Dünya Bankası Bulgaristan ekonomisinin 2026'da yüzde 2,6 büyüme tahminini korudu ancak gelecek yıl için beklentilerini düşürdü. Aynı zamanda Bulgaristan, nüfus başına veri merkezi kapasitesine göre Avrupa ve Orta Asya'daki üç önde gelen ülke arasında yer alıyor. Bu durum, kurumun bugün yayımladığı "Yapay Zeka Nasıl İşler: İşler, Firmalar ve Üretkenlik" başlıklı raporunda gösteriliyor.
2025'te yüzde 3,1 büyümenin ardından Dünya Bankası, Bulgaristan Gayri Safi Yurtiçi Hasılası'nın bu yıl ve gelecek yıl yüzde 2,6 artmasını bekliyor, 2028'de ise büyümenin hafifçe yüzde 2,7'ye hızlanmasını öngörüyor.
İlkbahar tahminine göre 2026 değerlendirmesi değişmedi, 2027 beklentisi ise 0,3 puan düşürülerek yüzde 2,9'dan yüzde 2,6'ya indirildi. Haziranda önceki tahminlerin sunumunda Dünya Bankası 2026 için yüzde 2,6 ve 2027 için yüzde 2,9 büyüme öngörmüştü.
Rapor, reel ücretlerin yükselmesi, kredi büyümesi ve mali politikanın gevşemesiyle desteklenen güçlü iç talebin Bulgaristan'daki ekonomik aktiviteyi koruduğunu ancak aynı zamanda enflasyonu hızlandırdığını ve bütçe açığını önemli ölçüde genişlettiğini belirtiyor.
Dünya Bankası açığın 2026'da GSYH'nin yüzde 5,3'üne çıkmasını, geçen yılki yüzde 3'e kıyasla öngörüyor. Başlıca nedenler olarak sosyal harcamalardaki hızlı artış, daha büyük belediye yatırımları ve enerji sübvansiyonlarının yükselmesi gösteriliyor.
Kurum, tüketim ve kamu harcamalarındaki güçlü artışın ardından beklenen mali sıkılaştırma ve reel ücretlerin daha yavaş büyümesinin 2027-2028'de ekonomik büyümeyi yıllık yaklaşık yüzde 2,6 ile sınırlayacağını öngörüyor.
Avrupa ve Orta Asya bölgesi için Dünya Bankası büyümenin 2025'te yüzde 2,6'dan 2026'da yüzde 2,2'ye yavaşlamasını, ardından 2027'de yüzde 2,4'e ve 2028'de yüzde 2,6'ya kademeli olarak hızlanmasını bekliyor. Rusya hariç bölge ekonomilerinin bu yıl yüzde 3, gelecek yıl yüzde 3,4 ve 2028'de yüzde 3,7 büyümesi öngörülüyor.
Rapor Avrupa Birliği ve euro bölgesi için ayrı sayısal tahmin sunmuyor. Dünya Bankası yine de AB'deki daha zayıf büyümenin Avrupa ve Orta Asya'da ihracatı ve sanayiyi sınırlayan faktörlerden biri olduğunu belirtiyor. Kurum 2027-2028'de AB'de ekonomik aktivitede bir miktar güçlenme bekliyor ve bunun Orta Avrupa'daki büyümeyi destekleyeceğini öngörüyor.
Bulgaristan veri merkezlerinde bölgesel liderler arasında
Bulgaristan'da bir milyon kişi başına veri merkezi kapasitesi 2,89 megavat. Bu göstergede bölgede Bulgaristan'ın önünde sadece Polonya 6,62 megavat ve Rusya 3,82 megavat ile yer alıyor. Veriler 2025'e veya mevcut bilginin bulunduğu son yıla aittir.
Bulgaristan, kapasitesi bir milyon kişi başına bir megavatı aşan Avrupa ve Orta Asya'daki sadece üç ülkeden biri. Bölge ortalaması 2,1 megavat ancak bu, bölgenin dışındaki yüksek gelirli ülkelerde kaydedilen 31,6 megavatın çok altında kalıyor.
Dünya Bankası'na göre hesaplama altyapısındaki yetersizlik yapay zekanın yaygın kullanımının en ciddi kısıtlarından biri. Avrupa ve Orta Asya, dünyanın en güçlü 500 süper bilgisayarının yüzde 1'inden azına sahip.
Bulgaristan'ın veri merkezlerindeki nispeten iyi konumu, iş dünyasında yapay zekanın yaygın benimsenmesine henüz dönüşmüyor. 2025'te en az on çalışanı olan Bulgar şirketlerinin yüzde 8,5'i en az bir yapay zeka teknolojisi kullanıyor; AB ortalaması yüzde 20.
Gelişme aynı zamanda başkentte yoğunlaşmış durumda. Bulgaristan'da yapay zeka becerisi gerektiren iş ilanlarının yüzde 90'dan fazlası başkent bölgesinde yayımlanıyor. Rapor, bunun yeni teknolojilerin mevcut bölgesel farkları derinleştirme riski taşıdığını belirtiyor.
Bulgaristan'daki yüksek nitelikli istihdamın önemli bir kısmını sağlayan iş hizmetleri sektörü, üretken yapay zekanın getirdiği değişimlerden en çok etkilenenler arasında. Dünya Bankası şimdilik geniş çaplı işçi yer değiştirmesi gözlemlemiyor ancak rutin faaliyetlerin otomatikleşmesini ve çalışanların kontrol, kalite denetimi ve daha karmaşık sorunların çözümüne yönelmesini bekliyor.
"Gelecek on yılda temel risk, yapay zekanın aşırı kullanımından ziyade çok zayıf benimsenmesi ve uyum sağlanması olacak" diyor Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya Bölgesi Baş Ekonomisti Ivaylo Izvorski.
