Avrupa, ABD Yapımı Füzeleri Kendi Topraklarında Üretecek

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara'da düzenlenen iki günlük NATO zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada, "Transatlantik kalmak için daha Avrupalı olmalıyız" diyerek, Türkiye'nin başkentinde imzalanması beklenen bir dizi anlaşmanın çerçevesini çizdi.

Zirveye Bulgaristan'ı Başbakan Rumen Radev temsil etti. Radev'e Ankara'da eşi Desislava Radeva da eşlik etti. Bulgar heyetinde ayrıca Dışişleri Bakanı Velislava Petrova, Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov ve Genelkurmay Başkanı Emil Eftimov da yer aldı.

NATO Savunma Sanayii Forumu kapsamında imzalanması beklenen anlaşmalar, ABD'de geliştirilen silah sistemlerinin bir kısmının üretim ve bakımının Avrupa'ya taşınmasını hedefliyor. Politico'nun elde ettiği bir belgeye göre, bu anlaşmalar hem Amerikan iş dünyasını canlandırmayı hem de Avrupa'nın kilit silah sistemlerine erişimini artırmayı amaçlıyor.

Anlaşma paketi şunları içeriyor:

Avrupa'da hava savunma füzelerinin üretimi: Kısa menzilli FIM-92 Stinger füzelerinin yanı sıra Raytheon (RTX) tarafından üretilen AIM-120C-8 AMRAAM füzelerinin üretim kapasitesinin Avrupa'da genişletilmesi olasılığı araştırılacak.

Her projeye katılan ülkeler farklılık gösteriyor. Örneğin Almanya ve Hollanda, RTX'in Stinger füzeleri için NATO Destek Ortaklık Komitesi, ABD ve diğer ülkelerle işbirliği yapacak. Washington, füzelerin Avrupa'da üretilmesine izin verse de, yabancı askeri satışlar üzerindeki hakkını saklı tutuyor. Yani ABD, nihai satışları kontrol edecek.

AMRAAM projesine Belçika, Kanada, Finlandiya, Almanya, Hollanda ve Norveç katılırken, bir ülkenin daha katılması bekleniyor. Şu an için üretim değil, üretim olasılıklarının araştırılması aşamasında olduğu belirtiliyor.

Almanya, Hollanda, Polonya, İsveç ve ABD, Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan PAC-3 füzeleri için bir Avrupa teknik bakım merkezi kurulması amacıyla bir niyet beyanına daha imza attı. Bu merkez Lockheed Martin ile birlikte çalışacak.

Öte yandan Lockheed Martin ve Alman savunma devi Rheinmetall, Salı günü Almanya'da ATACMS füzelerinin ortak üretimi için bir mutabakat zaptı imzaladı. Bu adım, kısa menzilli balistik füzenin ABD dışında ilk kez üretilmesi anlamına geliyor. ATACMS, Ukrayna savaşında kilit rol oynadı. Ankara'dan konuşan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ülkesinin Avrupa'nın en modern savaş kabiliyetlerinden bazılarına sahip olduğunu ve bu nedenle NATO üyesi olması gerektiğini vurguladı.

Zelenski, Kiev'in savaştaki ilerlemesini anlatırken, Trump ise Ukraynalı lider ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in sorunları çözmek istediğini belirtti. Trump, "Bence ikisi de bir anlaşma yapmak istiyor. Bu kadar zaman alması üzücü" dedi.

Trump, NATO ülkelerinin ABD'yi İran'a karşı savaşta desteklemediğini belirterek hayal kırıklığını gizlemedi. "Yardımlarını bile istemedim çünkü katılmayacaklarını söylediler. Oysa Avrupa'yı ve diğer ülkeleri korumak için NATO'ya trilyonlarca dolar yatırdık" diye konuştu. Trump, İtalya, Almanya ve Fransa'yı açıkça eleştirerek, "Bizi reddettiler. Milyarlarca dolar harcıyoruz ama onlar yanımızda değil. Biz her zaman onların yanındaydık" ifadelerini kullandı.

Trump, zirveye ev sahipliği yapan Türkiye'ye de övgüler yağdırdı: "Muhtemelen zirve Türkiye'de olmasaydı katılmazdım. Dostum Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan çok güçlü bir lider olduğunu kanıtladı." Trump ayrıca, Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarını kaldırdığını ve güney komşumuzun F-35 savaş uçağı programına katılma olasılığını değerlendireceğini duyurdu.

Rutte'den Trump'a övgü dolu sözler geldi. Rutte, Amerikalı liderin ittifak ülkelerinin savunma harcamalarını artırma çabalarını destekledi. Rutte, Trump'ın hem harcamalar hem de orduların modernizasyonu ve hatta İran savaşı konusunda "haklı olduğunu" açıkça ifade etti. Hollandalı lider, "Trump'ı seviyorum ve NATO için yaptıkları harika" dedi.