Büyük Britanya'daki bir hava trafik kontrol merkezinde çıkan yeni teknik sorun, uçuşlarda ciddi aksamalara yol açtı ve yüzlerce yolcu havalimanlarında mahsur kaldı. Haberi "Daily Mail" duyurdu. En çok İskoçya ve Kuzey İngiltere'deki havalimanları etkilendi; Manchester ve Glasgow öne çıkarken Londra Şehir Havalimanı ve Belfast'ta da sorunlar yaşandı.
Arıza, 8 Eylül'de yaşanan ciddi hava trafik sorunundan sadece iki hafta sonra geldi. O tarihte 2 binden fazla uçuş iptal edilmiş, Heathrow ve Gatwick dahil birçok havalimanı etkilenmişti. Yazılım hatası nedeniyle yaklaşık 330 bin yolcu mağdur olmuştu.
Bugün Ryanair, "hava trafik kontrolü için NATS'ın IT ekipmanında bir kez daha arıza" yaşandığını eleştirdi. EasyJet ise bir ay içinde iki ciddi sorunun çıkmasının "NATS sistemlerinin sürdürülebilirliğini sorgulatıyor" dedi.
British Airways son arızayı "hayal kırıklığı yaratıcı" olarak nitelendirdi ve yolcuları seyahat planlarında aksama olabileceği konusunda uyardı. Jet2 de sistem için "eylem, hesap verebilirlik ve gerçek dayanıklılık" çağrısı yaptı.
Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander, arızanın yolcular için ne kadar "derin bir hayal kırıklığı" yarattığını anladığını söyledi. Bu arada mühendisler sorunun giderilmesi için çalışıyordu.
Havacılık analitik şirketi Cirium'a göre sabah saatlerinde en çok iptal edilen ya da "no fly" olarak işaretlenen uçuşlar Manchester, Edinburgh, Belfast International ve Belfast City havalimanlarında kaydedildi. "No fly" tanımı üç saatten fazla geciken uçuşlar için kullanılıyor.
Saat 10'a kadar Manchester, Belfast International ve Belfast City'de dört'er iptal ya da üç saatten fazla gecikmiş uçuş bildirilirken Edinburgh'da bu sayı üç olarak kayıtlara geçti.
Büyük Britanya Ulusal Hava Trafik Servisi NATS, bugünkü gecikmelerin iki hafta önceki sorunla "ilişkili olmadığını" açıkladı. Yeni teknik sorun İskoçya'daki Prestwick'teki NATS merkezinde ortaya çıktı.
"Mühendislerimiz İskoçya'daki Prestwick'teki merkezimizdeki sorunu araştırmaya devam ediyor. Manchester'ın güneyindeki havalimanları genel olarak etkilenmedi ancak kuzeye giden uçuşlar ve İskoç havalimanlarından kalkan uçuşlar şu anda bazı gecikmeler yaşıyor" dedi NATS sözcüsü.
Kurum yolcuları bilgiyi doğrudan havayolu şirketlerinden kontrol etmeye çağırdı ve yaşanan rahatsızlıktan dolayı özür diledi. NATS daha önce güvenlik için sistem kapasitesine uygun hava trafik kısıtlamaları getirildiğini bildirmişti.
Mahsur kalan yolcular arasında Inverness'ten Lewis Fraser da var. Fraser Glasgow Havalimanı'nda bir uçaktaydı ve Heathrow'dan Chicago'ya yapacağı bağlantı uçuşunu kaçırma riskiyle karşı karşıyaydı.
"Normalde bindik ama hemen gecikme olduğunu söylediler. Son bilgi yaklaşık yarım saat önceydi; bir saat 45 dakika daha bekleyebiliriz denildi" diye anlattı BBC News'a.
Onun sözlerine göre bazı yolcular uçağı terk etmişti. Fraser'ın 08.00'de Heathrow'a, oradan da saat 12.15'te iş seyahati için Chicago'ya uçması gerekiyordu.
"Şimdi bu pek mümkün görünmüyor. Bize çay ve atıştırmalık verdiler" diye ekledi.
EasyJet de NATS'a sert eleştiriler yöneltti. Şirket, Prestwick'teki hava trafik kontrol sistemindeki arızanın gecikmelere yol açtığını ve bazı uçuşların gerçekleştirilemediğini belirtti.
"Bu durum bir kez daha NATS sistemlerinin sürdürülebilirliğini sorgulatıyor ve bu tekrarlayan arızaların önlenmesi için kararlı eylem ihtiyacını gösteriyor" denildi EasyJet'ten.
Ryanair, "NATS hava trafik kontrolü IT ekipmanında bir kez daha arıza nedeniyle Birleşik Krallık'a ve buradan olan uçuşlarda gecikmeler" yaşandığını duyurdu. Sorunun İskoçya ve Kuzey İngiltere üzerindeki hava sahasını etkilediği ve Birleşik Krallık ile İrlanda arasındaki uçuşlarda gecikmelere yol açabileceği belirtildi.
British Airways de müşterilerini olası seyahat aksamaları konusunda uyardı.
"NATS'taki bir başka teknik arıza, bugün bazı müşterilerimizin seyahat planlarında sorun yaşayacağı anlamına geliyor. Bu hayal kırıklığı yaratıcı ve sorun tamamen bizim kontrolümüz dışında olsa da müşteriler üzerindeki etkiyi sınırlamak ve onları zamanında bilgilendirmek için elimizden geleni yapıyoruz" dedi havayolu sözcüsü.
Jet2, NATS'tan acil eylem ve daha fazla sorumluluk talep etti.
Şirketin CEO'su Steve Heapy, yeni arızanın NATS'ın son ciddi sorunu hakkındaki raporunu yayınlamasından sadece günler sonra gerçekleştiğini söyledi.
"Bu kritik ulusal altyapının müşterileri sürekli hayal kırıklığına uğratması yeterli değil" dedi.
Onun sözlerine göre yolcular tatillerini aylarca bekliyor, havayolu şirketleri de onları organize etmek için büyük çaba harcıyor ve hava kontrol sistemlerinin güvenilmezliği nedeniyle sürekli gecikme ve aksaklığa maruz kalmamalı.
"Çok fazla olay, çok fazla rapor ve ders çıkarılacağına dair çok fazla söz vardı. Yolcuların ve havayolu şirketlerinin şimdi ihtiyacı olan şey eylem, hesap verebilirlik ve gerçek dayanıklılık - ve bu acilen gerekiyor" diye konuştu Heapy.
Şirketin aksaklıklar nedeniyle zaten finansal kayıp yaşadığını ve NATS'a yeni bir fatura göndereceğini ekledi.
Sorun bir dizi havalimanı tarafından da doğrulandı. Londra Şehir Havalimanı, Prestwick'teki sorun nedeniyle aksama yaşandığını ve NATS ile koordineli olarak durumu izlediğini bildirdi. Yolcuların uçuş bilgilerini ilgili havayolu şirketinden kontrol etmeleri istendi.
Manchester Havalimanı da NATS hava trafik kontrol sistemindeki teknik sorunun bazı uçuşlarda gecikmelere yol açtığını doğruladı ve yolculara havayolu duyurularını takip etmelerini önerdi.
Belfast International Havalimanı, NATS'taki sorun nedeniyle gecikmeler olduğunu duyurdu ve yolcuların uçuş durumlarını kontrol etmelerini istedi. Havalimanı, uçuşu onaylanmamış kişilerin terminale gitmemesi konusunda uyardı.
Liverpool John Lennon Havalimanı da Prestwick'teki NATS merkezindeki teknik sorunun bazı uçuşları etkilediğini ve gecikmelere neden olduğunu doğruladı.
Glasgow, Aberdeen ve Southampton havalimanlarını işleten AGS Airports, sorunun Glasgow'da hem kalkan hem de inen uçaklarda aksamalara yol açtığını açıkladı. Programlardaki birikmiş aksamalar nedeniyle ek gecikmeler bekleniyor.
Yeni teknik sorun NATS'ı yeni bir baskı altına aldı ve yüzlerce bin yolcuyu etkileyen önceki ciddi arızadan sadece iki hafta sonra İngiliz hava trafik kontrol sisteminin güvenilirliğiyle ilgili soruları artırdı.
