Çin'in "Tianyu" teleskobu, ilk gözleminde tek bir karede 1 milyondan fazla yıldızı görüntüleyerek inşaat sürecini tamamladı ve bilimsel kullanım aşamasına geçti.
İlk görüntü, cumartesi günü Çin'in kuzeybatısındaki Qinghai eyaletinde bulunan Lenghu astronomi gözlem ve araştırma üssünde çekildi. Görüntüde Kuzey Amerika Bulutsusu, Pelikan Bulutsusu ve Samanyolu'ndan 1 milyondan fazla çevre yıldızı yer alıyor. Bu kare, teleskobun geniş görüş alanını da gözler önüne seriyor.
"Tianyu", geniş görüş alanına ve bir yay saniyenin altında çözünürlüğe sahip Çin'in ilk 1 metre sınıfı tarama teleskobu olma özelliği taşıyor. Ayrıca, şu anda inşaatı devam eden Şanghay Jiao Tong Üniversitesi'nin 4 metrelik spektroskopik teleskobu için de bir öncü görevi görecek.
Proje, 2022 yılında Jiao Tong Üniversitesi'ne bağlı Tsung-Dao Lee Enstitüsü'nün girişimiyle başlatıldı. Geliştirme süreci ise Çin Bilimler Akademisi'ne bağlı Şanghay Astronomi Gözlemevi'ne emanet edildi.
Teleskop, 1 metre çapında bir ana ayna ve modern, büyük formatlı bir bilimsel kameraya sahip. Tek bir pozlamada gökyüzünün yaklaşık 9 kare derecelik alanını, yani 40'tan fazla dolunayın kapladığı alanı tarayabiliyor. İlk görüntü, her biri 0,3 saniye pozlamalı 200 karenin birleştirilmesiyle elde edildi. Bu sayede, çıplak gözle görülebilen en sönük cisimlerden yaklaşık 1 milyon kat daha sönük gök cisimlerinin tespiti mümkün hale geliyor.
Teleskop, yüz milyonlarca gök cisminin parlaklığındaki küçük değişimleri takip ederek kesintisiz fotometrik izleme yapacak. Bilim insanları bu verilerle ötegezegenler, değişken yıldızlar, süpernovalar ve Güneş Sistemi'ndeki küçük gök cisimlerini arayacak.
"Tianyu" ve inşaatı süren 4 metrelik "Jiao Tong" spektroskopik teleskobu, Lenghu üssünde bulunuyor ve tek bir ekip tarafından yönetilecek. "Tianyu", daha büyük teleskop için teknoloji ve iş akışı testlerinde de kullanılacak. Bu testler arasında, kısa süreli astronomik olaylarda otomatik gözlem tetikleme ve çoklu cisim gözlem planlaması gibi işlemler yer alıyor.
İlk gözlemin ardından "Tianyu", test aşamasından kararlı çalışmaya ve uzaktan kontrolden otomatik gözleme geçiş yapacak. Teleskobun Ekim 2026'da düzenli bilimsel tarama gözlemlerine başlaması bekleniyor.
