Bulgaristan hükümeti, 2 Temmuz'daki olağan toplantısında, ülkede avronun kullanıma sokulmasına yönelik ulusal planda bir güncelleme kabul etti. Hükümet basın servisi, değişikliklerin amacının metinleri yeni ortaya çıkan koşullara ve teknik hazırlıklardaki ilerlemeye uyarlamak olduğunu açıkladı.
Açıklamada, değişikliklerin avro bölgesine üyelik için gösterge niteliğindeki tarihin (1 Ocak 2026) değişmesi ve buna bağlı olarak gerekli zaman dilimlerinin ayarlanmasıyla ilgili olduğu belirtildi.
Bu değişiklik, 18 Haziran 2025'te Bulgaristan'ın avro bölgesine üyeliğe hazırlık için bir Koordinasyon Konseyi kurulmasına ilişkin kabul edilen güncelleme ile Avrupa Komisyonu ve Avrupa Merkez Bankası'nın Bulgaristan'ın gelecek yılın 1 Ocak'ından itibaren avro bölgesine katılmak için tüm kriterleri karşıladığını doğruladığı olağanüstü yakınsama raporlarıyla uyumlu.
Avro bölgesi üye devletlerinin maliye bakanlarından oluşan Avro Grubu, 19 Haziran'da avro bölgesi üye devletlerinin AB Konseyi'ne Bulgaristan'ın 1 Ocak itibarıyla avro bölgesine üye olması yönündeki tavsiyesini onayladı.
AB Ekonomi ve Maliye Bakanları Konseyi (Ecofin) ise 20 Haziran'da Bulgaristan'ın önümüzdeki yılın başından itibaren avroyu benimsemesine yönelik bir sonraki adımı kabul etti.
Avrupa Parlamentosu'nun ekonomi ve para işleri komitesi, 24 Haziran'da Bulgaristan'ın avro bölgesine katılımının onaylanmasını tavsiye eden bir taslak raporu büyük bir çoğunlukla kabul etti.
26 Haziran'daki AB liderleri zirvesinin resmi sonuçlarına göre Avrupa Konseyi, Avrupa Komisyonu'nun Bulgaristan'ın 1 Ocak 2026'da avroyu benimsemesi teklifini onayladı.
Bir sonraki adımlar 8 Temmuz'da atılacak. Avrupa Parlamentosu teklifi oylayacak ve aynı günün ilerleyen saatlerinde Ecofin, Bulgaristan'ın 2026 başında avro bölgesine kabulüne ilişkin nihai kararı verecek.
2 Temmuz'da Ulusal Meclis'te Rusya yanlısı azınlık partileri, "Bulgar levasının 2043 yılına kadar Bulgaristan'daki tek resmi para birimi olmasına katılıyor musunuz?" sorusuyla ulusal bir referandum yapılması çağrısında bulunan bir tasarıyla avro karşıtı kampanyalarına devam etti.
Tartışmalar saatlerce sürmesine rağmen günlük oturum oylama yapılmadan sona erdi. Ulusal Meclis daha önce iki kez avro konusunda referandum yapılmasını reddetmişti.
Meclis, Kremlin yanlısı Vuzrazhdane partisinin aynı teklifini Temmuz 2023 ve Eylül 2024'te de geri çevirmişti.
2 Temmuz'daki tartışmada Meclis Başkanı Natalia Kiselova (Bulgar Sosyalist Partisi – Birleşik Sol) Vuzrazhdane'ye seslenerek şunları söyledi: "Ulusal referandum, Ulusal Meclis'in yetkisi dahilindeki konularda yapılır. Meclis, kendi yetkisi dışındaki konularda karar veremez. Halka yalan söylemeyi bırakın."
Kiselova, 2009 yılında kabul edilen Vatandaşların Devlet İktidarına ve Devlet Özyönetimine Doğrudan Katılımı Yasası'nın, Büyük Ulusal Meclis'in yetkisindeki konular veya daha önce onaylanmış uluslararası anlaşmalarla ilgili meselelerde referandum yapılamayacağını öngördüğünü hatırlattı.
"Bulgar devleti, ortaklarının gözünde gülünç duruma düşmeyi göze alamaz. Bulgar halkı, kendilerini temsil etmek üzere seçtiği temsilciler aracılığıyla bu yasayı 2009 yılında kabul etti," dedi.
Kiselova, Bulgaristan'ın aslında 2011 yılında avro bölgesine katılması gerektiğini ancak çeşitli nedenlerle bunun gerçekleşmediğini belirtti.
Bazı ülkelerde avronun benimsenmesi konusunda referandumlar yapıldığını hatırlatan Kiselova, İsveç ve Danimarka'nın avroyu benimseyip benimsememe veya ne zaman benimseyeceklerine karar verme hakkına sahip olduğunu, çünkü bunun AB'ye katılım müzakereleri çerçevesinin bir parçası olmadığını, Bulgaristan, Romanya ve Hırvatistan için ise katılım anlaşmasının bir parçası olduğunu söyledi.
"Referandum yapmak istemediğimizi iddia etmek doğru değil. Ulusal Meclis'in yetkisi dışındaki konular halk tarafından referanduma sunulamaz. Mesele siyasi değil, hukukidir," diye konuştu.
Kiselova'nın işaret ettiği yasa ve Anayasa Mahkemesi'nin avro konusunda referandum yapılmasının anayasaya aykırı olacağı yönündeki kararına rağmen Vuzrazhdane ve Cumhurbaşkanı Rumen Radev bu yöndeki kampanyalarını sürdürüyor.
(Fotoğraf: government.bg)
