İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD'nin deniz ablukasını kaldırmasından bu yana İran'ın 40 milyon varilden fazla ham petrol ihraç ettiğini duyurdu. CNBC'nin aktardığına göre Galibaf, petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelere göre yaklaşık yüzde 20 daha yüksek olduğunu belirtti.
17 Haziran'da ABD ve İran, dört aylık askeri çatışmayı sona erdiren bir mutabakat zaptı imzaladı. Anlaşmayla Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği yeniden başlarken, kalıcı bir barış anlaşması için 60 günlük müzakerelere başlandı. Ancak geçtiğimiz hafta sonu iki ülke arasında yeniden çatışma yaşandı; İran bölgedeki iki ticari gemiye saldırdı.
Geçici ateşkes, ham petrol arzında keskin bir artışa ve fiyatların çatışma döneminde görülen zirvelerden önemli ölçüde gerilemesine yol açtı.
Galibaf, bir televizyon röportajında, "Deniz ablukasının kaldırıldığı günden bu yana 40 milyon varilden fazla petrol ihraç ettik. Yaklaşık iki aylık abluka süresince tek varil bile gönderemedik" ifadelerini kullandı. Röportaj, Galibaf'ın Telegram kanalında da yayınlandı.
Tanker takip şirketi TankerTrackers.com'un uydu görüntüleri, kıyı fotoğrafları ve otomatik gemi tanımlama sistemlerine dayanan verileri, ablukanın kalkmasının ardından İran'ın yaklaşık 50 milyon varil ham petrol ihraç ettiğini gösteriyor.
Brent petrol bugün varil başına 73 dolar civarında işlem görüyor. Bu fiyat, nisan ayında savaş sırasında ulaşılan varil başına 118 dolarlık zirvenin yaklaşık yüzde 40 altında. Düşüş, ABD ile İran arasındaki diplomatik görüşmelerdeki ilerleme ve Körfez ülkelerinin ham petrol arzını kademeli olarak artırması beklentisine bağlanıyor.
Eurasia Group kıdemli analisti Gregory Brew, savaş başlamadan önce İran ham petrolünün, alıcıları ABD yaptırım riskine karşı telafi etmek için varil başına 10 ila 15 dolar indirimle satıldığını belirtti.
Galibaf ayrıca, İran'ın gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan transit ücreti alınmadan geçişine izin vermeyi kabul ettiğini, ancak stratejik su yolunun yönetiminden vazgeçmeyeceğini söyledi.
Galibaf, "Hürmüz Boğazı'nın egemenliği İran ve Umman'a aittir. Trafik, İran tarafından belirlenen koşullara tabidir. Hiçbir koşulda boğazdaki haklarımızdan vazgeçmeyeceğiz. Burası bizim karasularımızdır" dedi.
60 günlük ateşkes süresinin sona ermesinin ardından Hürmüz Boğazı'nın yönetiminin nasıl düzenleneceği henüz netlik kazanmadı. Halihazırda gemiler, Umman kıyılarındaki güney seyir koridorundan veya İran kontrolündeki kuzey koridorlarından geçiyor.
Galibaf, ABD Başkanı Donald Trump'ın, çözülen İran varlıklarının bir kısmının Amerikan tarım ürünleri satın almak için kullanılacağı yönündeki iddialarını da reddetti. Yaklaşık 24 milyar dolar değerindeki çözülen varlıkların 12 milyar dolarının İran merkez bankasına aktarılacağını söyleyen Galibaf, "İran, ihtiyaç duyduğu her türlü malı dünyanın herhangi bir yerinde, herhangi bir fiyata ve herhangi bir para birimiyle satın alacaktır" diye konuştu.
