Saldırganın sizi izole etmesine ve iş başarılarınızı sabote etmesine izin vermemek çok önemli
Günümüzde çoğu insan iş yükü altında eziliyor. Tüm bunlara bir de patronun ya da bir iş arkadaşının psikolojik tacizi eklenince durum daha da ağırlaşıyor. Fransız psikolog Laurence Ravier, iş yerinde hayatınızı zehirleyen kötü niyetli kişilerle nasıl başa çıkacağınızı anlatıyor.
Zaman zaman çevrenizdeki insanların size uyarı yapması, sesini yükseltmesi ya da kötü ruh haline hakim olamaması normaldir.
Psikolojik taciz ise bambaşka bir şeydir. Bunu birkaç belirtiden tanıyabilirsiniz.
Psikolojik taciz her zaman aynı kişiye yöneliktir, tüm ekibe değil. O kişi siz olduğunuzda durum korkunçtur.
Sistematik ve sürekli olarak tekrarlanır; amacı onurunuzu zedelemektir. Yapılan uyarılar ve imalar işinizin kalitesiyle değil, doğrudan kişiliğinizle ilgilidir: dış görünüşünüz, özel hayatınız, davranışlarınız.
Psikolojik tacizin karakteristik özelliği, belirli bir nedenden kaynaklanmamasıdır. Onu tetikleyen bir çatışma yoktur; bu nedenle iki eşit taraflı tartışma söz konusu değildir, ilişki cellat ile kurban arasındaki gibidir.
"Psikolojik taciz rekabet, kıskançlık ve hasetten doğar. Bu yüzden genellikle işinde oldukça iyi olan ve ekibin geri kalanından belirgin şekilde ayrılan niteliklere sahip kişileri hedef alır. Yetenekleri ve farklılıkları nedeniyle kendini eksik hisseden kişi, rakibinin gücünü tüketmek ve onun gölgesinde parlamak için ilk saldıran olur. Laurence Ravier, bu kişilerin 'Çivi başını aşırtırsa çekiç yer' sözünü uyguladığını belirtiyor."
Taktik her zaman aynıdır. Tacizci, kurbanını ekipteki diğer üyelerden izole etmek için elinden geleni yapar. Kurban onun eline düştüğünde ise psikolojik işkence başlar: hakaret eder, takılır, başarılarını sabote eder, arkasından dedikodu yapar.
Kimseden destek alamayan izole kişinin kafası karışır ve suçu kendinde aramaya başlar. Bu durum kaçınılmaz olarak iş kalitesini etkiler çünkü büyük bir baskı altında çalışır.
Nasıl tepki vermelisiniz? En önemlisi, psikolojik tacize maruz kaldığınızın farkına varmaktır.
Saldırganın size yönelttiği her hakareti analiz edin. Bunun motivasyonunu araştırın. İşinizle ilgili bir eksiklikten kaynaklanan nesnel bir neden bulamıyorsanız, sorun sizde değil, ondadır.
Onu görmezden gelmeye çalışın. Bir dahaki sefere size sivri bir söz söylediğinde duymamış gibi yapın. Diğer bir seçenek de dalgın bir şekilde odadan çıkmak, telefon görüşmesi yapmak ya da işe dalmış gibi yapıp iki kelime edecek vaktiniz olmadığını göstermektir. Negatif enerjiyi muhatabınıza geri göndermeyi bırakırsanız, o da yavaş yavaş size olan ilgisini kaybedecek ve büyük olasılıkla yeni bir kurban arayacaktır.
İşinize iki kat daha fazla çaba göstermeye başlayın. Geç kalmayın, her şeyi zamanında yapın, özgün fikirler üretin. Saldırgan patronunuzsa, çabanızı fark edecek ve sizin gibi değerli bir çalışanı kaybetmeye değmeyeceği sonucuna varabilir. Eğer sizi taciz eden bir iş arkadaşınızsa, bu davranışla onun ne kadar az iş yaptığını, sizin ne kadar çok yaptığınızı göstermiş olursunuz. Kimin kazanacağı belli.
Ekipte hak ettiğiniz yeri yeniden kazanmaya çalışın. Yönetimle ve her bir iş arkadaşınızla ayrı ayrı iletişim kurun; sadece iş ilişkisi değil, dostane ilişkiler de geliştirin, düşmanınızın arkanızdan yaydığı kötü niyetli dedikoduları dağıtın. İnsanlara sempatik gelmeye başladığınızda, onlar sizin tarafınızda yer alacaktır.
Saldırganla yüz yüze gelmeye cesaret edin. Bu en zor yaklaşımdır ancak çoğu zaman harikalar yaratır. Sizi taciz eden kişiyi göz göze konuşmak için kahve içmeye davet edin. Reddederse, onu başkalarının bakışlarından uzak bir yerde sıkıştırın. Doğrudan sizde, davranışlarınızda ve işinizde neyi beğenmediğini sorun. Tanıklarınız olduğunu, davranışlarına dair kanıt topladığınızı ve kendinizi korumak için yeterli imkana sahip olduğunuzu anlatın. Hâlâ kaçmaya çalışıyorsa, açıklama talep etmeye devam edin. Psikolojik taciz uygulamaya yatkın kişiler kafa kafaya çatışmalardan hoşlanmaz, bu nedenle bu görüşmeden sonra ondan kurtulma olasılığınız yüksektir.
Sorunu yakınlarınızdan saklamayın. İşte neler olduğunu anlatın, tavsiye ve yardım isteyin, bir konuda size destek olmalarını rica edin.
Yönetimle neler olduğunu paylaşın. Hiçbir patron tacizci çalışanları sevmez, bu nedenle saldırganın hızla yerine oturtulma şansınız vardır.
Asıl sorun, sizi psikolojik tacize maruz bırakan kişinin şirketin sahibi olmasıdır. O zaman işten ayrılmak daha iyidir.
Diğer bir seçenek de onu dava etmektir. Ancak bunu ancak gerçekten kanıtlarınız varsa ve tanıklar sizin tarafınızda olmaya hazırsa yapabilirsiniz. Davayı kazansanız bile, ondan sonra size kariyer gelişimi fırsatları sunmasını beklememelisiniz. Ama en azından intikam aldığınızın tesellisi kalır.
Bir sonraki iş yerinizde kendinize güvenli davranın, özgüven gösterin, gücünüzü esirgemeyin. Böylece olumsuz bir duruma tekrar düşmekten kaçınmış olursunuz.
