Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdogan, Birleşmiş Milletler'de büyük bir reform önerdi. Erdogan, BM Güvenlik Konseyi yapısının reforme edilmesi ve veto hakkının kaldırılması gerektiğini söyledi. Cumhurbaşkanı, veto hakkının artık çağdaş gerçeklere uymadığını vurguladı.
Bloomberg sitesinde, New York'ta BM Genel Kurulu'nun yıllık oturumunun başlamasından önce yayımlanan yorumunda Erdogan, hiçbir ülkenin "çoğunluğun iradesini bloke edememesi" gerektiğini belirtti. Erdogan ayrıca kalıcı üyelik ilkesinin terk edilmesini önerdi. Ülkelerin belirli bir süre için ve rotasyon esasına göre seçilmesi gerektiğini ifade etti. Erdogan, "Bu noktada reform ihtiyacının somut bir yol haritasına dönüşmesi son derece önemli. Veto hakkının kaldırılması bu yol haritasının temelinde olmalı" dedi.
BM Güvenlik Konseyi'nin veto hakkına sahip beş daimi üyesi Birleşik Krallık, Çin, Rusya, Amerika Birleşik Devletleri ve Fransa'dır. Bu ülkeler bir zamanlar nükleer silaha sahip tek ülkelerdi. Bugün ise resmi olarak nükleer silaha sahip dokuz ülke bulunuyor.
Erdogan yazısında, Güvenlik Konseyi'nin hâlâ İkinci Dünya Savaşı sonrasında oluşturulan yapıyı yansıttığını belirtti ve bu nedenle "temsil konusunda daha etkili, adil ve sorumlu bir yaklaşıma acil ihtiyaç" olduğunu kaydetti. "Dünya bu beş ülkeden daha büyük" ifadesini kullandı.
Ankara, BM Güvenlik Konseyi'ndeki temsilci sayısının genişletilmesini ve konseyin tüm devletlerin en geniş güvenini kazanan ülkeleri seçtiği seçimlerle doldurulmasını öneriyor. Erdogan, "Genel Kurul'un yetkileri güçlendirilmeli, Güvenlik Konseyi'nin Genel Kurul karşısındaki temsil kabiliyeti ve hesap verebilirliği daimi üyelerin olmadığı bir yapı oluşturularak artırılmalı. Üyeler Genel Kurul tarafından rotasyon esasına göre sabit süreler için seçilecek, yeniden yer arayan devletler ise seçimlerle çoğunluğun güvenini kazanmak zorunda kalacak" önerisinde bulundu.
Erdogan, "Küresel ve bölgesel zorluklarla mücadele çabalarında farklı bölgelerin deneyiminden, potansiyelinden ve beklentilerinden yararlanmalıyız" diye konuştu. "Bu bağlamda 'Beşten daha geniş bir dünya' çağrımız daha geniş bir sorumluluk anlayışına yönelik bir çağrıdır" dedi.
Rusya, BM Güvenlik Konseyi'ndeki daimi üye sayısının mevcut beş ülkeden artırılması gerektiğini düşünüyor ancak mevcut veto uygulama sisteminin kalması gerektiğini söyledi. Kremlin sözcüsü Dmitriy Peskov, Türk Cumhurbaşkanı'nın çağrısına ilişkin yaptığı açıklamada bu görüşü dile getirdi. Peskov, "Daimi üyelerin statüsünün Güvenlik Konseyi'nde olduğu gibi veto hakkının da BM'nin tüm yapısının çok önemli unsurları olduğuna inanıyoruz" dedi.
