Güneş kremi yıl boyunca olmazsa olmaz bir ürün, ancak yaz aylarında onsuz olmak tehlikeli hale geliyor. Dermatologlar yıllardır UV ışınlarına korumasız maruz kalmanın yanık riskini, ciltte erken yaşlanmayı ve hatta melanomayı artırdığı konusunda uyarıyor.
Ancak ortaya çıktı ki, güneşten kremler ve losyonlarla korunmaya çalışırken, piyasadaki bazı ürünlerin içeriğinden de korunmamız gerekiyor.
Aslında en popüler ve bütçe dostu ürünlerin bir kısmında alerjiye, hormonal ve hatta üreme sorunlarına yol açabilecek maddeler gizleniyor. Parlak ambalajın ve 'cilt bakımı' vaat eden güzel reklamların ardında bazen potansiyel kanserojen içerikli bir karışım bulunuyor.
Bu nedenle bir dahaki sefere güneş kremi seçerken sadece SPF değerine ve güzel ambalaja bakmayın, etikete de dikkat edin.
Her altı güneş koruyucu üründen biri potansiyel risk taşıyor. Bu sonuç, Aktif Tüketiciler Derneği'nin Bulgaristan pazarında satılan 187 güneş koruyucu ürün (krem, süt, sprey, stick ve sıvı) üzerinde yaptığı araştırmayla ortaya çıktı. Veriler, derneğin internet sitesindeki çevrimiçi katalogda yayımlandı.
Analiz edilen tüm ürünlerden 105'i 'Güvenli', 49'u 'Orta Derecede Güvenli' olarak değerlendirilirken, 33 ürün (yaklaşık yüzde 18) 'Potansiyel Riskli' kategorisine girdi.
En tehlikeli maddelerden biri BHA (Butylated Hydroxyanisole). Bu madde potansiyel kanserojen, üreme fonksiyonları için toksik ve hormonal etkili olarak tanımlanıyor.
Benzophenone-3 (Oxybenzone) adlı UV filtresinin güvenliği de sorgulanıyor. Bu madde alerjik reaksiyonlara yol açabiliyor ve potansiyel endokrin bozucu etkiye sahip.
Bazı ürünlerde ayrıca üreme toksisitesi verileri bulunan Butylphenyl Methylpropional (Lilial) ve üreme için toksik olarak sınıflandırılan bir silikon olan Cyclotetrasiloxane (D4) tespit edildi.
Özellikle endişe verici olan, Avrupa Birliği'nde kozmetik ürünlerde kullanımı yasaklanmış olan Isobutylparaben, Isopropylparaben, Benzylparaben, Pentylparaben ve Phenylparaben gibi parabenlerin varlığı. Aynı durum, durulanmayan ürünlerde izin verilmeyen Methylisothiazolinone (MIT) ve Methylchloroisothiazolinone (MCIT) koruyucuları için de geçerli.
15 üründe Homosalate veya Benzophenone-3 UV filtreleri tespit edildi. Bunlar cildi ultraviyole ışınlarından koruyor ancak hormonların işleyişini bozabileceği, üreme sistemi ve tiroid bezi fonksiyonlarını etkileyebileceği yönünde veriler bulunuyor. Benzophenone-3 (Oxybenzone olarak da bilinir) ayrıca alerjik reaksiyonlara da yol açabiliyor.
Uzmanların kaçınılmasını önerdiği diğer maddeler arasında BHT, Benzophenone-1, Butylparaben, Propylparaben, Cyclopentasiloxane (D5), Ethylhexyl Methoxycinnamate (Octinoxate), Octocrylene, Resorcinol, Salicylic Acid, Triclosan ve PPD yer alıyor.
Araştırma, 32 üründe Octocrylene, 16 üründe BHT ve 12 üründe Homosalate bulunduğunu gösterdi.
Sırlar ürünün arkasındaki etikette gizli. Ön yüzde 'parfümsüz' yazarken, içindekiler listesinde parfüm olduğu ortaya çıkıyor. 14 üründe ambalaj üzerindeki reklam iddiaları ile belirtilen içerik arasında tutarsızlık tespit edildi.
Arkadaki etikette parfüm şu şekillerde yazılabiliyor: Parfum, Fragrance, Limonene, Linalool, Citronellol ve Hexyl Cinnamal. Bu maddeler koku için ekleniyor ancak özellikle hassas cilde sahip kişilerde tahrişe veya alerjik reaksiyonlara neden olabiliyor.
Sosyal medyada bize bir yandan bu tür ürünler pazarlanırken, bir yandan da ev yapımı güneş kremleri hazırlama modası yaygınlaşıyor.
Ancak Aktif Tüketiciler Derneği, bu tür tariflerin güvenilir UV koruması sağlamadığı ve sertifikalı ürünlerin yerini alamayacağı konusunda uyarıyor.
İncelenen ürünlerin tam listesi, içerikleri ve değerlendirmeleri derneğin internet sitesindeki çevrimiçi katalogda yayımlandı.