Bulgaristan Ulusal Tiyatrosu 'İvan Vazov'un Yunanistan yaz turnesi, Bulgaristan Telgraf Ajansı'nın (BTA) Atina'daki basın merkezinde düzenlenen bir etkinlikle resmen başladı. Turne eylül ayına kadar devam edecek.
Euripides'in 'Bakhalar' adlı oyununun prömiyeri, 10 ve 11 Temmuz'da Epidaurus Antik Tiyatrosu'nda art arda iki akşam gerçekleştirildi. Bulgar yönetmen Yavor Gardev'in sahneye koyduğu bu son trajedi, Yunanistan genelinde 11 farklı mekânda daha sahnelenecek. Oyun, Atina-Epidaurus Festivali, Ulusal Tiyatro ve Kuzey Yunanistan Ulusal Tiyatrosu ortak yapımı olup, müzikleri İngiliz grup Tiger Lillies tarafından canlı olarak icra ediliyor.
Ulusal Tiyatro'dan yapılan açıklamaya göre, iki prömiyer gecesinde oyun 15 binden fazla seyirciyle buluştu ve uluslararası ekip uzun süre ayakta alkışlandı. Oyuncu kadrosunda tanrı Dionysos'u canlandıran Leonid Yovçev, Pentheus rolünde Mihail Tabakakis ve Birinci Haberci rolünde İvan Yurukov gibi isimler yer alıyor.
BTA Genel Müdürü Kiril Valchev, '2 bin 500 yıllık bir oyundan bahsederken 'tarihi' tanımını kullanmakta dikkatli olmak gerekir. Ancak bir Bulgar tiyatrosunun ilk kez Epidaurus'ta sahne alması ve ardından Yunanistan'daki antik tiyatrolarda bu kadar kapsamlı bir turneye çıkması tarihi bir olaydır. Üstelik bu, Antik Yunan oyunuyla ve bir Yunan tiyatrosuyla ortaklaşa gerçekleştiriliyor' dedi.
Valchev, BTA'nın 128 yıllık arşivleriyle Ulusal Tiyatro'nun tarihini yakından bildiğini ve Aralık 2024'te tiyatronun 120. yılına özel LİK dergisinin özel bir sayısını yayımladıklarını hatırlattı. Yönetmen Yavor Gardev sayesinde Bulgarlar ve Yunanların birlikte antik çağın derslerini okuduğunu belirten Valchev, Yunan tiyatro eleştirmenlerinin dikkat çekici derecede hızlı ve olumlu tepkiler verdiğini, bunun Balkan hoşgörüsüzlüğü algısının aksine bir tablo çizdiğini söyledi. Ayrıca, Klasik Lise'de antik Yunan kültürü öğretmeni Ognian Radev'den öğrendiği bir dersi aktararak, antik trajedinin amacının polis vatandaşına tanrıların gönderdiği sınavları gösterip izleyicilerin kendi hayatlarından fazla şikâyet etmemesini sağlamak olduğunu ifade etti. Valchev, Euripides'in 'Bakhalar'ından bir dizeyle sözlerini tamamladı: 'Akıl yürütmek bilgelik değildir, ne de ölümlülere ağır gelen şeyleri düşünmek.'
Ulusal Tiyatro Müdürü Vasil Vasilev ise 'Yönetmen Yavor Gardev, Bulgar tiyatro okulunun neler yapabileceğini ve tiyatro sanatının Bulgaristan ile Yunanistan arasında nasıl bir köprü kurabileceğini gösterdi' ifadelerini kullandı.
Vasilev, bu fırsat için teşekkür ederek bunu Bulgar tiyatrosu için büyük bir onur olarak nitelendirdi. Epidaurus Festivali direktörü Mihail Marinos'a, Kuzey Yunanistan Ulusal Tiyatrosu sanat yönetmeni Asterios Peltekis'e ve 'bir araya gelip bu oyunu sahneleyebileceğimize delice inanan' Dimitris Arvanitis'e teşekkür etti.
Yönetmen Yavor Gardev, 'Bakhalar' oyununun uzun süredir ertelediği bir arzusunun ürünü olduğunu anlattı. Bu arzunun sadece antik dramaya ilgiden değil, 'antik çağı yaşayan, günümüzle konuşabilecek bir şey olarak görme merakından' kaynaklandığını belirtti. Gardev, 'İlk 'Bakhalar' yapma isteğim 1994 yılında ortaya çıktı ve o günden beri beni hiç terk etmedi' dedi. Projenin her biri kendi değerine sahip farklı boyutları olduğunu ancak kendisi için onlarca yıldır süregelen kişisel bir soruya odaklandığını sözlerine ekledi.
Oyunun ortak yapımcısı Vegas Culture'ın direktörü Dimitris Arvanitis, Ulusal Tiyatro'nun 'Atina-Epidaurus Festivali'ne ilk kez katıldığını ve bunun tarihi bir an olduğunu vurguladı. Arvanitis, 'Ulusal Tiyatro'nun Epidaurus Festivali'ne katılımı her iki ülkeye de fayda sağlıyor' dedi. Antik dramanın klasik yorumlarının her zaman var olduğunu ancak bu 'Bakhalar' yorumunun, yıllardır müzik sahnesinde olan ünlü bir grubun canlı müziğini antik dramayla birleştirmesiyle tamamen farklı olduğunu belirtti.
Oyunda tanrı Dionysos'u canlandıran Leonid Yovçev, Epidaurus'ta bulunmanın her aktör için ne anlama geldiğini bildiğini söyleyerek bunun gerçek bir zevk olduğunu ifade etti. Yovçev, BTA'daki etkinliğin organizatörlerine ve Bulgaristan-Yunanistan ilişkilerinden sorumlu kişilere teşekkür etti. 'Bu teşekkürlerin klişe gibi geldiğini biliyorum ama kim olduğumun, nerede bulunduğumun ve bu dünyada bugün burada olma şansına sahip olduğumun farkına vararak söylüyorum; teşekkürlerim gerçekten mutlu bir insanın teşekkürleridir' dedi.
