DPS'li Avrupa Parlamentosu üyesi Elena Yoncheva, İçişleri Bakanı İvan Demerdzhiev'in PNR sisteminden (Yolcu Adı Kaydı - uçuş rezervasyonu için 6 karakterlik kod. Sistem, yolcuya ait rota, bagaj, iletişim bilgileri ve ödeme yöntemi gibi verileri toplar) elde ettiği verileri ve uluslararası polis işbirliği mekanizmalarını siyasi amaçlarla kötüye kullandığı gerekçesiyle Europol ve Interpol'e şikayette bulundu. Partinin basın merkezinden yapılan açıklamaya göre, Yoncheva'nın şikayetinin nedeni, İçişleri Bakanı İvan Demerdzhiev'in DPS lideri Delyan Peevski'nin uçuşlarına ilişkin açıkladığı veriler.
Yoncheva, soruşturma makamlarına gönderdiği şikayetinde şu ifadelere yer verdi: "Bulgaristan İçişleri Bakanı tarafından yakın zamanda kamuoyuna açıklanan bilgiler ve resmi belgeler, bu araçların Avrupa Birliği hukuku kapsamında belirlenen katı yasal çerçevenin dışında, siyasi amaçlarla kullanıldığına dair ciddi endişeler doğurmaktadır."
Yoncheva, İçişleri Bakanı'nın kamuoyuna açıkladığı belgelerin, Ulusal Polis Genel Müdürlüğü'nün (GDBOP) "Bulgaristan parlamentosu üyesi ve diğer kişilerin uluslararası seyahatlerine ilişkin operatif bir soruşturma başlattığını" gösterdiğini belirtti.
Avrupa Parlamentosu üyesi şunları ekledi: "Yayınlanan bilgilerden, amacın belirli bir terör suçunu veya başka bir ağır suçu soruşturmak olmadığı, daha ziyade seyahatler, kişisel temaslar, ticari faaliyetler ve mali hareketlerle ilgili verilerin toplanması ve analiz edilmesi olduğu anlaşılmaktadır. Belgelere göre, Bulgar makamları 15 Haziran 2018'den 15 Haziran 2026'ya kadar olan dönemi kapsayan PNR kayıtlarını talep etmiş ve işlemiş, aynı zamanda uluslararası polis işbirliği kanallarını da harekete geçirmiştir. Dahası, 'Operatif-soruşturma faaliyetleri ve gelen bilgilerin analizi halen devam etmektedir' ifadesi yer almaktadır."
Yoncheva'ya göre, belgelerde 'hassas kişisel verilerin' toplanması ve işlenmesi ya da uluslararası polis işbirliği kanallarının harekete geçirilmesi için gerekli olan savcılık veya mahkeme kararına dair herhangi bir ibare bulunmaması endişe vericidir.
Yoncheva şikayetinde, "PNR verilerinin kullanımı, işlenmesini yalnızca terör suçlarının ve ağır suçların önlenmesi, tespiti, soruşturulması ve kovuşturulmasıyla sınırlayan 2016/681 sayılı AB Direktifi ile sıkı bir şekilde düzenlenmiştir" ifadesini kullandı.
Ayrıca, AB Adalet Divanı'nın, özel hayata ve veri korumaya yapılacak her türlü müdahalenin yasal ilkelere, gereklilik ve orantılılık ilkelerine uygun olması gerektiğine karar verdiğini hatırlattı.
Yoncheva resmi mektubunda, PNR verilerinin ve uluslararası hukuki işbirliğinin "asla siyasi gözetim araçlarına, siyasi figürlere karşı istihbarat toplama veya demokratik süreçlere müdahale aracına dönüştürülmemesi gerektiğini" yazdı.
Yoncheva, "Bu tür bir kullanım, AB Temel Haklar Şartı tarafından güvence altına alınan temel haklarla bağdaşmaz ve yalnızca terör ve ağır sınır ötesi suçlarla mücadele için oluşturulan mekanizmalara olan güveni sarsma riski taşır" diyerek kararlılığını vurguladı.
Avrupa Parlamentosu üyesi ayrıca, konu hakkında daha fazla bilgi vermek ve "bu suistimallerin ciddiyetini" görüşmek üzere hem Europol hem de Interpol temsilcileriyle görüşmeye hazır olduğunu ifade etti.
Peevski'nin partisi ile İçişleri Bakanı arasındaki gerginlik, Demerdzhiev'in iki hafta önce DPS liderinin uçuşlarına ilişkin bir rapor açıklamasının ardından tırmandı. Günlerdir kamuoyunda, İçişleri Bakanlığı'nın Anayasa Mahkemesi üyesi Desislava Atanasova'nın Peevski ile Dubai'ye seyahat ettiğine dair bilgiye sahip olup olmadığı tartışılıyor. Atanasova bu iddiayı reddetti ve Demerdzhiev'in belirttiği dönemde yurt dışında olduğunu ancak yalnızca Türkiye'ye gittiğini gösteren belgeler sundu.
GDBOP raporunda Atanasova ve Peevski'nin Nisan 2024'te Sofya-Dubai güzergahında birlikte seyahat ettikleri kaydedildi. Ancak Devlet Ulusal Güvenlik Ajansı'nın (DANS) PNR sisteminde yaptığı sorgulamalarda böyle bir uçuşa rastlanmadı. Demerdzhiev'in raporuna göre siyasetçi, çocuğunun annesiyle birlikte uçmuştu. GDBOP ayrıca, özel havayollarına ait uçaklara binmeyen iş adamları veya eşlerinin de bulunduğu uçuşları da tanımladı.
İçişleri Bakanı İvan Demerdzhiev, önce parlamentoya Peevski'nin seyahatlerine ilişkin GDBOP ve DANS tarafından hazırlanan 53 sayfalık gizli bir rapor gönderdi. DPS'li Hamid Hamid, İçişleri Bakanı'nı yalan söylemekle suçladı. Savcılık da kısa bir açıklamayla yolcu rezervasyon verilerinin kullanımına ilişkin ihbarları incelediğini duyurdu. Sayıştay ise, İçişleri Bakanı'nın kendilerine İçişleri Bakanlığı verilerine erişim izni vermediğini ve bu nedenle DPS liderinin beyanını denetleyemediklerini açıkladı.
Öğleden önce İçişleri Bakanlığı, Demerdzhiev'in Meclis Başkanı Mihaela Dotsova'ya "GDBOP'ta yürütülen operatif-istihbari faaliyete ilişkin bir rapor" gönderdiğini duyurdu.
Verilerin milletvekillerine, talepleri üzerine bilgi edinmeleri için verildiği, ancak kolluk kuvvetlerinin ileriye dönük operasyonlarının tehlikeye atılmayacağı belirtildi. Demokratik Bulgaristan'dan İvaylo Mirçev ve DPS'li Hamid Hamid, raporu ilk okuyanlar arasındaydı.
İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan kısa açıklamada, "Rapora, 2023 başından Haziran 2026'ya kadar olan döneme ait rezervasyon ve uçuş verilerini gösteren uluslararası bir sistem çıktısı eklenmiştir. Bu veriler, hakkında ihbarlar bulunan ve soruşturulan bir kişiye aittir" denildi, ancak isim belirtilmedi.
Kısa bir süre sonra medya, belgelerin içeriğini yaydı. Buradan İçişleri Bakanlığı'nın DPS liderini soruşturma gerekçesi de ortaya çıktı: "olası nüfuz ticareti ve devlet sınırından beyan edilmemiş mali kaynakların taşınması".
Raporda, Gümrük Ajansı'ndan alınan verilere göre, Peevski'nin Bulgaristan'dan çıkış yaptığı uçuşların bir kısmında beyan edilmesi gereken herhangi bir para veya eşya bulunmadığı belirtildi. Bu nedenle İçişleri Bakanlığı'nın gümrükten ek bilgi talep edeceği kaydedildi. Raporda Haziran 2018'den bu yana 227 uçuştan bahsediliyor. İçişleri Bakanlığı'na göre DPS lideri bunların 135'inde yalnız, 92'sinde ise başka yolcularla seyahat etmiş. Yolcularla yapılan uçuşların 46'sı charter, 46'sı tarifeli havayolu. Peevski'nin yalnız seyahat ettiği 135 uçuşun tamamı charter. GDBOP, 181 uçuşun tamamının maliyetinin 1.800.000 Euro'nun üzerinde olduğu tahmininde bulunuyor.
DPS resmi olarak, liderlerinin Demerdzhiev'in bahsettiği uçuşların 75'inde bulunmadığını söyledi. Anayasa Mahkemesi üyesi Desislava Atanasova, Peevski ile Dubai'ye uçtuğunu reddetmesine rağmen, İçişleri Bakanlığı bu raporda yine benzer bir güzergahtan bahsediyor. İş adamları da anılıyor. Bunlar arasında, BNT'ye Peevski ile Dubai'ye uçtuğunu reddeden Aleksandar Staliyski de var. Staliyski, o yöne ailesiyle birlikte seyahat ettiğini söyledi.
