Meteo Balkans'ın haberine göre, bu hafta jeomanyetik aktivitede artış bekleniyor ve Kp4-Kp5 indeksli zayıf bir jeomanyetik fırtına gelişmesi ihtimali bulunuyor. Bu durumun temel nedenleri arasında Koronal Kütle Atımı (CME) etkisi ve Dünya'ya yaklaşan, yüksek hızlı güneş rüzgarı akımları getirebilecek birkaç koronal delik yer alıyor.
Hafta başında Koronal Kütle Atımı etkisi
Jeomanyetik aktivitenin artmasına yol açabilecek ilk faktör, Cuma günü bir güneş filamentinin patlamasının ardından Güneş'ten ayrılan Koronal Kütle Atımı (CME).
CME'nin Pazartesi günü Dünya'ya nispeten yakın bir mesafeden geçmesi bekleniyor. Öngörülen etkileşim gerçekleşirse, güneş rüzgarının hızında ve yoğunluğunda geçici bir artış kaydedilebilir. Bu durum da jeomanyetik alanın hareketlenmesine neden olabilir.
Şu anda güneş rüzgarının hızı oldukça düşük ve saniyede yaklaşık 300 kilometre seviyesinde. Bu da CME ile bağlantılı nispeten zayıf bir cephenin veya şok dalgasının bile uzay araçlarının ölçümlerinde net bir şekilde ortaya çıkacağı anlamına geliyor.
Koronal delikler jeomanyetik aktiviteyi artırabilir
Jeomanyetik aktivitedeki beklenen artışın ikinci nedeni, halihazırda Dünya'ya dönük olan iki nispeten büyük koronal delikle ilgili.
Koronal delikler, güneş tacında manyetik alan çizgilerinin açık olduğu ve buradan uzay boşluğuna yüksek hızlı güneş rüzgarı sızdığı bölgeler. Bu akımlar, ilgili bölge bize döndükten birkaç gün sonra Dünya'ya ulaşabiliyor.
Koronal deliklerle bağlantılı yüksek hızlı güneş rüzgarı akımının hafta sonuna doğru Dünya'ya ulaşması bekleniyor. Bu durum, jeomanyetik aktivitede yeni bir güçlenmeye ve geçici Kp4-Kp5 dönemlerine yol açabilir.
Manyetik fırtına kapıda mı?
Şu aşamada kesin bir manyetik fırtınadan bahsetmek için erken. Çünkü jeomanyetik tepkinin gücü, güneş rüzgarının hızı, yoğunluğu ve özellikle gezegenler arası manyetik alanın yönelimi (Bz) gibi birkaç parametreye bağlı.
Bz manyetik alanı daha uzun bir süre boyunca güney yönelimini korursa, güneş rüzgarı ile Dünya'nın manyetosferi arasındaki etkileşim çok daha etkili hale gelebilir ve daha güçlü bir jeomanyetik fırtınaya neden olabilir.
Bu nedenle önümüzdeki günlerde güneş aktivitesine ve güneş rüzgarı parametrelerine karşı dikkatli olunması gerekiyor. Durumun seyri, hem CME'nin gerçek yörüngesine ve yapısına hem de koronal deliklerden gelen yüksek hızlı akımların özelliklerine bağlı olacak.
Güneş'in uydu gözlemleri, özellikle de 193 Å kanalındaki Solar Dynamics Observatory (SDO) görüntüleri, koronal yapıların ve aktif bölgelerin ayrıntılı olarak takip edilmesine olanak tanıyor.
Bu hafta jeomanyetik bozulma ihtimali yüksek seyrediyor ve birkaç aktivasyon dönemi yaşanması mümkün. CME'nin hareketi ve koronal deliklerden gelen yüksek hızlı akımlara dair yeni veriler, manyetik fırtına tahmininin önümüzdeki günlerde netleştirilmesini sağlayacak.
