Alman silah devi Rheinmetall'in Sofya'daki temaslarında genişleme, teknoloji transferi ve inovasyon konuları ele alındı. Başbakan Yardımcısı Alexander Pulev'in açıklamasına göre, ne bir sözleşme ne de finansman mevcut; hatta ortak üretim için seçilen arazi bile uygun değil. Buna rağmen hem Bulgar hükümeti hem de Alman şirket projeden vazgeçmiyor.
Rheinmetall'dan yapılan açıklamada, "Geçen sonbahardaki taahhüdümüzü teyit ediyoruz. Ortak girişim için aktif çalışılacak ve kapsamı yeni perspektifler, teknoloji transferi ve inovasyon fırsatlarıyla genişletilecek. Bugün düzenli toplantılar yapma kararı aldık" denildi. Şirket, yolda bazı zorluklar olsa da Bulgaristan ile diyaloğu sürdüreceklerini netleştirdi. Proje kapsamında NATO standartlarında barut ve 155 mm mermi üretilmesi planlanıyor. Bulgar tarafının yüzde 49, Alman tarafının ise yüzde 51 hisseye sahip olması öngörülüyor. 1000 yeni iş imkanı yaratılması beklenirken, Bulgaristan'ın yatırımının 420 milyon avro olması planlanmıştı.
Bu kapsamda Rheinmetall Enerji Malzemeleri Birimi CEO'su Pascal Schreyer, Perşembe günü Bakanlar Kurulu'nda Başbakan Rumen Radev, Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi Bakanı Alexander Pulev, Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov ve Almanya Büyükelçisi Irene Plank ile bir araya geldi. Medyaya bilgi veren sadece Schreyer ve Pulev oldu.
Schreyer, önceliklerini şöyle sıraladı: Küresel piyasada bulunmayan barutların temini, VMZ ile bilgi paylaşımı, NATO standartlarında mühimmat ve silah üretimiyle Bulgaristan'ın ulusal güvenliğinin güçlendirilmesi ve ülkenin değer zincirinin önemli bir parçası haline gelmesi.
Pulev ise "Çok güçlü bir siyasi irade var" diyerek Bulgar vatandaşlarının çıkarına çalışmak, Almanya ile ilişkileri güçlendirmek ve Bulgar ordusunun modernizasyonunu sağlamak için çaba gösterdiklerini söyledi.
Schreyer'in bahsettiği geçen sonbahardaki taahhüt, dönemin Başbakanı Rosen Zhelyazkov ile Rheinmetall CEO'su Armin Papperger arasında imzalanmıştı. Ancak Pulev, bir hafta önce parlamentodaki ekonomi komisyonunda bu imzanın bir sözleşme değil, sadece bir anlaşma olduğunu öne sürdü. Perşembe günü de aynı noktayı vurguladı: "Kuruluş sözleşmesi yok, ortak girişim yok." Geçen yıl dönemin Cumhurbaşkanı Rumen Radev'in girişimiyle Rheinmetall ile diyalog başlatıldığını, bunun Borisov kabinesine devredildiğini ancak yapısal eksiklikler ve iyileştirme ihtiyacı olduğunu belirtti.
Pulev'in gündeme getirdiği bir diğer kritik konu ise finansman. Zhelyazkov kabinesi, finansmanın Avrupa savunma mekanizması SAFE'den sağlanmasını planlamıştı. Ancak Pulev, bu fonların gereken miktarın yalnızca yüzde 10-15'ini karşıladığını söyledi. "Finansman bütçede öngörülmemişti. Hesaplama ve mali gerekçe yok" diyerek önceki yönetimi eleştirdi. Mevcut durumda devletin bu kaynağı ayıramayacağını, bu nedenle başka Avrupa mekanizmalarının araştırılacağını ifade etti.
Eski Maliye Bakanı Temenuzhka Petkova ise bu iddialara yanıt verdi: "2026 bütçe tasarısında ortak girişimin kurulması için 407 milyon avro ve VMZ-Sopot'un sermaye artırımı için 260 milyon avro finansman sağladık." Petkova, Pulev'in belgelerden habersiz olduğunu ve stratejik bir yatırımcıyla "ancak üçüncü ayda" görüşme fırsatı bulduğunu söyledi.
Tartışmalı bir diğer nokta ise Zhelyazkov kabinesinin kurduğu "Iganovo" şirketi. Pulev, bu şirketin kamu ihalesi olmadan inşaat firmaları "Hydrostroy" ve "Glavbolgarstroy" ile doğrudan müzakereler yürüttüğünü açıkladı. Ayrıca seçilen arazinin sanayi için uygun olmadığını, su bulunmadığını ve Orman Fonu'ndan alınan bir arazi olduğunu belirtti. Iganovo'nun amacı fabrikayı inşa edip ortak girişime kiralamaktı. GERB partisine göre bu şart Rheinmetall'dan gelmişti ve şirketin diğer ülkelerde de benzer uygulamaları var.
Iganovo nedeniyle Bulgaristan'ın yatırması gereken miktar da arttı: Başlangıçta 420 milyon avro olan rakam yaklaşık 667 milyon avroya yükseldi. Pulev, bunun 40 milyon avrosunun zaten Rheinmetall'a ödendiğini söyledi.
