ÖZET: Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, 25 Ekim'deki başkanlık seçimleri için Bulgar Haber Ajansı (BTA) Başkanı Kiril Valçev'i başkan yardımcısı adayı olarak açıkladı. İki gazetecinin ilk kez birlikte başkanlık koltuğuna aday olduğu seçimlerde Yotova, halkın desteğine güveniyor.
Cumhurbaşkanı, "Bulgaria" Kültür Sarayı önünde sembolik bir şekilde başkan yardımcısı adayını ve "Dondukov" 2 yarışındaki partnerini açıkladı.
Kiril Valçev, insanları bölmeyip bir araya getirebileceğini kanıtlamış bir isim.
Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, bu sözlerle Bulgar Haber Ajansı (BTA) Başkanı Kiril Valçev'in kendisiyle birlikte başkan yardımcılığına aday olacağını duyurdu. İkili, 25 Ekim'deki seçimlerde "Dondukov" 2 için yarışacak. Kazanmaları halinde, cumhurbaşkanlığındaki güç ilk kez tek bir kişi tarafından değil, iki gazeteci tarafından temsil edilmiş olacak.
Yotova, Valçev'in ismini perşembe günü "Bulgaria" Kültür Sarayı'na girişinde açıkladı. İkili, Sofya Filarmoni Orkestrası'nın yeni sezon açılışına birlikte katıldı.
"Kiril Valçev'in adaylığını burada, 'Bulgaria' Kültür Sarayı önünde açıklamayı seçtik, çünkü bizim görevimiz Bulgaristan için ve Bulgaristan adına" diyen Cumhurbaşkanı, mekân seçiminin anlamını vurguladı.
Yotova, Valçev ile yıllardır ortak bir dava ve çalışma içinde olduklarını belirtti.
Bulgar kimliği, dili, alfabesi ve tarihi hafıza konularında birlikte çalıştıklarını anlatan Yotova, şunları söyledi: "Cumhurbaşkanı yardımcısının halka, buradaki ve dünyadaki Bulgarlara yakın olmasının ne kadar önemli olduğunu biliyorum. Yurt dışındaki Bulgar topluluklarının korunması için birlikte çalıştık. Bundan sonra da devam edeceğiz."
Valçev'in bir hukukçu, söz ve hak adamı, bir kamu figürü olduğunu belirten Cumhurbaşkanı, "Cumhurbaşkanı yardımcısının ülkenin yasalarını ve devletin işleyişini bilmesi gerekir" diyerek seçimini savundu.
53 yaşındaki Sofyalı Valçev, Bulgaristan'ın en önemli bayramlarından biri olan 24 Mayıs'ta dünyaya geldi. Sofya Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1998 yılında mezun olan Valçev, Almanya'da Deutsche Welle'de radyo yönetimi eğitimi aldı, 2000 yılında ABD'de Avrupa liderleri programına burslu olarak katıldı ve ardından Londra'da BBC Bulgarca servisinde staj yaptı.
1993-1995 yılları arasında BTA'da çalışan Valçev, 2021 yılına kadar Darik Radyo'da "Sedmitsata" (Hafta) programının sunuculuğunu yaptı ve radyo muhabiri olarak birçok etkinliği takip etti. İngilizce ve Rusçanın yanı sıra Latince, Eski Yunanca ve Eski Bulgarca dillerine de hakim olan Valçev'in hayatındaki ilginç detaylardan biri de 2024 yılında, Bulgar kutup kaşifleri heyetiyle katıldığı Antarktika seferi sırasında ikinci evliliğini yapmış olması.
Kiril Valçev ise ilk sözlerinde şunları söyledi: "Bu benim için değil, uzlaşı kurumu olan BTA için bir takdir olduğu kadar, cumhurbaşkanlığının da ihtiyaç duyduğu bir durum ve Bulgar medyası için de bir onurdur." Valçev, "Dondukov" 2'de iki şeyin garantörü olacağını açıkladı: demokrasi ve Bulgaristan'ın Avrupa'daki yeri.
Valçev, teklifi ağustos ayında aldığını belirterek, "Yeterince düşündüm ve umarım ki sadece haklı değil, aynı zamanda bilgece davranmışımdır" dedi. Kampanya sonuna kadar BTA'dan ücretsiz izne ayrıldığını da sözlerine ekledi.
Böylece İliyana Yotova ve Kiril Valçev, başkanlık kampanyasına giren beşinci net çift oldular.
Mevcut Cumhurbaşkanı ve ilk kadın Cumhurbaşkanı olan Yotova, adaylığını açıklayan ilk isim oldu. Bunu 24 Temmuz'da, seçimlerden üç ay önce ve hatta 25 Ekim tarihi milletvekilleri tarafından resmen oylanmadan önce "Panorama" programında duyurmuştu. Başkan yardımcısının ismi son ana kadar sır gibi saklandı ve kamuoyuna sızmadı. Yotova'nın kendisi de konudan kaçınıyor ve aradığı profil hakkında ipucu vermiyordu.
Yotova ve Valçev, 8 Eylül'de kurulacak bir girişim komitesi tarafından aday gösterilecek. Konuya vakıf kaynaklara göre, komiteye şimdiden 200'e yakın kişi kayıt yaptırdı.
İkiliyi, Yotova'nın "Dondukov" 2'deki selefi ve mevcut Başbakan Rumen Radev ile partisi "İlerici Bulgaristan" ve ayrıca siyasi kariyerine başladığı BSP (Bulgaristan Sosyalist Partisi) destekliyor.
Yotova sadece adaylığını ilk açıklayan değil, aynı zamanda niyetlerini de ilk açıklayan isim oldu. Temmuz ayında bir parti aracılığıyla değil, bir girişim komitesi aracılığıyla aday olacağını ve esas olarak partilerin seferberliğine değil, halkın desteğine güveneceğini belirtmişti.
O dönemde Bulgaristan için vizyonunu da açıklayan Yotova, "Elindeki altın kartı bilen ve rolü giderek büyüyen, müreffeh bir ülke istiyorum. Burada çalışıp kalacak, neden çalıştıklarını bilecek ve yeterince motive olacak eğitimli gençlerin Bulgaristan'ını istiyorum" demişti.
Güncel siyasi ve dış politika konularında da net bir duruş sergileyen Yotova, ülkenin müttefiklik taahhütlerini yerine getirerek Amerikan uçaklarını tekrar kabul etmesinin doğru bir adım olduğunu, ancak hükümetin meclisten izin istemesinin de doğru olduğunu belirtti. Ukrayna için gönüllüler koalisyonunun bir parçası olunmaması gerektiğini, çünkü kendilerinden ne istendiğine dair net talepleri içeren yazılı bir belge olmadığını savunan Yotova, Ukrayna ve Orta Doğu'daki iki savaşın gölgesinde yeni bir ulusal güvenlik stratejisine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Sosyologların siyasetçilerin popülerlik oranlarına yönelik araştırmaları yeni yeni başlarken, "Gallup" 6 Ağustos'ta Yotova'yı en yüksek güvene sahip siyasetçi olarak gösterdi; oran yüzde 42. Bu da her renkten destekçisi olabileceğine işaret ediyor. Diğer partilerden önde gelen siyasetçiler de Yotova hakkında övgü dolu sözler sarf etti. En son cumartesi günü, Stara Zagora Belediye Başkanı Jivko Todorov (GERB), Ulusal Trakya Folklor Toplantısı "Bogorodichna Stapka"da Yotova'ya hitaben, "İnsanların cumhurbaşkanı olduğunuzu kanıtladınız; Bulgar geleneklerine saygı duyuyor ve onları onurlandırıyorsunuz" dedi. GERB Lideri Boyko Borisov ise adaylığını bu kadar erken açıklayarak akıllıca bir hamle yaptığını kabul etti.
Kiril Valçev'in de farklı yönlerden destek toplayacağı öngörülüyor.
Valçev, 4 Aralık'ta GERB, BSP ve ITN koalisyonu tarafından aday gösterilerek BTA'nın başına ikinci dönem için seçilmişti. Ancak kendisine tüm partilerden 170 milletvekili oy birliğiyle destek vermişti. BTA'daki ilk döneminde ajansın yurt içi ve yurt dışındaki basın kulübü ağını genişleten, Atina ve Odessa'da yeni ofisler açan ve bilgiye erişimi tamamen ücretsiz hale getiren Valçev, bu başarısıyla da öne çıkmıştı.
İlk dönemi için GERB tarafından aday gösterilmişti. Başka bir aday olmamasına ve seçileceğinden şüphe duyulmamasına rağmen, Meclis'e örgütlerden, kültürel kurumlardan, belediyelerden ve Bulgaristan Bilimler Akademisi bilim insanlarından kendisini destekleyen 60 mektup ve 75 görüş bildirildi. Ayrıca Patrik Daniil, ikinci döneminin ilk iş gününde kendisiyle bir araya gelerek ajansın kiliseyi iyi haber yapmasından dolayı onu kutsamıştı.
