AİKB, 2026 yılı bütçe taslağını aşırı bütçe açığı ve bütçe konsolidasyonu için net reformların bulunmaması nedeniyle eleştiriyor. Birlik İcra Direktörü Dobrin İvanov, BNR radyosuna yaptığı açıklamada, devletin harcama tarafında reform yapması halinde bütçe açığının %4-4,5 seviyesine çekilebileceğini söyledi.
Taslak, GSYH'nin %5,7'si (yaklaşık 7,2 milyar avro) hedef açık ve daha önce onaylanan 3,8 milyar avronun üzerinde yeni borç öngörüyor. İşveren örgütüne göre sorun, harcamaların gelirlerden daha hızlı artması ve bunun açığı derinleştirerek kamu borcunu artırması.
İvanov, "Son 5 yıldır devlet bütçelerinin sorunu harcama tarafı" dedi. Harcama dinamiklerinin gelirleri geride bıraktığını belirten İvanov, bu nedenle AİKB'nin mekanik bir şekilde yeni gelir arayışı yerine tam da bu alanda reform yapılmasında ısrar ettiğini vurguladı.
Eleştiriler ayrıca rekor seviye olan 9,3 milyar avro olarak belirlenen sermaye harcamalarına da yöneliyor. İş dünyası, 2026 yılının İyileşme Planı'nın tamamlanması ve AB programlarının ileri aşamada olması nedeniyle olağanüstü bir yıl olduğunu kabul ediyor; ancak devletin tüm yatırımları zamanında gerçekleştirme kapasitesine sahip olmadığından şüphe ediyor.
İvanov, "Eğer bunların gerçekleştirilemeyeceğine dair net bir fikrimiz varsa, onları bütçeye koymamak daha iyidir" dedi. Ona göre bütçede, yeterli proje hazırlığı bulunmayan ve büyük olasılıkla yıl sonuna kadar tamamlanamayacak projeler için kaynak ayrılmış durumda.
AİKB'ye göre tam da bu durum, açığı yapay olarak artırıyor. İşveren örgütü, bu tür harcamaların, gerçekte yapılma imkânı yoksa bütçeye dahil edilmemesi konusunda ısrar ediyor.
AİKB ayrıca asgari sigorta prim tabanlarının ve azami sigorta gelirinin 2.300 avroya yükseltilmesini de eleştiriyor. Taslağa göre azami sigorta geliri 1 Ağustos 2026'dan itibaren artırılacak ve bu uygulamadan 90 milyon avronun biraz üzerinde gelir elde edilmesi bekleniyor.
İvanov, asgari sigorta eşiklerinin 2003 yılında kayıt dışı ekonomiyle mücadele önlemi olarak getirildiğini, ancak yıllardır sosyal taraflar arasında gerçek anlamda müzakere edilmediğini hatırlattı. Ona göre her işçi, idari olarak belirlenmiş bir eşik üzerinden değil, fiilen aldığı maaş üzerinden sigortalanmalı.
İvanov'a göre, azami sigorta gelirinin artırılması en çok BT sektörünü ve yüksek ortalama ücretli faaliyetleri etkileyecek. İşveren artışı telafi etmezse, bu durum çalışanların net gelirini azaltacak.
AİKB prensip olarak azami sigorta gelirinin artırılmasına itiraz etmiyor. Eleştirinin odağı, değişikliğin yıl ortasında, şirketlerin işgücü maliyetlerini zaten planlamış olduğu bir dönemde gelmesine yönelik.
İvanov, Bulgaristan'da emekli maaşlarının mutlak büyüklük olarak yüksek olmadığını, ancak emeklilik sisteminin sigorta katkısına göre çok cömert olduğunu söyledi. Asgari emekli maaşının bir kategori olarak kaldırılmasını ve sosyal yardımların emeklilik sisteminden ayrılmasını talep etti.
AİKB'ye göre emekli maaşları yalnızca sigorta katkısına göre belirlenmeli; çok düşük gelirli kişiler ise sosyal sistem aracılığıyla yardım almalı. İvanov ayrıca kronik açık durumunda İsviçre kuralının (maaş artışı ve enflasyona göre endeksleme) makul olmadığını düşünüyor ve geçici olarak endekslemenin yalnızca enflasyonu kapsamasını öneriyor.
Bakanlar Kurulu, 2026 yılı bütçe tasarısını onayladı. Maliye Bakanı Galab Donev, parlamentoda tasarı üzerinde "ciddi, sorumlu, anlamlı çalışma" beklediğini ifade etti. 2026 yılı bakım harcamaları 1,034 milyar avro artarken, bu artışın bir kısmı ulusal bütçeden, bir kısmı AB fonlarından karşılanacak.
İşte asıl büyük çatışma bu noktada: Kabine bütçeyi zor ama gerekli bir çerçeve olarak savunurken, iş dünyası reformların bir kez daha ertelenmesi riskini görüyor. Tasarının %5,7 açıkla kalması, ülkenin mali disiplini açısından kötü bir sinyal oluşturacak. En önemli soru ise artık parlamentonun harcamaları kısıp kısmayacağı ya da bütçeyi daha fazla borçlanma ve iş dünyası üzerinde daha fazla baskı pahasına kabul edip etmeyeceği.
