Ekonomist Lyubomir Karimanski, hükümetin belirlediği makroekonomik çerçevenin ekonomideki hızlı değişimlere karşı yeterince esnek olmayabileceği uyarısında bulundu. Bulgaristan Merkez Bankası (BNB) Yönetim Kurulu üyesi olan Karimanski, enflasyon tahminlerindeki farklılığa dikkat çekerek, 2027 yılı bütçesi için yeni bir güncellenmiş orta vadeli tahmin hazırlanmaması planını sorguladı. Ona göre bu durum, devletin planlanan gelirlerini, harcamalarını ve temel politikalarını doğrudan etkileyebilir. Karimanski, kabul edilen mali çerçevenin gerekliliğini sorgulamasa da, koşullar değiştiğinde bu çerçevenin zamanında güncellenmesi çağrısı yaptı.
Enflasyonda 0,7 Puanlık Fark
Güncellenmiş orta vadeli bütçe tahmininde hükümet, 2026 yılında uyumlaştırılmış tüketici fiyatları endeksiyle ölçülen enflasyonun yüzde 4,3 olmasını bekliyor. Ancak Bulgaristan Merkez Bankası'nın tahmini yüzde 5 civarında. Karimanski, bTV'ye yaptığı açıklamada, "Bu, yüzde 0,7'lik bir fark anlamına geliyor. Genellikle BNB'nin tahminleri gerçeğe çok daha yakın olur" dedi.
İlk bakışta fark büyük görünmese de, beklenen vergi gelirlerini, bazı harcamaların büyüklüğünü ve ayrılan kaynakların reel değerini değiştirebileceğini belirten uzman, bu nedenle rakamların dikkatle izlenmesi ve tahminlerin değişmez kabul edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Ekonomi Tahminlerden Daha Hızlı Hareket Ediyor
Karimanski, ekonomik ortamın aynı anda jeopolitik belirsizlik, artan iç tüketim ve hâlâ aktif olan kredi piyasasından etkilendiğine dikkat çekti. Bu faktörlerin her birinin enflasyonu, ekonomik büyümeyi ve bütçe gelirlerini değiştirebileceğini söyledi.
"Jeopolitik istikrarsızlık, iç tüketimdeki artış ve Bulgaristan'da kredi piyasasının henüz yeterince soğumamış olması gibi bir dinamik söz konusu olduğunda, bu göstergelerdeki değişiklikler zamanında hesaba katılmıyor" diye konuştu.
Karimanski'ye göre zamanında müdahale edilmemesi, hem gelir hem de gider kalemlerinde yanlışlıklara yol açabilir. Yöneticilere yönelik eleştirisi, kabul edilen bütçenin ana yönünden ziyade, daha fazla esneklik gerektiği yönünde.
2027 Bütçesi İçin Tartışmalı Madde
Uzmanın en büyük endişesi, hükümetin 2027 yılı bütçesi hazırlanırken yeni bir güncellenmiş orta vadeli bütçe tahmini sunmama niyetiyle ilgili. Karimanski, "2027'de bir sonraki bütçe kabul edilirken hükümetin değiştirmeyi düşünmediği bir makro çerçeve belirlenemez ve belirlenmemelidir" ifadelerini kullandı.
Konuyu temel bir mesele olarak nitelendiren Karimanski, ekonomi, gelir ve kamu harcamalarına ilişkin tahminlerin tam da bu makro çerçeve üzerine inşa edildiğini hatırlattı. Göstergeler değişirken çerçevenin aynı kalması halinde, bir sonraki bütçenin güncelliğini yitirmiş varsayımlar üzerine hazırlanabileceği uyarısında bulundu.
Sonbahar Daha Net Bir Tablo Sunacak
Karimanski, mevcut hesaplamaların büyük ölçüde revize edilmemiş olan bahar makroekonomik tahminine dayandığını varsayıyor. "Hükümet büyük olasılıkla bahar makroekonomik tahminine dayanıyor ve onu revize etmiyor. Sonbahara doğru 2027 bütçesi için yeni bir makroekonomik tahmin yapılabilmeli" diye açıkladı.
O zamana kadar enflasyon, tüketim, kredileşme ve Avrupa ekonomisinin durumu hakkında daha fazla bilgi elde edileceğini belirten uzman, bu verilerin bir sonraki bütçenin hazırlığına dahil edilmesi gerektiğini, mevcut göstergelerin otomatik olarak kullanılmaması gerektiğini söyledi.
Bütçe 1 Ağustos'ta Yürürlüğe Giriyor
Karimanski'nin yorumu, Bulgaristan'ın yedi aylık bir gecikmeyle 2026 yılı için düzenli bir bütçeye kavuşmasının ardından geldi. Devlet Sosyal Güvenlik Yasası ve Sağlık Fonu Yasası yayımlanırken, ana mali yasanın hafta sonuna kadar yayımlanması bekleniyor.
Yöneticiler, plan-bütçeyi "devralınmış" olarak nitelendiriyor ve bu yolla kamu maliyesinin gerçek durumunu gösterdiklerini vurguluyor. Karimanski bu siyasi değerlendirmelerle tartışmaya girmeyerek, dikkatleri bir sonraki adıma çekiyor: Yeni ekonomik veriler mevcut beklentilerden saparsa tahminlerin güncellenmesi.
Uzman, "İşte bu yüzden bütçedeki bu madde beni temelden endişelendiriyor; hükümet 2027 yılı bütçesi hazırlanırken yeni bir güncellenmiş orta vadeli bütçe tahmini sunmayı düşünmüyor" diyerek sözlerini tamamladı.
