Bulgaristan’da ortaokul ve liselerde din ve erdem derslerinin 2027/2028 eğitim öğretim yılından itibaren zorunlu hale getirilmesi planlanıyor. Başbakan Rumen Radev, Meclis denetim oturumunda yaptığı açıklamada, bu dersin hayata geçirilmesi için kamuoyunda geniş bir tartışma yürütüleceğini, gerekli ders materyallerinin ve öğretmenlerin hazırlanacağını söyledi.
“Dirizhdane” (Yeniden Doğuş) partisinin gündeme getirdiği konu, “İlerici Bulgaristan” partisinin oylarıyla “Erdemler ve Din” adlı yasa teklifinin reddedilmesinin ardından yeniden gündeme geldi. Başbakan Radev, bu konuyu Bulgaristan Patriği Daniil ile görüştüğünü ve sürecin başlatılacağını belirtti.
Radev, Meclis’teki konuşmasında, “Kutsal Sinod’dan bu eğitim konusunun nasıl uygulanacağına dair tam destek alıyoruz. ‘Din’ dersi için tüm ders materyalleri hazır, ‘Erdemler’ dersi için ise henüz geliştirilme aşamasındayız. Ancak ciddi bir kamuoyu tartışması gerekiyor. Geçen yıl olduğu gibi bu yasanın farklı toplum kesimlerini karşı karşıya getirmesini ve gerginlik yaratmasını istemiyoruz” dedi.
Başbakan, veli dernekleriyle diyalog halinde olacaklarını belirterek, “Umarım 2027-2028 eğitim öğretim yılında bu önemli dersi uygulamaya başlayabiliriz. Meclis’in de bu yönde çaba göstermesini umuyorum” ifadelerini kullandı.
Meclis Eğitim Komisyonu Başkanı ve İlerici Bulgaristan (PB) milletvekili Dimitar Zdravkov da, “52. Meclis’te bu konunun çözüleceğine ve bu dersin gerçekten uygulamaya konulacağına inanıyoruz” dedi. Zdravkov, yasa değişikliklerinin kabul edilmesinin ardından, ders programları ve öğretmenlerin hazırlanması için 1 yıllık bir geçiş süresi öngörüldüğünü açıkladı.
Halihazırda seçmeli olarak eğitim sisteminde yer alan bu dersin kapsamına Bulgaristan’daki diğer inanç gruplarının da dahil edileceğini belirten Zdravkov, “Devletin bu inançların öğretimini kontrol etmesi, dışarıdan ve belirsiz kaynaklarca finanse edilen kuruluşlara bırakmaktan daha iyidir” şeklinde konuştu.
Geçen yıl Eğitim ve Bilim Bakanlığı (MES) tarafından yapılan açıklamada, 224 öğretmenin halihazırda “Erdemler ve Din” dersini vermeye hazır olduğu duyurulmuştu. 2019-2024 yılları arasında ulusal ortaöğretim programları kapsamında eğitim alan bu öğretmenlerden 168’i Hristiyanlık (Ortodoksluk), 36’sı İslam, 20’si ise alışılmadık eğitim yöntemleri konusunda eğitim aldı. Derslerin alt sınıflarda sınıf öğretmenleri, üst sınıflarda ise felsefe, sosyal bilimler ve beşeri bilimler öğretmenleri tarafından verilmesi planlanıyor.
Zorunlu erdem ve din dersi uygulaması, eski Eğitim Bakanı Krasimir Valçev’in girişimiydi. Valçev, bu kapsamda Bulgaristan Patriği Daniil ve Başmüftü’nün katılımıyla geniş katılımlı bir forum düzenlemişti. O dönemdeki tartışmalara, şu anki Eğitim Bakanı ve Sofya Üniversitesi eski Rektörü Prof. Georgi Valçev de katılmıştı.
Dersin 2026/2027 eğitim öğretim yılından itibaren 1. sınıftan başlayarak uygulanması hedefleniyordu. “Jelyazkov” hükümetinin kabul ettiği Okul Öncesi ve Okul Eğitimi Yasası’ndaki değişiklikler Meclis’te ilk okumadan geçmiş ancak hükümetin istifası nedeniyle yasalaşamamıştı. Bu süreçte söz konusu değişikliklere karşı toplumsal protestolar da düzenlenmişti.
Yeni Meclis’te Eğitim Komisyonu Başkan Yardımcısı olan Krasimir Valçev, Başbakan’ın Cuma günü yaptığı açıklamayı değerlendirdi. Valçev, “Yönetimdekilerin, bizim tamamlayamadığımızı yapma niyetinde olduklarını duymaktan mutluluk duyuyoruz. Bir eğitim sistemi olarak eğitici işlevimizi güçlendirmeye ihtiyacımız var. Çocuklarımızın daha iyi ve daha uyumlu bir toplumda yaşamasını istiyorsak, onları erdemler, ulusal bilinç ve vatandaşlık değerleri konusunda eğitmeliyiz” ifadelerini kullandı.
Valçev, not verilmeyen bir eğitim dersine ihtiyaç olduğunu belirterek, “Din, çocuklarımızı erdemler konusunda eğitmek için alternatif yollardan biridir. Bu ders, çocuklarla uyuşturucu kullanımına karşı farkındalık yaratma, trafik güvenliği ve diğer önemli konular hakkında çeşitli sohbetler için de kullanılabilir” dedi.
