Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov, Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi’nde Polonyalı mevkidaşı Radosław Sikorski ile bir araya gelerek MiG-29 savaş uçaklarının bakımını görüşecek. Askeri kaynakların aktardığına göre Bulgaristan, Polonya-Ukrayna arasındaki MiG-29 krizinden yararlanarak hava kuvvetlerinin bel kemiğini oluşturan bu uçaklar için motor ve yedek parça temin etmeyi planlıyor.
Bulgar Hava Kuvvetleri, en az 2030’a kadar MiG-29’ları kullanmayı hedefliyor çünkü yeni alınan F-16’ların pilotlarının tam eğitimi o tarihe kadar tamamlanamayacak. Ancak yedek parça sıkıntısı her geçen gün büyüyor. Yetkililer, uçmayan uçaklardan parça sökerek çalışanları ayakta tutmaya çalıştıklarını, yani ‘kanibalizm’ yöntemine başvurduklarını belirtiyor.
Resmi verilere göre Bulgaristan’ın 15 MiG-29’u bulunuyor ancak bunlardan yalnızca 6’sı uçabiliyor; diğerleri yedek parça kaynağı olarak kullanılıyor. Savaşın başında Ukrayna bu uçaklara talip olmuş ancak Bulgaristan, kendi hava kuvvetlerini korumak amacıyla vermeyi reddetmişti.
En büyük sorunlardan biri ise MiG-29 motorlarının kullanım ömrünün dolması. Savunma Bakanlığı bu nedenle 26 milyon avro değerinde bir motor onarım ihalesi açmayı planlıyor; ilk 2 milyon avronun bu yıl ödenmesi öngörülüyor. Bulgar Hava Kuvvetleri en son 2023 ve 2024’te Polonya’da motor bakımı yaptırmıştı.
Polonya’nın Ukrayna’ya vermeyi reddettiği 9 MiG-29 ise Bulgaristan için önemli bir fırsat. Polonya Savunma Bakanı Radosław Sikorski, Ukrayna’nın taleplerini yerine getirmemesi ve uçakların modernizasyon masraflarını talep etmesi üzerine anlaşmadan çekildiğini ve uçakları geri dönüşüme göndermeyi düşündüğünü açıkladı.
Bulgar Savunma Bakanlığı daha önce de Polonya yapımı parçalara ilgi duyduğunu belirtmişti. Askeri kaynaklara göre, motor onarımı konusunda 2-3 firma teklif vermeye hazırlanıyor. Ukrayna-Polonya anlaşmasının iptali, Bulgar Hava Kuvvetleri’nin elini daha da güçlendirecek gibi görünüyor.
Bakanlık, Polonya uçaklarına ilgi duyulup duyulmadığına ilişkin sorulara “Birkaç ülkeye başvuruda bulunduk, yanıt bekliyoruz” yanıtını verdi ve konuyu ne doğruladı ne de yalanladı.
MiG-29’lar için yedek parça bulma meselesi, Bulgar delegasyonunun Ankara’daki NATO Zirvesi’ndeki ana başlıklarından biri olacak. 7-8 Temmuz’da Türkiye’nin başkentinde yapılacak zirvede Bulgaristan’ı Cumhurbaşkanı Rumen Radev ve Savunma Bakanı Stoyanov temsil edecek.
Öte yandan Bulgaristan, MiG-29’ları kurtarma çabalarının yanı sıra yeni savaş uçakları tedariki için de arayışlarını sürdürüyor. Stoyanov, “İkinci bir savaş uçağı filosuna ihtiyacımız var” dedi ancak şu an için bu alımı finanse edecek kaynağın bulunmadığını kaydetti. Bulgaristan, ABD’den 16 adet F-16 Block 70 savaş uçağı satın aldı; bunlardan 8’i teslim edildi. Kalan 8’in teslimatı ise gecikecek ve 2028’den önce gelmesi beklenmiyor.
Şimdilik hava sahasının korunması görevini MiG-29’lar üstlenmeye devam ediyor. F-16’lar birkaç kez halka tanıtılmış olsa da pilotlar henüz tam eğitimlerini tamamlamadı. Yeni uçaklar Macaristan ile ortak bir tatbikata katıldı ancak savaş görevi yapacak seviyeye henüz ulaşmış değiller. İlk tahminler pilot eğitiminin 2028 sonuna kadar biteceği yönündeyken, Stoyanov’a göre F-16’ların kara hedeflerine saldırı amaçlı kullanımı için eğitimler 2030’dan önce tamamlanamayacak.
Geçtiğimiz hafta Varşova-İsrail seferi yapan bir uçağa ilişkin sahte kaçırma alarmı verilmişti. Hava Kuvvetleri, uçağın bir çift MiG-29 tarafından durdurulup eşlik edildiğini açıklamıştı.
