçirilmesi için bir savcılık kararı veya mahkeme izni olduğuna dair herhangi bir ibare bulunmaması. PNR verilerinin kullanımı, 2016/681 sayılı AB Direktifi ile sıkı bir şekilde düzenlenmiştir ve bu verilerin işlenmesi yalnızca terör suçlarının ve ağır suçların önlenmesi, tespiti, soruşturulması ve kovuşturulmasıyla sınırlıdır. Ayrıca, Avrupa Birliği Adalet Divanı, özel hayatın gizliliği ve veri koruma temel haklarına her türlü müdahalenin yasallık, gereklilik ve orantılılık ilkelerine uygun olması ve etkili güvencelerle donatılması gerektiğini defalarca vurgulamıştır.
Elena Yoncheva, PNR verilerinin ve uluslararası kolluk kuvvetleri işbirliğinin asla siyasi gözetim araçlarına, siyasi figürlere karşı istihbarat toplama veya demokratik süreçlere müdahale aracına dönüştürülmemesi gerektiğini vurguladı. Bu tür bir kullanımın, AB Temel Haklar Şartı tarafından güvence altına alınan temel haklarla bağdaşmayacağını ve yalnızca terör ve ağır sınır ötesi suçlarla mücadele için oluşturulmuş mekanizmalara olan güveni sarsma riski taşıdığını belirtti.
Elena Yoncheva, bu suistimallerin ciddiyetini görüşmek ve ayrıntıları sunmak üzere Europol ve Interpol temsilcileriyle bir araya gelmeye hazır olduğunu ifade etti.
