Bulgaristan'ın 2027 yılı devlet bütçesi hazırlığında Eski Maliye Bakan Yardımcısı Lyubomir Datsov iki temel yaklaşım olduğunu açıkladı. Datsov, Mali Konsey üyesi olarak BNR'ye verdiği röportajda, bir yolun harcama artışının sınırlandırılması olduğunu, diğer yolun ise uzun vadeli etki yaratacak yapısal reformlar yürütülmesi olduğunu belirtti. Finansçı, Avrupa Komisyonu'nun üye ülkelerin bütçe planlarını nasıl değerlendirdiğini ve Bulgaristan'ın yerine getirmek zorunda olduğu koşulları da açıkladı.
Datsov'a göre mali konsolidasyon öncelikle harcamalara yönelik olduğunda daha iyi sonuç veriyor. Gelir önlemleri de mümkün olsa da vergilerin artırılması ya da iş dünyasına ek yük bindirilmesi ekonomik aktiviteyi olumsuz etkileyebilir. Datsov, "Böylece delikleri kapatma çabaları olumsuz bir plana yol açıyor ve çok etkili değil, ancak devlet ciddi bir durumda olduğunda son çare olarak kullanılıyor. Genelde devletlerin sorunu harcama tarafında olur ve mantıklı olan, önceki yıl yanlış kararlar aldıysanız işleri normale döndürmektir. Yaklaşım harcama üzerinden olur; yani maaşlar, bakım, emeklilikler, sübvansiyonlar, sosyal harcamalar gibi mali kalemler beklediğiniz GSYH artışından daha düşük bir oranla artırılır ve böylece göreli pay daha düşük olur. Sürdürülebilir olan diğer şey ise yapısal reform yapmaktır. Şu anda kapsamlı, daha fazla iş ve bilgi gerektiren yapısal reform talebi yok, ancak bunlar devletin gelecekteki sorunlarını çözüyor. İlk yaklaşım sürdürülebilir değil, ikincisi sürdürülebilir, fark ekonomik anlamda ve devletin gelişimi açısından sonuçta ortaya çıkıyor" diye açıkladı.
Finansçı, iki yaklaşımı bütçe politikası açısından değerlendirme olanağı olarak gördü ve uzun vadeli planlamanın gerekliliğine özel vurgu yaptı. Datsov, değerlendirmelerinin kişisel uzman görüşü olduğunu ve katıldığı organın resmi görüşü olmadığını vurguladı. "Kişisel adımla konuşuyorum, Mali Konsey'in pozisyonu adına değil, çünkü bu konuda bir pozisyonumuz yok" dedi.
Datsov, iki yıl önce Avrupa Birliği'nin ulusal bütçelerin izlenmesine ilişkin çerçevesini değiştirdiğini hatırlattı. Yeni gereklilikler tüm üye ülkeler için geçerli ve mali politikanın koordinasyonuyla ilgili. "Bu çerçeve temelinde, ortak politika ve senkronizasyon sağlamak için terk edilmemesi gereken alanı genel olarak temsil eden mali kurallar var, böylece Birlik olarak ilerleyebilir ve ailede olduğu gibi entegrasyon olabilir" diye konuştu.
AB ülkeleri bütçe açığı ve devlet borcu büyüklüğüne göre farklı kategorilere ayrılıyor. Bulgaristan, borcu GSYH'nin %60 altında olan ülkeler arasında yer alıyor. Datsov'a göre ilk kategori açık yüzde 3'ün altında ve borç GSYH'nin yüzde 60'ının altında olan ülkeler; bu ülkeler bütçeyle istediklerini yapabilir ve mali yol izlendiği sürece ayrıntıları bile koordine etmek zorunda değil. İkinci kategori, muhtemelen prosedürü ihlal eden ancak borcu yüzde 60'ın altında olan ülkeler; Bulgaristan bu kategoride. Diğer ülkeler ise borcunun GSYH'ye oranı yüzde 90'ın üzerinde olanlar. Kriterlerin sağlanması gereken dönemler farklı; birinde dört yıllık, diğerinde yedi yıllık dönem söz konusu. Bu ülkelerde sorunlar sadece bütçede değil, ekonomide ve tüm işleyen sistemlerde yapısal nitelikte. Avrupa Komisyonu'nu ilgilendiren şey, hangi sonuçların elde edilmesi gerektiğini gösteren ve bütçenin net harcamalarının her yıl yüzde kaç büyüyebileceğini gösteren matematiksel bir model; böylece dört veya yedi yıllık dönemde mali istikrar sağlanabiliyor.
Finansçı, 2027 bütçesi için Avrupa Komisyonu ile yapılan görüşmeleri de değerlendirdi. Ona göre sadece açığın öngörülen büyüklüğü değil, hükümetin hedeflenen göstergelere nasıl ulaşmayı planladığı da önemli. Datsov'a göre bütçe bilgisi Brüksel'e gönderildikten sonra seçilen strateji ve uygulama tedbirleri analiz edilecek. "Şimdilik yaklaşımın ne olacağı sadece tahmin edilebilir" dedi. Avrupa bütçe çerçevesi, net harcama artışının izlenmesini ve orta vadeli mali taahhütlerin yerine getirilmesini öngörüyor. Datsov'un açıklamalarına göre Avrupa Komisyonu, Bulgaristan'ın bütçe politikasını değerlendirirken özellikle bu göstergelere bakacak.
