Çevre ve Su Bakanlığı, Primorsko açıklarında bulunan ölü yunusların ölüm nedeninin kesin olarak belirlenemediğini açıkladı. Yetkililere hayvanların bulunmasından yaklaşık bir hafta sonra haber verildiği için cesetlerin ileri derecede çürüdüğü ve bu nedenle numune alınamadığı belirtildi.
13'ten fazla ulusal derin dalış rekoru sahibi Silviya Raşkova, Karadeniz'in dibinde çok sayıda ölü yunus görüntüledi ve bu görüntüleri Instagram hesabından paylaştı. Paylaşım büyük tepki toplarken, Raşkova 'paslanmış makinenin harekete geçmesi' için paylaşımın yayılması çağrısı yaptı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, memelilerin cesetlerinin ileri derecede çürümüş olduğu, bu nedenle numune alınamadığı ve otopsi yapılamadığı ifade edildi. Bu tür incelemelerin ancak taze cesetlerde, yani hayvanın ölümünden sonraki 24 saat içinde yapılabildiği vurgulandı.
Uzman değerlendirmesine göre cesetlerin büyük olasılıkla mutkur (domuz balığı) türüne ait olduğu belirtildi. Bu tür, Karadeniz'deki en küçük yunus türü olarak biliniyor ve balıkçı ağlarına kazara takılma vakalarında en sık rastlanan tür. Küçük boyutları ve kıyı sularındaki yaşam tarzı nedeniyle mutkurlar bu tür kazalara karşı özellikle savunmasız.
Bakanlık, aynı bölgede çok sayıda ölü yunus bulunmasının olağandışı bir durum olduğunu vurguladı. Otopsi yapılamadığı için ölüm nedeninin kesin olarak kanıtlanamadığı, ancak en olası bilimsel hipotezin balıkçı ağlarına takılarak eş zamanlı boğulma olduğu belirtildi.
Bu yaz sezonu başından bu yana Burgaz Bölgesel Çevre ve Su Müdürlüğü'ne 97, Varna Bölgesel Çevre ve Su Müdürlüğü'ne ise 112 ölü yunus ihbarı yapıldı. Her iki bölgede de geçen yılın aynı dönemine göre hafif bir artış kaydedildi. Bu yılın başında Ezerets köyü açıklarında bulunan dört mutkur üzerinde yapılan otopsilerde, ölüm nedeninin balıkçı ağlarına takılarak boğulma olduğu kanıtlanmıştı.
Bakanlığın konuyla ilgili tam açıklaması şöyle:
"Primorsko açıklarındaki 'Krokodil' mevkiinde bulunan ölü yunuslar da dahil olmak üzere, Bulgaristan Karadeniz kıyılarında bulunan ölü yunuslarla ilgili çok sayıda soru üzerine Çevre ve Su Bakanlığı şunları açıklar: Şu an itibarıyla Primorsko açıklarında bulunan hayvanların ölüm nedeninin kesin olarak belirlenmesi mümkün değildir, çünkü yetkili kurumlara hayvanların bulunmasından yaklaşık bir hafta sonra haber verilmiştir."
"O ana kadar cesetler ileri derecede çürümüş durumdaydı ve bu nedenle biyolojik numune alınması ve veteriner patoanatomik inceleme (otopsi) yapılması mümkün olmadı. Ölüm nedeninin kesin olarak belirlenebilmesi için bu tür incelemeler ancak taze cesetler üzerinde, ölümden sonraki 24 saat içinde yapılabilir. Yaz aylarında çürüme süreçleri çok daha hızlı ilerlemektedir."
"Fotoğraf ve video materyallerine dayanan uzman değerlendirmesine göre cesetler büyük olasılıkla mutkura (domuz balığı) aittir. Bu tür, Karadeniz'deki en küçük yunus türüdür ve balıkçı ağlarına kazara takılma (priulov) vakalarında en sık rastlanan türdür. Küçük boyutları ve kıyı sularındaki yaşam tarzı nedeniyle mutkurlar bu tür kazalara karşı özellikle savunmasızdır."
"Aynı bölgede çok sayıda ölü yunus bulunması olağandışı bir durumdur. Otopsi yapılamadığı için ölüm nedenleri kesin olarak kanıtlanamasa da, en olası bilimsel hipotez balıkçı ağlarına takılarak eş zamanlı boğulmadır."
"Bakanlık, yunusların kazara avlanmasının ciddi bir çevre sorunu olduğunu ve güvenilir veriler ile etkili yönetim gerektirdiğini vurgulamaktadır. Balıkçılık ve Su Ürünleri Kanunu, kazara avlanma vakalarının bildirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bilgilerin toplanması, popülasyonlar üzerindeki etkinin değerlendirilmesi ve korunmaları için uygun önlemlerin planlanması açısından hayati önem taşımaktadır."
"Burgaz ve Varna Bölgesel Çevre ve Su Müdürlükleri, Çevre ve Su Bakanı tarafından onaylanan işbirliği talimatı uyarınca Bulgaristan Karadeniz kıyılarında bulunan tüm yunuslar hakkında bilgi toplamakta ve derlemektedir. Veriler ulusal bir kayda işlenmekte, ihbarlar alındığında müfettişler yerinde inceleme yapmakta ve gerekli işlemleri başlatmaktadır. Canlı hayvan bulunması durumunda güvenli bir şekilde denize geri döndürülmeleri için önlemler alınmaktadır."
"Bu yaz sezonu başından bu yana Burgaz Bölgesel Çevre ve Su Müdürlüğü'ne 97, Varna Bölgesel Çevre ve Su Müdürlüğü'ne ise 112 ölü yunus ihbarı yapılmıştır. Her iki bölgede de 2025 yılının aynı dönemine göre hafif bir artış kaydedilmiştir. Bu yılın başında Ezerets köyü açıklarında bulunan dört mutkur üzerinde yapılan otopsilerde, ölüm nedeninin balıkçı ağlarına takılarak boğulma olduğu kanıtlanmıştır."
"Primorsko vakasıyla ilgili olarak Burgaz Bölgesel Çevre ve Su Müdürlüğü ve Bakanlık gerekli koordinasyonu sağlamıştır. Bölge müdürlüğü, bölgedeki balıkçılık faaliyetlerinde olası ihlallerin tespiti için ek denetimler yapılması amacıyla Balıkçılık ve Su Ürünleri İcra Ajansı'nı resmen bilgilendirecektir."
"Buna paralel olarak Bakanlık, Bulgaristan deniz sularında yunusların kazara avlanmasına ilişkin verilerin toplanması ve analizi için ulusal bir analitik araç hazırlanması sürecini başlatmıştır. Analiz, Bulgaristan Bilimler Akademisi'ne bağlı Oşinoloji Enstitüsü tarafından geliştirilecek ve ülkenin Avrupa doğa koruma mevzuatı kapsamındaki yükümlülüklerinin yerine getirilmesine katkı sağlayacaktır. Amaç, bu çevre sorununun gerçek boyutunu ortaya koymak için objektif ve güvenilir veri toplama oranını artırmaktır."
"Çevre ve Su Bakanlığı, vatandaşları, balıkçıları, dalgıçları ve sıkıntıda veya ölü bir yunus gören herkesi derhal ilgili bölgesel çevre ve su müdürlüğüne, yeşil telefon hatları dahil olmak üzere, haber vermeye çağırmaktadır. Zamanında ihbarda bulunmak, uzman incelemelerinin yapılması ve hayvanların ölüm nedenlerinin belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir."
